αὐτὰρ ὁ ἐν προδόμῳ εὐνάζετο δῖος Ὀδυσσεύς ·

κὰμ μὲν ἀδέψητον βοέην στόρεσ’, αὐτὰρ ὕπερθε

κώεα πόλλ’ὀΐων, τοὺς ἱρεύεσκον Ἀχαιοί ·

Εὐρυνόμη δ’ἄρ’ἐπὶ χλαῖναν βάλε κοιμηθέντι.

ἔνθ’Ὀδυσεὺς μνηστῆρσι κακὰ φρονέων ἐνὶ θυμῷ

κεῖτ’ἐγρηγορόων · ταὶ δ’ἐκ μεγάροιο γυναῖκες

ἤϊσαν, αἳ μνηστῆρσιν ἐμισγέσκοντο πάρος περ,

ἀλλήλῃσι γέλωτε καὶ εὐφροσύνην παρέχουσαι.

τοῦ δ’ὠρίνετο θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι φίλοισι ·

πολλὰ δὲ μερμήριζε κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν,

ἠὲ μεταΐξας θάνατον τεύξειεν ἑκάστῃ,

ἦ ἔτ’ἐῷ μνηστῆρσιν ὑπερφιάλοισι μιγῆναι

ὕστατα καὶ πύματα, κραδίη δέ οἱ ἔνδον ὑλάκτει.

ὡς δὲ κύων ἀμαλῇσι περὶ σκυλάκεσσι βεβῶσα

ἄνδρ’ἀγνοιήσασ’ὑλάει μέμονέντε μάχεσθαι,

ὥς ῥα τοῦ ἔνδον ὑλάκτει ἀγαιομένου κακὰ ἔργα ·

στῆθος δὲ πλήξας κραδίην ἠνίπαπε μύθῳ ·

18
τέτλαθι δή, κραδίη · καὶ κύντερον ἄλλο ποτ’ἔτλης.
19
ἤματι τῷ ὅτε μοι μένος ἄσχετος ἤσθιε Κύκλωψ
20
ἰφθίμους ἑτάρους · σὺ δ’ἐτόλμας, ὄφρα σε μῆτις
21
ἐξάγαγ’ἐξ ἄντροιο ὀϊόμενον θανέεσθαι.

ὣς ἔφατ’, ἐν στήθεσσι καθαπτόμενος φίλον ἦτορ ·

τῷ δὲ μάλ’ἐν πείσῃ κραδίη μένε τετληυῖα

νωλεμέως · ἀτὰρ αὐτὸς ἑλίσσετο ἔνθα καὶ ἔνθα.

ὡς δ’ὅτε γαστέρ’ἀνὴρ πολέος πυρὸς αἰθομένοιο,

ἐμπλείην κνίσηςτε καὶ αἵματος, ἔνθα καὶ ἔνθα

αἰόλλῃ, μάλα δ’ὦκα λιλαίεται ὀπτηθῆναι,

ὣς ἄρ’ὅ γ’ἔνθα καὶ ἔνθα ἑλίσσετο, μερμηρίζων

ὅππως δὴ μνηστῆρσιν ἀναιδέσι χεῖρας ἐφήσει

μοῦνος ἐὼν πολέσι. σχεδόθεν δέ οἱ ἦλθεν Ἀθήνη

οὐρανόθεν καταβᾶσα · δέμας δ’ἤϊκτο γυναικί ·

στῆ δ’ἄρ’ὑπὲρ κεφαλῆς καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπε ·

33
τίπτ’αὖτ’ἐγρήσσεις, πάντων περὶ κάμμορε φωτῶν;
34
οἶκος μέν τοι ὅδ’ἐστί, γυνὴ δέ τοι ἥδ’ἐνὶ οἴκῳ
35
καὶ, πάϊς, οἷόν πού τις ἐέλδεται ἔμμεναι υἷα.

τὴν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς ·

37
ναὶ δὴ ταῦτά γε πάντα, θεά, κατὰ μοῖραν ἔειπες ·
38
ἀλλά τί μοι τόδε θυμὸς ἐνὶ φρεσὶ μερμηρίζει,
39
ὅππως δὴ μνηστῆρσιν ἀναιδέσι χεῖρας ἐφήσω,
40
μοῦνος ἐών · οἱ δ’αἰὲν ἀολλέες ἔνδον ἔασι.
41
πρὸς δ’ἔτι καὶ τόδε μεῖζον ἐνὶ φρεσὶ μερμηρίζω ·
42
εἴ περ γὰρ κτείναιμι Διόςτε σέθεντε ἕκητι,
43
πῆ κεν ὑπεκπροφύγοιμι; τά σε φράζεσθαι ἄνωγα.

