Ἑρμῆς δὲ ψυχὰς Κυλλήνιος ἐξεκαλεῖτο

ἀνδρῶν μνηστήρων · ἔχε δὲ ῥάβδον μετὰ χερσὶν

καλὴν χρυσείην, τῇτ’ἀνδρῶν ὄμματα θέλγει

ὧν ἐθέλει, τοὺς δ’αὖτε καὶ ὑπνώοντας ἐγείρει ·

τῇ ῥ’ἄγε κινήσας, ταὶ δὲ τρίζουσαι ἕποντο.

ὡς δ’ὅτε νυκτερίδες μυχῷ ἄντρου θεσπεσίοιο

τρίζουσαι ποτέονται, ἐπεί κέ τις ἀποπέσῃσιν

ὁρμαθοῦ ἐκ πέτρης, ἀνάτ’ἀλλήλῃσιν ἔχονται,

ὣς αἱ τετριγυῖαι ἅμ’ἤϊσαν · ἦρχε δ’ἄρα σφιν

Ἑρμείας ἀκάκητα κατ’εὐρώεντα κέλευθα.

πὰρ δ’ἴσαν Ὠκεανοῦτε ῥοὰς καὶ Λευκάδα πέτρην,

ἠδὲ παρ’Ἠελίοιο πύλας καὶ δῆμον ὀνείρων

ἤϊσαν · αἶψα δ’ἵκοντο κατ’ἀσφοδελὸν λειμῶνα,

ἔνθατε ναίουσι ψυχαί, εἴδωλα καμόντων.

εὗρον δὲ ψυχὴν Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος

καὶ Πατροκλῆος καὶ ἀμύμονος Ἀντιλόχοιο

Αἴαντόςθ’, ὃς ἄριστος ἔην εἶδόςτε δέμαςτε

τῶν ἄλλων Δαναῶν μετ’ἀμύμονα Πηλεΐδαο

ὣς οἱ μὲν περὶ κεῖνον ὁμίλεον · ἀγχίμολον δὲ

ἤλυθ’ἔπι ψυχὴ Ἀγαμέμνονος Ἀτρεΐδαο

ἀχνυμένη · περὶ δ’ἄλλαι ἀγηγέραθ’, ὅσσαι ἅμ’αὐτῷ

οἴκῳ ἐν Αἰγίσθοιο θάνον καὶ πότμον ἐπέσπον.

τὸν προτέρη ψυχὴ προσεφώνεε Πηλεΐωνος ·

24
Ἀτρεΐδη, περὶ μέν σ’ἔφαμεν Διὶ τερπικεραύνῳ
25
ἀνδρῶν ἡρώων φίλον ἔμμεναι ἤματα πάντα,
26
οὕνεκα πολλοῖσίντε καὶ ἰφθίμοισιν ἄνασσες
27
δήμῳ ἔνι Τρώων, ὅθι πάσχομεν ἄλγε’Ἀχαιοί.
28
ἦτ’ἄρα καὶ σοὶ πρῶϊ παραστήσεσθαι ἔμελλεν
29
μοῖρ’ὀλοή, τὴν οὔ τις ἀλεύεται ὅς κε γένηται.
30
ὡς ὄφελες τιμῆς ἀπονήμενος, ἧς περ ἄνασσες,
31
δήμῳ ἔνι Τρώων θάνατον καὶ πότμον ἐπισπεῖν ·
32
τῷ κέν τοι τύμβον μὲν ἐποίησαν Παναχαιοί,
33
ἠδέ κε καὶ σῷ παιδὶ μέγα κλέος ἤρα’ὀπίσσω ·
34
νῦν δ’ἄρα σ’οἰκτίστῳ θανάτῳ εἵμαρτο ἁλῶναι.

τὸν δ’αὖτε ψυχὴ προσεφώνεεν Ἀτρείδαο ·

36
ὄλβιε Πηλέος υἱέ, θεοῖς ἐπιείκελ’Ἀχιλλεῦ,
37
ὃς θάνες ἐν Τροίῃ ἑκὰς Ἄργεος · ἀμφὶ δέ σ’ἄλλοι
38
κτείνοντο Τρώων καὶ Ἀχαιῶν υἷες ἄριστοι,
39
μαρνάμενοι περὶ σεῖο · σὺ δ’ἐν στροφάλιγγι κονίης
40
κεῖσο μέγας μεγαλωστί, λελασμένος ἱπποσυνάων.
41
ἡμεῖς δὲ πρόπαν ἦμαρ ἐμαρνάμεθ’· οὐ δέ κε πάμπαν
42
παυσάμεθα πτολέμου, εἰ μὴ Ζεὺς λαίλαπι παῦσεν.
43
αὐτὰρ ἐπεί σ’ἐπὶ νῆας ἐνείκαμεν ἐκ πολέμοιο,
44
κάτθεμεν ἐν λεχέεσσι, καθήραντες χρόα καλὸν
45
ὕδατίτε λιαρῷ καὶ ἀλείφατι · πολλὰ δέ σ’ἀμφὶ
46
δάκρυα θερμὰ χέον Δαναοὶ κείροντότε χαίτας.
47
μήτηρ δ’ἐξ ἁλὸς ἦλθε σὺν ἀθανάτῃς ἁλίῃσιν
48
ἀγγελίης ἀΐουσα · βοὴ δ’ἐπὶ πόντον ὀρώρει
49
θεσπεσίη, ὑπὸ δὲ τρόμος ἔλλαβε πάντας Ἀχαιούς ·
50
καί νύ κ’ἀναΐξαντες ἔβαν κοίλας ἐπὶ νῆας,
51
εἰ μὴ ἀνὴρ κατέρυκε παλαιάτε πολλάτε εἰδώς,
52
Νέστωρ, οὗ καὶ πρόσθεν ἀρίστη φαίνετο βουλή ·
53
ὅ σφιν ἐϋφρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν ·
57
ὣς ἔφαθ’, οἱ δ’ἔσχοντο φόβου μεγάθυμοι Ἀχαιοί ·
58
ἀμφὶ δέ σ’ἔστησαν κοῦραι ἁλίοιο γέροντος
59
οἴκτρ’ὀλοφυρόμεναι, περὶ δ’ἄμβροτα εἵματα ἕσσαν.
60
Μοῦσαι δ’ἐννέα πᾶσαι ἀμειβόμεναι ὀπὶ καλῇ
61
θρήνεον · ἔνθα κεν οὔ τιν’ἀδάκρυτόν γ’ἐνόησας
62
Ἀργείων · τοῖον γὰρ ὑπώρορε Μοῦσα λίγεια.
63
ἑπτὰ δὲ καὶ δέκα μέν σε ὁμῶς νύκταςτε καὶ ἦμαρ
64
κλαίομεν ἀθάνατοίτε θεοὶ θνητοίτ’ἄνθρωποι ·
65
ὀκτωκαιδεκάτῃ δ’ἔδομεν πυρί, πολλὰ δέ σ’ἀμφὶ
66
μῆλα κατεκτάνομεν μάλα πίονα καὶ ἕλικας βοῦς.
67
καίεο δ’ἔντ’ἐσθῆτι θεῶν καὶ ἀλείφατι πολλῷ
68
καὶ μέλιτι γλυκερῷ · πολλοὶ δ’ἥρωες Ἀχαιοὶ
69
τεύχεσιν ἐρρώσαντο πυρὴν πέρι καιομένοιο,
70
πεζοίθ’ἱππῆέςτε · πολὺς δ’ὀρυμαγδὸς ὀρώρει
71
αὐτὰρ ἐπεὶ δή σε φλὸξ ἤνυσεν Ἡφαίστοιο,
72
ἠῶθεν δή τοι λέγομεν λεύκ’ὀστέ’, Ἀχιλλεῦ,
73
οἴνῳ ἐν ἀκρήτῳ καὶ ἀλείφατι · δῶκε δὲ μήτηρ
74
χρύσεον ἀμφιφορῆα · Διωνύσοιο δὲ δῶρον
75
φάσκ’ἔμεναι, ἔργον δὲ περικλυτοῦ Ἡφαίστοιο.
76
ἐν τῷ τοι κεῖται λεύκ’ὀστέα, φαίδιμ’Ἀχιλλεῦ,
77
μίγδα δὲ Πατρόκλοιο Μενοιτιάδαο θανόντος,
78
χωρὶς δ’Ἀντιλόχοιο, τὸν ἔξοχα τῖες ἁπάντων
79
τῶν ἄλλων ἑτάρων, μετὰ Πάτροκλόν γε θανόντα.
80
ἀμφ’αὐτοῖσι δ’ἔπειτα μέγαν καὶ ἀμύμονα τύμβον
81
χεύαμεν Ἀργείων ἱερὸς στρατὸς αἰχμητάων
82
ἀκτῇ ἔπι προὐχούσῃ, ἐπὶ πλατεῖ Ἑλλησπόντῳ,
83
ὥς κεν τηλεφανὴς ἐκ ποντόφιν ἀνδράσιν εἴη
84
τοῖς οἳ νῦν γεγάασι καὶ οἳ μετόπισθεν ἔσονται.
85
μήτηρ δ’αἰτήσασα θεοὺς περικαλλέ’ἄεθλα
86
θῆκε μέσῳ ἐν ἀγῶνι ἀριστήεσσιν Ἀχαιῶν.
87
ἤδη μὲν πολέων τάφῳ ἀνδρῶν ἀντεβόλησας
88
ἡρώων, ὅτε κέν ποτ’ἀποφθιμένου βασιλῆος
89
ζώννυνταίτε νέοι καὶ ἐπεντύνονται ἄεθλα ·
90
ἀλλά κε κεῖνα μάλιστα ἰδὼν θηήσαο θυμῷ,
91
οἷ’ἐπὶ σοὶ κατέθηκε θεὰ περικαλλέ’ἄεθλα,
92
ἀργυρόπεζα Θέτις · μάλα γὰρ φίλος ἦσθα θεοῖσιν.
93
ὣς σὺ μὲν οὐ δὲ θανὼν ὄνομ’ὤλεσας, ἀλλά τοι αἰεὶ
94
πάντας ἐπ’ἀνθρώπους κλέος ἔσσεται ἐσθλόν, Ἀχιλλεῦ,
95
αὐτὰρ ἐμοὶ τί τόδ’ἦδος, ἐπεὶ πόλεμον τολύπευσα;
96
ἐν νόστῳ γάρ μοι Ζεὺς μήσατο λυγρὸν ὄλεθρον
97
Αἰγίσθου ὑπὸ χερσὶ καὶ οὐλομένης ἀλόχοιο.

ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,

ἀγχίμολον δέ σφ’ἦλθε διάκτορος ἀργεϊφόντης,

100

ψυχὰς μνηστήρων κατάγων Ὀδυσῆϊ δαμέντων,

101

τὼ δ’ἄρα θαμβήσαντ’ἰθὺς κίον, ὡς ἐσιδέσθην.

102

ἔγνω δὲ ψυχὴ Ἀγαμέμνονος Ἀτρεΐδαο

103

παῖδα φίλον Μελανῆος, ἀγακλυτὸν Ἀμφιμέδοντα ·

104

ξεῖνος γάρ οἱ ἔην Ἰθάκῃ ἔνι οἰκία ναίων.

105

τὸν προτέρη ψυχὴ προσεφώνεεν Ἀτρεΐδαο ·

106
Ἀμφίμεδον, τί παθόντες ἐρεμνὴν γαῖαν ἔδυτε
107
πάντες κεκριμένοι καὶ ὁμήλικες; οὐ δέ κεν ἄλλως
108
κρινάμενος λέξαιτο κατὰ πτόλιν ἄνδρας ἀρίστους.
109
ἦ ὔμμ’ἐν νήεσσι Ποσειδάων ἐδάμασσεν,
110
ὄρσας ἀργαλέους ἀνέμους καὶ κύματα μακρά;
111
ἦ που ἀνάρσιοι ἄνδρες ἐδηλήσαντ’ἐπὶ χέρσου
112
βοῦς περιταμνομένους ἠδ’οἰῶν πώεα καλά,
113
ἠὲ περὶ πτόλιος μαχεούμενοι ἠδὲ γυναικῶν;
114
εἰπέ μοι εἰρομένῳ · ξεῖνος δέ τοι εὔχομαι εἶναι.
115
ἦ οὐ μέμνῃ ὅτε κεῖσε κατήλυθον ὑμέτερον δῶ,
116
ὀτρυνέων Ὀδυσῆα σὺν ἀντιθέῳ Μενελάῳ
117
Ἴλιον εἰς ἅμ’ἕπεσθαι ἐϋσσέλμων ἐπὶ νηῶν;
118
μηνὶ δ’ἄρ’οὔλῳ πάντα περήσαμεν εὐρέα πόντον,
119
σπουδῇ παρπεπιθόντες Ὀδυσσῆα πτολίπορθον.

120

τὸν δ’αὖτε ψυχὴ προσεφώνεεν Ἀμφιμέδοντος ·

121
Ἀτρεΐδη κύδιστε, ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον,
122
μέμνημαι τάδε πάντα, διοτρεφές, ὡς ἀγορεύεις ·
123
σοὶ δ’ἐγὼ εὖ μάλα πάντα καὶ ἀτρεκέως καταλέξω,
124
ἡμετέρου θανάτοιο κακὸν τέλος, οἷον ἐτύχθη.
125
μνώμεθ’Ὀδυσσῆος δὴν οἰχομένοιο δάμαρτα ·
126
ἡ δ’οὔτ’ἠρνεῖτο στυγερὸν γάμον οὔτ’ἐτελεύτα,
127
ἡμῖν φραζομένη θάνατον καὶ κῆρα μέλαιναν,
128
ἀλλὰ δόλον τόνδ’ἄλλον ἐνὶ φρεσὶ μερμήριξε ·
129
στησαμένη μέγαν ἱστὸν ἐνὶ μεγάροισιν ὕφαινε,
130
λεπτὸν καὶ περίμετρον · ἄφαρ δ’ἡμῖν μετέειπε ·
138
ὣς ἔφαθ’, ἡμῖν δ’αὖτ’ἐπεπείθετο θυμὸς ἀγήνωρ.
139
ἔνθα καὶ ἠματίη μὲν ὑφαίνεσκεν μέγαν ἱστόν,
140
νύκτας δ’ἀλλύεσκεν, ἐπεὶ δαΐδας παραθεῖτο.
141
ὣς τρίετες μὲν ἔληθε δόλῳ καὶ ἔπειθεν Ἀχαιούς ·
142
ἀλλ’ὅτε τέτρατον ἦλθεν ἔτος καὶ ἐπήλυθον ὧραι,
143
μηνῶν φθινόντων, περὶ δ’ἤματα πόλλ’ἐτελέσθη,
144
καὶ τότε δή τις ἔειπε γυναικῶν, ἣ σάφα ᾔδη,
145
καὶ τήν γ’ἀλλύουσαν ἐφεύρομεν ἀγλαὸν ἱστόν.
146
ὣς τὸ μὲν ἐξετέλεσσε καὶ οὐκ ἐθέλουσ’, ὑπ’ἀνάγκης.
147
εὖθ’ἡ φᾶρος ἔδειξεν, ὑφήνασα μέγαν ἱστόν,
148
πλύνασ’, ἠελίῳ ἐναλίγκιον ἠὲ σελήνῃ,
149
καὶ τότε δή ῥ’Ὀδυσῆα κακός ποθεν ἤγαγε δαίμων
150
ἀγροῦ ἐπ’ἐσχατιήν, ὅθι δώματα ναῖε συβώτης.
151
ἔνθ’ἦλθεν φίλος υἱὸς Ὀδυσσῆος θείοιο,
152
ἐκ Πύλου ἠμαθόεντος ἰὼν σὺν νηῒ μελαίνῃ ·
153
τὼ δὲ μνηστῆρσιν θάνατον κακὸν ἀρτύναντε
154
ἵκοντο προτὶ ἄστυ περικλυτόν, ἦ τοι Ὀδυσσεὺς
155
ὕστερος, αὐτὰρ Τηλέμαχος πρόσθ’ἡγεμόνευε.
156
τὸν δὲ συβώτης ἦγε κακὰ χροῒ εἵματ’ἔχοντα,
157
πτωχῷ λευγαλέῳ ἐναλίγκιον ἠδὲ γέροντι
158
σκηπτόμενον · τὰ δὲ λυγρὰ περὶ χροῒ εἵματα ἕστο ·
159
οὐ δέ τις ἡμείων δύνατο γνῶναι τὸν ἐόντα
160
ἐξαπίνης προφανέντ’, οὐ δ’οἳ προγενέστεροι ἦσαν,
161
ἀλλ’ἔπεσίντε κακοῖσιν ἐνίσσομεν ἠδὲ βολῇσιν.
162
αὐτὰρ ὁ τῆος ἐτόλμα ἐνὶ μεγάροισιν ἑοῖσι
163
βαλλόμενος καὶ ἐνισσόμενος τετληότι θυμῷ ·
164
ἀλλ’ὅτε δή μιν ἔγειρε Διὸς νοός αἰγιόχοιο,
165
σὺν μὲν Τηλεμάχῳ περικαλλέα τεύχε’ἀείρας
166
ἐς θάλαμον κατέθηκε καὶ ἐκλήϊσεν ὀχῆας,
167
αὐτὰρ ὁ ἣν ἄλοχον πολυκερδείῃσιν ἄνωγε
168
τόξον μνηστήρεσσι θέμεν πολιόντε σίδηρον,
169
ἡμῖν αἰνομόροισιν ἀέθλια καὶ φόνου ἀρχήν.
170
οὐ δέ τις ἡμείων δύνατο κρατεροῖο βιοῖο
171
νευρὴν ἐντανύσαι, πολλὸν δ’ἐπιδευέες ἦμεν.
172
ἀλλ’ὅτε χεῖρας ἵκανεν Ὀδυσσῆος μέγα τόξον,
173
ἔνθ’ἡμεῖς μὲν πάντες ὁμοκλέομεν ἐπέεσσι
174
τόξον μὴ δόμεναι, μη δ’εἰ μάλα πολλ’ἀγορεύοι ·
175
Τηλέμαχος δέ μιν οἶος ἐποτρύνων ἐκέλευσεν.
176
αὐτὰρ ὁ δέξατο χειρὶ πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,
177
ῥηϊδίως δ’ἐτάνυσσε βιόν, διὰ δ’ἧκε σιδήρου,
178
στῆ δ’ἄρ’ἐπ’οὐδὸν ἰών, ταχέας δ’ἐκχεύατ’ὀϊστοὺς
179
δεινὸν παπταίνων, βάλε δ’Ἀντίνοον βασιλῆα.
180
αὐτὰρ ἔπειτ’ἄλλοις ἐφίει βέλεα στονόεντα,
181
ἄντα τιτυσκόμενος · τοὶ δ’ἀγχιστῖνοι ἔπιπτον.
182
γνωτὸν δ’ἦν ὅ ῥά τίς σφι θεῶν ἐπιτάρροθος ἦεν ·
183
αὐτίκα γὰρ κατὰ δώματ’ἐπισπόμενοι μένεϊ σφῷ
184
κτεῖνον ἐπιστροφάδην, τῶν δὲ στόνος ὤρνυτ’ἀεικὴς
185
κράτων τυπτομένων, δάπεδον δ’ἅπαν αἵματι θῦεν.
186
ὣς ἡμεῖς, Ἀγάμεμνον, ἀπωλόμεθ’, ὧν ἔτι καὶ νῦν
187
σώματ’ἀκηδέα κεῖται ἐνὶ μεγάροις Ὀδυσῆος ·
188
οὐ γάρ πω ἴσασι φίλοι κατὰ δώμαθ’ἑκάστου,
189
οἵ κ’ἀπονίψαντες μέλανα βρότον ἐξ ὠτειλέων
190
κατθέμενοι γοάοιεν · ὃ γὰρ γέρας ἐστὶ θανόντων.

191

τὸν δ’αὖτε ψυχὴ προσεφώνεεν Ἀτρεΐδαο ·

192
ὄλβιε Λαέρταο πάϊ, πολυμήχαν’Ὀδυσσεῦ,
193
ἦ ἄρα σὺν μεγάλῃ ἀρετῇ ἐκτήσω ἄκοιτιν.
194
ὡς ἀγαθαὶ φρένες ἦσαν ἀμύμονι Πηνελοπείῃ,
195
κούρῃ Ἰκαρίου · ὡς εὖ μέμνητ’Ὀδυσῆος,
196
ἀνδρὸς κουριδίου · τῷ οἱ κλέος οὔ ποτ’ὀλεῖται
197
ἧς ἀρετῆς, τεύξουσι δ’ἐπιχθονίοισιν ἀοιδὴν
198
ἀθάνατοι χαρίεσσαν ἐχέφρονι Πηνελοπείῃ,
199
οὐχ ὡς Τυνδαρέου κούρη κακὰ μήσατο ἔργα,
200
κουρίδιον κτείνασα πόσιν, στυγερὴ δέτ’ἀοιδὴ
201
ἔσσετ’ἐπ’ἀνθρώπους, χαλεπὴν δέτε φῆμιν ὀπάσσει
202
θηλυτέρῃσι γυναιξί, καὶ ἥ κ’εὐεργὸς ἔῃσιν.

203

ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,

204

ἑσταότ’εἰν Ἀΐδαο δόμοις, ὑπὸ κεύθεσι γαίης ·

205

οἱ δ’ἐπεὶ ἐκ πόλιος κατέβαν, τάχα δ’ἀγρὸν ἵκοντο

206

καλὸν Λαέρταο τετυγμένον, ὅν ῥά ποτ’αὐτὸς

207

Λαέρτης κτεάτισσεν, ἐπεὶ μάλα πόλλ’ἐμόγησεν.

208

ἔνθα οἱ οἶκος ἔην, περὶ δὲ κλίσιον θέε πάντη,

209

ἐν τῷ σιτέσκοντο καὶ ἵζανον ἠδὲ ἴαυον

210

δμῶες ἀναγκαῖοι, τοί οἱ φίλα ἐργάζοντο.

211

ἐν δὲ γυνὴ Σικελὴ γρηῢς πέλεν, ἥ ῥα γέροντα

212

ἐνδυκέως κομέεσκεν ἐπ’ἀγροῦ, νόσφι πόληος.

213

ἔνθ’Ὀδυσεὺς δμώεσσι καὶ υἱέϊ μῦθον ἔειπεν ·

214
ὑμεῖς μὲν νῦν ἔλθετ’ἐϋκτίμενον δόμον εἴσω,
215
δεῖπνον δ’αἶψα συῶν ἱερεύσατε ὅς τις ἄριστος ·
216
αὐτὰρ ἐγὼ πατρὸς πειρήσομαι ἡμετέροιο,
217
αἴ κέ μ’ἐπιγνώῃ καὶ φράσσεται ὀφθαλμοῖσιν,
218
ἦέ κεν ἀγνοιῇσι, πολὺν χρόνον ἀμφὶς ἐόντα.

219

ὣς εἰπὼν δμώεσσιν ἀρήϊα τεύχε’ἔδωκεν.

220

οἱ μὲν ἔπειτα δόμονδε θοῶς κίον, αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς

221

ἆσσον ἴεν πολυκάρπου ἀλωῆς πειρητίζων.

222

οὐ δ’εὗρεν Δολίον, μέγαν ὄρχατον ἐσκαταβαίνων,

223

οὐ δέ τινα δμώων οὐ δ’υἱῶν · ἀλλ’ἄρα τοί γε

224

αἱμασιὰς λέξοντες ἀλωῆς ἔμμεναι ἕρκος

225

ᾤχοντ’, αὐτὰρ ὁ τοῖσι γέρων ὁδὸν ἡγεμόνευε.

226

τὸν δ’οἶον πατέρ’εὗρεν ἐϋκτιμένῃ ἐν ἀλωῇ,

227

λιστρεύοντα φυτόν · ῥυπόωντα δὲ ἕστο χιτῶνα

228

ῥαπτὸν ἀεικέλιον, περὶ δὲ κνήμῃσι βοείας

229

κνημῖδας ῥαπτὰς δέδετο, γραπτῦς ἀλεείνων,

230

χειρῖδάςτ’ἐπὶ χερσὶ βάτων ἕνεκ’· αὐτὰρ ὕπερθεν

231

αἰγείην κυνέην κεφαλῇ ἔχε, πένθος ἀέξων.

232

τὸν δ’ὡς οὖν ἐνόησε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεὺς

233

γήραϊ τειρόμενον, μέγα δὲ φρεσὶ πένθος ἔχοντα,

234

στὰς ἄρ’ὑπὸ βλωθρὴν ὄγχνην κατὰ δάκρυον εἶβε.

235

μερμήριξε δ’ἔπειτα κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμὸν

236

κύσσαι καὶ περιφῦναι ἑὸν πατέρ’, ἠδὲ ἕκαστα

237

εἰπεῖν, ὡς ἔλθοι καὶ ἵκοιτ’ἐς πατρίδα γαῖαν,

238

ἦ πρῶτ’ἐξερέοιτο ἕκαστάτε πειρήσαιτο.

239

ὧδε δέ οἱ φρονέοντι δοάσσατο κέρδιον εἶναι,

240

πρῶτον κερτομίοις ἐπέεσσιν πειρηθῆναι.

241

τὰ φρονέων ἰθὺς κίεν αὐτοῦ δῖος Ὀδυσσεύς.

242

ἦ τοι ὁ μὲν κατέχων κεφαλὴν φυτὸν ἀμφελάχαινε ·

243

τὸν δὲ παριστάμενος προσεφώνεε φαίδιμος υἱός ·

244
ὦ γέρον, οὐκ ἀδαημονίη σ’ἔχει ἀμφιπολεύειν
245
ὄρχατον, ἀλλ’εὖ τοι κομιδὴ ἔχει, οὐ δέ τι πάμπαν,
246
οὐ φυτόν, οὐ συκέη, οὐκ ἄμπελος, οὐ μὲν ἐλαίη,
247
οὐκ ὄγχνη, οὐ πρασιή τοι ἄνευ κομιδῆς κατὰ κῆπον.
248
ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δὲ μὴ χόλον ἔνθεο θυμῷ
249
αὐτόν σ’οὐκ ἀγαθὴ κομιδὴ ἔχει, ἀλλ’ἅμα γῆρας
250
λυγρὸν ἔχεις αὐχμεῖςτε κακῶς καὶ ἀεικέα ἕσσαι.
251
οὐ μὲν ἀεργίης γε ἄναξ ἕνεκ’οὔ σε κομίζει,
252
οὐ δέ τί τοι δούλειον ἐπιπρέπει εἰσοράασθαι
253
εἶδος καὶ μέγεθος · βασιλῆϊ γὰρ ἀνδρὶ ἔοικας.
254
τοιούτῳ δὲ ἔοικας, ἐπεὶ λούσαιτο φάγοιτε,
255
εὑδέμεναι μαλακῶς · ἡ γὰρ δίκη ἐστὶ γερόντων.
256
ἀλλ’ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,
257
τεῦ δμὼς εἶς ἀνδρῶν; τεῦ δ’ὄρχατον ἀμφιπολεύεις;
258
καὶ μοι τοῦτ’ἀγόρευσον ἐτήτυμον, ὄφρ’ἐῢ εἰδῶ,
259
εἰ ἐτεόν γ’Ἰθάκην τήνδ’ἱκόμεθ’, ὥς μοι ἔειπεν
260
οὗτος ἀνὴρ νῦν δὴ ξυμβλήμενος ἐνθάδ’ἰόντι,
261
οὔ τι μάλ’ἀρτίφρων, ἐπεὶ οὐ τόλμησεν ἕκαστα
262
εἰπεῖν ἠδ’ἐπακοῦσαι ἐμὸν ἔπος, ὡς ἐρέεινον
263
ἀμφὶ ξείνῳ ἐμῷ, ἤ που ζώειτε καὶ ἔστιν
264
ἦ ἤδη τέθνηκε καὶ εἰν Ἀΐδαο δόμοισιν.
265
ἐκ γάρ τοι ἐρέω, σὺ δὲ σύνθεο καί μευ ἄκουσον ·
266
ἄνδρα ποτ’ἐξείνισσα φίλῃ ἐνὶ πατρίδι γαίῃ
267
ἡμέτερόνδ’ἐλθόντα, καὶ οὔ πω τις βροτὸς ἄλλος
268
ξείνων τηλεδαπῶν φιλίων ἐμὸν ἵκετο δῶμα ·
269
εὔχετο δ’ἐξ Ἰθάκης γένος ἔμμεναι, αὐτὰρ ἔφασκε
270
Λαέρτην Ἀρκεισιάδην πατέρ’ἔμμεναι αὐτῷ.
271
τὸν μὲν ἐγὼ πρὸς δώματ’ἄγων ἐῢ ἐξείνισσα,
272
ἐνδυκέως φιλέων, πολλῶν κατὰ οἶκον ἐόντων,
273
καί οἱ δῶρα πόρον ξεινήϊα, οἷα ἐῴκει.
274
χρυσοῦ μέν οἱ δῶκ’εὐεργέος ἑπτὰ τάλαντα,
275
δῶκα δέ οἱ κρητῆρα πανάργυρον ἀνθεμόεντα,
276
δώδεκα δ’ἁπλοΐδας χλαίνας, τόσσους δὲ τάπητας,
277
τόσσα δὲ φάρεα καλά, τόσους δ’ἐπὶ τοῖσι χιτῶνας,
278
χωρὶς δ’αὖτε γυναῖκας, ἀμύμονα ἔργα ἰδυίας,
279
τέσσαρας εἰδαλίμας, ἃς ἤθελεν αὐτὸς ἑλέσθαι.

280

τὸν δ’ἠμείβετ’ἔπειτα πατὴρ κατὰ δάκρυον εἴβων ·

281
ξεῖν’, ἦ τοι μὲν γαῖαν ἱκάνεις, ἣν ἐρεείνεις,
282
ὑβρισταὶ δ’αὐτὴν καὶ ἀτάσθαλοι ἄνδρες ἔχουσιν ·
283
δῶρα δ’ἐτώσια ταῦτα χαρίζεο, μυρί’ὀπάζων ·
284
εἰ γάρ μιν ζωόν γ’ἐκίχεις Ἰθάκης ἐνὶ δήμῳ,
285
τῷ κέν σ’εὖ δώροισιν ἀμειψάμενος ἀπέπεμψε
286
καὶ ξενίῃ ἀγαθῇ ἡ γὰρ θέμις, ὅς τις ὑπάρξῃ.
287
ἀλλ’ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,
288
πόστον δὴ ἔτος ἐστίν, ὅτε ξείνισσας ἐκεῖνον
289
σὸν ξεῖνον δύστηνον, ἐμὸν παῖδ’, εἴ ποτ’ἔην γε,
290
δύσμορον; ὅν που τῆλε φίλων καὶ πατρίδος αἴης
291
ἠέ που ἐν πόντῳ φάγον ἰχθύες, ἢ ἐπὶ χέρσου
292
θηρσὶ καὶ οἰωνοῖσιν ἕλωρ γένετ’· οὐ δέ ἑ μήτηρ
293
κλαῦσε περιστείλασα πατήρθ’, οἵ μιν τεκόμεσθα ·
294
οὐ δ’ἄλοχος πολύδωρος, ἐχέφρων Πηνελόπεια,
295
κώκυσ’ἐν λεχέεσσιν ἑὸν πόσιν, ὡς ἐπεῴκει,
296
ὀφθαλμοὺς καθελοῦσα · τὸ γὰρ γέρας ἐστὶ θανόντων.
297
καί μοι τοῦτ’ἀγόρευσον ἐτήτυμον, ὄφρ’ἐῢ εἰδῶ ·
298
τίς πόθεν εἶς ἀνδρῶν; πόθι τοι πόλις ἠδὲ τοκῆες;
299
ποῦ δὲ νηῦς ἕστηκε θοή, ἥ σ’ἤγαγε δεῦρο
300
ἀντιθέουςθ’ἑτάρους; ἦ ἔμπορος εἰλήλουθας
301
νηὸς ἐπ’ἀλλοτρίης, οἱ δ’ἐκβήσαντες ἔβησαν;

302

τὸν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς ·

303
τοιγὰρ ἐγώ τοι πάντα μάλ’ἀτρεκέως καταλέξω.
304
εἰμὶ μὲν ἐξ Ἀλύβαντος, ὅθι κλυτὰ δώματα ναίω,
305
υἱὸς Ἀφείδαντος Πολυπημονίδαο ἄνακτος ·
306
αὐτὰρ ἐμοί γ’ὄνομ’ἐστὶν Ἐπήριτος · ἀλλά με δαίμων
307
πλάγξ’ἀπὸ Σικανίης δεῦρ’ἐλθέμεν οὐκ ἐθέλοντα ·
308
νηῦς δέ μοι ἥδ’ἕστηκεν ἐπ’ἀγροῦ νόσφι πόληος.
309
αὐτὰρ Ὀδυσσῆϊ τόδε δὴ πέμπτον ἔτος ἐστίν,
310
ἐξ οὗ κεῖθεν ἔβη καὶ ἐμῆς ἀπελήλυθε πάτρης,
311
δύσμορος · ἦτέ οἱ ἐσθλοὶ ἔσαν ὄρνιθες ἰόντι,
312
δεξιοί, οἷς χαίρων μὲν ἐγὼν ἀπέπεμπον ἐκεῖνον,
313
χαῖρε δὲ κεῖνος ἰών · θυμὸς δ’ἔτι νῶϊν ἐώλπει
314
μίξεσθαι ξενίῃ ἠδ’ἀγλαὰ δῶρα διδώσειν.

315

ὣς φάτο, τὸν δ’ἄχεος νεφέλη ἐκάλυψε μέλαινα ·

316

ἀμφοτέρῃσι δὲ χερσὶν ἑλὼν κόνιν αἰθαλόεσσαν

317

χεύατο κὰκ κεφαλῆς πολιῆς, ἁδινὰ στεναχίζων.

318

τοῦ δ’ὠρίνετο θυμός, ἀνὰ ῥῖνας δέ οἱ ἤδη

319

δριμὺ μένος προὔτυψε φίλον πατέρ’εἰσορόωντι.

320

κύσσε δέ μιν περιφὺς ἐπιάλμενος, ἠδὲ προσηύδα ·

321
κεῖνος μέν τοι ὅδ’αὐτὸς ἐγώ, πάτερ, ὃν σὺ μεταλλᾷς,
322
ἤλυθον εἰκοστῷ ἔτεϊ ἐς πατρίδα γαῖαν.
323
ἀλλ’ἴσχεο κλαυθμοῖο γόοιότε δακρυόεντος.
324
ἐκ γάρ τοι ἐρέω · μάλα δὲ χρὴ σπευδέμεν ἔμπης ·
325
μνηστῆρας κατέπεφνον ἐν ἡμετέροισι δόμοισι,
326
λώβην τινύμενος θυμαλγέα καὶ κακὰ ἔργα.

327

τὸν δ’αὖ Λαέρτης ἀπαμείβετο φώνησέντε ·

328
εἰ μὲν δὴ Ὀδυσεύς γε ἐμὸς πάϊς ἐνθάδ’ἱκάνεις,
329
σῆμά τί μοι νῦν εἰπὲ ἀριφραδές, ὄφρα πεποίθω.

330

τὸν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς ·

331
οὐλὴν μὲν πρῶτον τήνδε φράσαι ὀφθαλμοῖσι,
332
τὴν ἐν Παρνησῷ μ’ἔλασεν σῦς λευκῷ ὀδόντι
333
οἰχόμενον · σὺ δέ με προΐεις καὶ πότνια μήτηρ
334
ἐς πατέρ’Αὐτόλυκον μητρὸς φίλον, ὄφρ’ἂν ἑλοίμην
335
δῶρα, τὰ δεῦρο μολών μοι ὑπέσχετο καὶ κατένευσεν.
336
εἰ δ’ἄγε τοι καὶ δένδρε’ἐϋκτιμένην κατ’ἀλωὴν
337
εἴπω, ἅ μοί ποτ’ἔδωκας, ἐγὼ δ’ᾔτεόν σε ἕκαστα
338
παιδνὸς ἐών, κατὰ κῆπον ἐπισπόμενος · διὰ δ’αὐτῶν
339
ἱκνεύμεσθα, σὺ δ’ὠνόμασας καὶ ἔειπες ἕκαστα.
340
ὄγχνας μοι δῶκας τρισκαίδεκα καὶ δέκα μηλέας,
341
συκέας τεσσαράκοντ’· ὄρχους δέ μοι ὧδ’ὀνόμηνας
342
δώσειν πεντήκοντα, διατρύγιος δὲ ἕκαστος
343
ἤην · ἔνθα δ’ἀνὰ σταφυλαὶ παντοῖαι ἔασιν —
344
ὁππότε δὴ Διὸς ὧραι ἐπιβρίσειαν ὕπερθεν.

345

ὣς φάτο, τοῦ δ’αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ,

346

σήματ’ἀναγνόντος τά οἱ ἔμπεδα πέφραδ’Ὀδυσσεύς.

347

ἀμφὶ δὲ παιδὶ φίλῳ βάλε πήχεε · τὸν δὲ ποτὶ οἷ

348

εἷλεν ἀποψύχοντα πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς.

349

αὐτὰρ ἐπεί ῥ’ἄμπνυτο καὶ ἐς φρένα θυμὸς ἀγέρθη,

350

ἐξαῦτις μύθοισιν ἀμειβόμενος προσέειπε ·

351
Ζεῦ πάτερ, ἦ ῥα ἔτ’ἔστε θεοὶ κατὰ μακρὸν Ὄλυμπον,
352
εἰ ἐτεὸν μνηστῆρες ἀτάσθαλον ὕβριν ἔτισαν.
353
νῦν δ’αἰνῶς δείδοικα κατὰ φρένα μὴ τάχα πάντες
354
ἐνθάδ’ἐπέλθωσιν Ἰθακήσιοι, ἀγγελίας δὲ
355
πάντη ἐποτρύνωσι Κεφαλλήνων πολίεσσι.

356

τὸν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς ·

357
θάρσει, μή τοι ταῦτα μετὰ φρεσὶ σῇσι μελόντων.
358
ἀλλ’ἴομεν προτὶ οἶκον, ὃς ὀρχάτου ἐγγύθι κεῖται ·
359
ἔνθα δὲ Τηλέμαχον καὶ βουκόλον ἠδὲ συβώτην
360
προὔπεμψ’, ὡς ἂν δεῖπνον ἐφοπλίσσωσι τάχιστα.

361

ὣς ἄρα φωνήσαντε βάτην πρὸς δώματα καλά.

362

οἱ δ’ὅτε δή ῥ’ἵκοντο δόμους εὖ ναιετάοντας,

363

εὗρον Τηλέμαχον καὶ βουκόλον ἠδὲ συβώτην

364

ταμνομένους κρέα πολλὰ κερῶντάςτ’αἴθοπα οἶνον.

365

τόφρα δὲ Λαέρτην μεγαλήτορα ᾧ ἐνὶ οἴκῳ

366

ἀμφίπολος Σικελὴ λοῦσεν καὶ χρῖσεν ἐλαίῳ,

367

ἀμφὶ δ’ἄρα χλαῖναν καλὴν βάλεν · αὐτὰρ Ἀθήνη

368

ἄγχι παρισταμένη μέλε’ἤλδανε ποιμένι λαῶν,

369

μείζονα δ’ἠὲ πάρος καὶ πάσσονα θῆκεν ἰδέσθαι.

370

ἐκ δ’ἀσαμίνθου βῆ · θαύμαζε δέ μιν φίλος υἱός,

371

ὡς ἴδεν ἀθανάτοισι θεοῖς ἐναλίγκιον ἄντην ·

372

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·

373
ὦ πάτερ, ἦ μάλα τίς σε θεῶν αἰειγενετάων
374
εἶδόςτε μέγεθόςτε ἀμείνονα θῆκεν ἰδέσθαι.

375

τὸν δ’αὖ Λαέρτης πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα ·

376
αἲ γάρ, Ζεῦτε πάτερ καὶ Ἀθηναίη καὶ Ἄπολλον,
377
οἷος Νήρικον εἷλον, ἐϋκτίμενον πτολίεθρον,
378
ἀκτὴν ἠπείροιο, Κεφαλλήνεσσιν ἀνάσσων,
379
τοῖος ἐών τοι χθιζὸς ἐν ἡμετέροισι δόμοισιν,
380
τεύχε’ἔχων ὤμοισιν, ἐφεστάμεναι καὶ ἀμύνειν
381
ἄνδρας μνηστῆρας · τῷ κε σφέων γούνατ’ἔλυσα
382
πολλῶν ἐν μεγάροισι, σὺ δὲ φρένας ἔνδον ἐγήθεις.

383

ὣς οἷ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον.

384

οἱ δ’ἐπεὶ οὖν παύσαντο πόνου τετύκοντότε δαῖτα,

385

ἑξείης ἕζοντο κατὰ κλισμούςτε θρόνουςτε ·

386

ἔνθ’οἱ μὲν δείπνῳ ἐπεχείρεον, ἀγχίμολον δὲ

387

ἦλθ’ὁ γέρων Δολίος, σὺν δ’υἱεῖς τοῖο γέροντος,

388

ἐξ ἔργων μογέοντες, ἐπεὶ προμολοῦσα κάλεσσεν

389

μήτηρ γρηῦς Σικελή, ἥ σφεας τρέφε καί ῥα γέροντα

390

ἐνδυκέως κομέεσκεν, ἐπεὶ κατὰ γῆρας ἔμαρψεν.

391

οἱ δ’ὡς οὖν Ὀδυσῆα ἴδον φράσσαντότε θυμῷ,

392

ἔσταν ἐνὶ μεγάροισι τεθηπότες · αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς

393

μειλιχίοις ἐπέεσσι καθαπτόμενος προσέειπεν ·

394
ὦ γέρον, ἵζ’ἐπὶ δεῖπνον, ἀπεκλελάθεσθε δὲ θάμβευς ·
395
δηρὸν γὰρ σίτῳ ἐπιχειρήσειν μεμαῶτες
396
μίμνομεν ἐν μεγάροις, ὑμέας ποτιδέγμενοι αἰεί.

397

ὣς ἄρ ἔφη, Δολίος δ’ἰθὺς κίε χεῖρε πετάσσας

398

ἀμφοτέρας, Ὀδυσεῦς δὲ λαβὼν κύσε χεῖρ’ἐπὶ καρπῷ,

399

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·

400
ὦ φίλ’, ἐπεὶ νόστησας ἐελδομένοισι μάλ’ἡμῖν
401
οὐ δ’ἔτ’ὀϊομένοισι, θεοὶ δέ σ’ἀνήγαγον αὐτοί,
402
οὖλέτε καὶ μάλα χαῖρε, θεοὶ δέ τοι ὄλβια δοῖεν.
403
καί μοι τοῦτ’ἀγόρευσον ἐτήτυμον, ὄφρ’ἐῢ εἰδῶ,
404
ἢ ἤδη σάφα οἶδε περίφρων Πηνελόπεια
405
νοστήσαντά σε δεῦρ’, ἦ ἄγγελον ὀτρύνωμεν.

406

τὸν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς

407
ὦ γέρον, ἤδη οἶδε · τί σε χρὴ ταῦτα πένεσθαι;

408

ὣς φάθ’, ὁ δ’αὖτις ἄρ’ἕζετ’ἐϋξέστου ἐπὶ δίφρου.

409

ὣς δ’αὔτως παῖδες Δολίου κλυτὸν ἀμφ’Ὀδυσῆα

410

δεικανόωντ’ἐπέεσσι καὶ ἐν χείρεσσι φύοντο,

411

ἑξείης δ’ἕζοντο παραὶ Δολίον, πατέρα σφόν.

412

ὣς οἱ μὲν περὶ δεῖπνον ἐνὶ μεγάροισι πένοντο ·

413

Ὄσσα δ’ἄρ’ἄγγελος ὦκα κατὰ πτόλιν ᾤχετο πάντη,

414

μνηστήρων στυγερὸν θάνατον καὶ κῆρ’ἐνέπουσα.

415

οἱ δ’ἄρ’ὁμῶς ἀΐοντες ἐφοίτων ἄλλοθεν ἄλλος

416

μυχμῷτε στοναχῇτε δόμων προπάροιθ’Ὀδυσῆος,

417

ἐκ δὲ νέκυς οἴκων φόρεον καὶ θάπτον ἕκαστοι,

418

τοὺς δ’ἐξ ἀλλάων πολίων οἶκόνδε ἕκαστον

419

πέμπον ἄγειν ἁλιεῦσι θοῇς ἐπὶ νηυσὶ τιθέντες ·

420

αὐτοὶ δ’εἰς ἀγορὴν κίον ἀθρόοι, ἀχνύμενοι κῆρ.

421

αὐτὰρ ἐπεί ῥ’ἤγερθεν ὁμηγερέεςτ’ἐγένοντο,

422

τοῖσιν δ’Εὐπείθης ἀνάθ’ἵστατο καὶ μετέειπε ·

423

παιδὸς γάρ οἱ ἄλαστον ἐνὶ φρεσὶ πένθος ἔκειτο,

424

Ἀντινόου, τὸν πρῶτον ἐνήρατο δῖος Ὀδυσσεύς ·

425

τοῦ ὅ γε δάκρυ χέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν ·

426
ὦ φίλοι, ἦ μέγα ἔργον ἀνὴρ ὅδ’ἐμήσατ’Ἀχαιούς ·
427
τοὺς μὲν σὺν νήεσσιν ἄγων πολέαςτε καὶ ἐσθλοὺς
428
ὤλεσε μὲν νῆας γλαφυράς, ἀπὸ δ’ὤλεσε λαούς ·
429
τοὺς δ’ἐλθὼν ἔκτεινε Κεφαλλήνων ὄχ’ἀρίστους,
430
ἀλλ’ἄγετε, πρὶν τοῦτον ἢ ἐς Πύλον ὦκα ἱκέσθαι
431
ἢ καὶ ἐς Ἤλιδα δῖαν, ὅθι κρατέουσιν Ἐπειοί,
432
ἴομεν · ἦ καὶ ἔπειτα κατηφέες ἐσσόμεθ’αἰεί ·
433
λώβη γὰρ τάδε γ’ἐστὶ καὶ ἐσσομένοισι πυθέσθαι,
434
εἰ δὴ μὴ παίδωντε κασιγνήτωντε φονῆας
435
τισόμεθ’. οὐκ ἂν ἐμοί γε μετὰ φρεσὶν ἡδὺ γένοιτο
436
ζωέμεν, ἀλλὰ τάχιστα θανὼν φθιμένοισι μετείην.
437
ἀλλ’ἴομεν, μὴ φθέωσι περαιωθέντες ἐκεῖνοι.

438

ὣς φάτο δάκρυ χέων, οἶκτος δ’ἕλε πάντας Ἀχαιούς.

439

ἀγχίμολον δέ σφ’ἦλθε Μέδων καὶ θεῖος ἀοιδὸς

440

ἐκ μεγάρων Ὀδυσῆος, ἐπεί σφεας ὕπνος ἀνῆκεν,

441

ἔσταν δ’ἐν μέσσοισι · τάφος δ’ἕλεν ἄνδρα ἕκαστον.

442

τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε Μέδων πεπνυμένα εἰδώς ·

443
κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι · οὐ γὰρ Ὀδυσσεὺς
444
ἀθανάτων ἀέκητι θεῶν τάδ’ἐμήσατο ἔργα ·
445
αὐτὸς ἐγὼν εἶδον θεὸν ἄμβροτον, ὅς ῥ’Ὀδυσῆϊ
446
ἐγγύθεν ἑστήκει καὶ Μέντορι πάντα ἐῴκει.
447
ἀθάνατος δὲ θεὸς τοτὲ μὲν προπάροιθ’Ὀδυσῆος
448
φαίνετο θαρσύνων, τοτὲ δὲ μνηστῆρας ὀρίνων
449
θῦνε κατὰ μέγαρον · τοὶ δ’ἀγχιστῖνοι ἔπιπτον.

450

ὣς φάτο, τοὺς δ’ἄρα πάντας ὑπὸ χλωρὸν δέος ᾕρει.

451

τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε γέρων ἥρως Ἁλιθέρσης

452

Μαστορίδης · ὁ γὰρ οἶος ὅρα πρόσσω καὶ ὀπίσσω ·

453

ὅ σφιν ἐϋφρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπε ·

454
κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι, ὅττι κεν εἴπω ·
455
ὑμετέρῃ κακότητι, φίλοι, τάδε ἔργα γένοντο ·
456
οὐ γὰρ ἐμοὶ πείθεσθ’, οὐ Μέντορι ποιμένι λαῶν,
457
ὑμετέρους παῖδας καταπαυέμεν ἀφροσυνάων,
458
οἳ μέγα ἔργον ἔρεξαν ἀτασθαλίῃσι κακῇσι,
459
κτήματα κείροντες καὶ ἀτιμάζοντες ἄκοιτιν
460
ἀνδρὸς ἀριστῆος · τὸν δ’οὐκέτι φάντο νέεσθαι.
461
καὶ νῦν ὧδε γένοιτο. πίθεσθέ μοι ὡς ἀγορεύω ·
462
μὴ ἴομεν, μή πού τις ἐπίσπαστον κακὸν εὕρῃ.

463

ὣς ἔφαθ’, οἱ δ’ἄρ’ἀνήϊξαν μεγάλῳ ἀλαλητῷ

464

ἡμίσεων πλείους · τοὶ δ’ἀθρόοι αὐτόθι μίμνον ·

465

οὐ γὰρ σφιν ἅδε μῦθος ἐνὶ φρεσίν, ἀλλ’Εὐπείθει

466

πείθοντ’· αἶψα δ’ἔπειτ’ἐπὶ τεύχεα ἐσσεύοντο.

467

αὐτὰρ ἐπεί ῥ’ἕσσαντο περὶ χροῒ νώροπα χαλκόν,

468

ἀθρόοι ἠγερέθοντο πρὸ ἄστεος εὐρυχόροιο.

469

τοῖσιν δ’Εὐπείθης ἡγήσατο νηπιέῃσι ·

470

φῆ δ’ὅ γε τίσεσθαι παιδὸς φόνον, οὐ δ’ἄρ’ἔμελλεν

471

ἂψ ἀπονοστήσειν, ἀλλ’αὐτοῦ πότμον ἐφέψειν.

472

αὐτὰρ Ἀθηναίη Ζῆνα Κρονίωνα προσηύδα ·

473
ὦ πάτερ ἡμέτερε, Κρονίδη, ὕπατε κρειόντων,
474
εἰπέ μοι εἰρομένῃ, τί νύ τοι νόος ἔνδοθι κεύθει;
475
ἢ προτέρω πόλεμόντε κακὸν καὶ φύλοπιν αἰνὴν
476
τεύξεις, ἦ φιλότητα μετ’ἀμφοτέροισι τίθησθα;

477

τὴν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς ·

478
τέκνον ἐμόν, τί με ταῦτα διείρεαι ἠδὲ μεταλλᾷς;
479
οὐ γὰρ δὴ τοῦτον μὲν ἐβούλευσας νόον αὐτή,
480
ὡς ἦ τοι κείνους Ὀδυσεὺς ἀποτίσεται ἐλθών;
481
ἔρξον ὅπως ἐθέλεις · ἐρέωτέ τοι ὡς ἐπέοικεν.
482
ἐπεὶ δὴ μνηστῆρας ἐτίσατο δῖος Ὀδυσσεύς,
483
ὅρκια πιστὰ ταμόντες ὁ μὲν βασιλευέτω αἰεί,
484
ἡμεῖς δ’αὖ παίδωντε κασιγνήτωντε φόνοιο
485
ἔκλησιν θέωμεν · τοὶ δ’ἀλλήλους φιλεόντων
486
ὡς τὸ πάρος, πλοῦτος δὲ καὶ εἰρήνη ἅλις ἔστω.

487

ὣς εἰπὼν ὤτρυνε πάρος μεμαυῖαν Ἀθήνην,

488

βῆ δὲ κατ’Οὐλύμποιο καρήνων ἀΐξασα.

489

οἱ δ’ἐπεὶ οὖν σίτοιο μελίφρονος ἐξ ἔρον ἕντο,

490

τοῖς δ’ἄρα μύθων ἦρχε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς ·

491
ἐξελθών τις ἴδοι μὴ δὴ σχεδὸν ὦσι κιόντες.

492

ὣς ἔφατ’· ἐκ δ’υἱὸς Δολίου κίεν, ὡς ἐκέλευεν ·

493

στῆ δ’ἄρ’ἐπ’οὐδὸν ἰών, τοὺς δὲ σχεδὸν ἔσιδε πάντας ·

494

αἶψα δ’Ὀδυσσῆα ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·

495
οἵδε δὴ ἐγγὺς ἔασ’· ἀλλ’ὁπλιζώμεθα θᾶσσον.

496

ὣς ἔφαθ’, οἱ δ’ὤρνυντο καὶ ἐν τεύχεσσι δύοντο,

497

τέσσαρες ἀμφ’Ὀδυσῆ’, ἓξ δ’υἱεῖς οἱ Δολίοιο ·

498

ἐν δ’ἄρα Λαέρτης Δολίοςτ’ἐς τεύχε’ἔδυνον,

499

καὶ πολιοί περ ἐόντες, ἀναγκαῖοι πολεμισταί.

500

αὐτὰρ ἐπεί ῥ’ἕσσαντο περὶ χροῒ νώροπα χαλκόν,

501

ὤϊξάν ῥα θύρας, ἐκ δ’ἤϊον, ἄρχε δ’Ὀδυσσεύς.

502

τοῖσι δ’ἐπ’ἀγχίμολον θυγάτηρ Διὸς ἦλθεν Ἀθήνη

503

Μέντορι εἰδομένη ἠμὲν δέμας ἠδὲ καὶ αὐδήν.

504

τὴν μὲν ἰδὼν γήθησε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς ·

505

αἶψα δὲ Τηλέμαχον προσεφώνεεν ὃν φίλον υἱόν ·

506
Τηλέμαχ’, ἤδη μὲν τόδε γ’εἴσεαι αὐτὸς ἐπελθών,
507
ἀνδρῶν μαρναμένων ἵνατε κρίνονται ἄριστοι,
508
μή τι καταισχύνειν πατέρων γένος, οἳ τὸ πάρος περ
509
ἀλκῇτ’ἠνορέῃτε κεκάσμεθα πᾶσαν ἐπ’αἶαν.