τὸν δ’αὖτε προσέειπε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη ·

45
σχέτλιε, καὶ μέν τίςτε χερείονι πείθεθ’ἑταίρῳ,
46
ὅς περ θνητόςτ’ἐστὶ καὶ οὐ τόσα μήδεα οἶδεν ·
47
αὐτὰρ ἐγὼ θεός εἰμι, διαμπερὲς ἥ σε φυλάσσω
48
ἐν πάντεσσι πόνοις. ἐρέω δέ τοι ἐξαναφανδόν ·
49
εἴ περ πεντήκοντα λόχοι μερόπων ἀνθρώπων
50
νῶϊ περισταῖεν, κτεῖναι μεμαῶτες Ἄρηϊ,
51
καί κεν τῶν ἐλάσαιο βόας καὶ ἴφια μῆλα.
52
ἀλλ’ἑλέτω σε καὶ ὕπνος · ἀνίη καὶ τὸ φυλάσσειν
53
πάννυχον ἐγρήσσοντα, κακῶν δ’ὑποδύσεαι ἤδη.

ὣς φάτο, καί ῥά οἱ ὕπνον ἐπὶ βλεφάροισιν ἔχευεν,

αὐτὴ δ’ἂψ ἐς Ὄλυμπον ἀφίκετο δῖα θεάων.

εὖτε τὸν ὕπνος ἔμαρπτε, λύων μελεδήματα θυμοῦ,

λυσιμελής, ἄλοχος δ’ἄρ’ἐπέγρετο κεδνὰ ἰδυῖα ·

κλαῖε δ’ἄρ’ἐν λέκτροισι καθεζομένη μαλακοῖσιν.

αὐτὰρ ἐπεὶ κλαίουσα κορέσσατο ὃν κατὰ θυμόν,

Ἀρτέμιδι πρώτιστον ἐπεύξατο δῖα γυναικῶν ·

61
Ἄρτεμι, πότνα θεά, θύγατερ Διός, αἴθε μοι ἤδη
62
ἰὸν ἐνὶ στήθεσσι βαλοῦσ’ἐκ θυμὸν ἕλοιο
63
αὐτίκα νῦν, ἢ ἔπειτα μ’ἀναρπάξασα θύελλα
64
οἴχοιτο προφέρουσα κατ’ἠερόεντα κέλευθα,
65
ἐν προχοῇς δὲ βάλοι ἀψορρόου Ὠκεανοῖο.
66
ὡς δ’ὅτε Πανδαρέου κούρας ἀνέλοντο θύελλαι ·
67
τῇσι τοκῆας μὲν φθῖσαν θεοί, αἱ δ’ἐλίποντο
68
ὀρφαναὶ ἐν μεγάροισι, κόμισσε δὲ δῖ’Ἀφροδίτη
69
τυρῷ καὶ μέλιτι γλυκερῷ καὶ ἡδέϊ οἴνῳ ·
70
Ἥρη δ’αὐτῇσιν περὶ πασέων δῶκε γυναικῶν
71
εἶδος καὶ πινυτήν, μῆκος δ’ἔπορ’Ἄρτεμις ἁγνή,
72
ἔργα δ’Ἀθηναίη δέδαε κλυτὰ ἐργάζεσθαι.
73
εὖτ’Ἀφροδίτη δῖα προσέστιχε μακρὸν Ὄλυμπον,
74
κούρῃς αἰτήσουσα τέλος θαλεροῖο γάμοιο —
75
ἐς Δία τερπικέραυνον, ὁ γάρτ’εὖ οἶδεν ἅπαντα,
76
μοῖράντ’ἀμμορίηντε καταθνητῶν ἀνθρώπων —
77
τόφρα δὲ τὰς κούρας ἅρπυιαι ἀνηρείψαντο
78
καί ῥ’ἔδοσαν στυγερῇσιν ἐρινύσιν ἀμφιπολεύειν ·
79
ὣς ἔμ’ἀϊστώσειαν Ὀλύμπια δώματ’ἔχοντες,
80
ἠέ μ’ἐϋπλόκαμος βάλοι Ἄρτεμις, ὄφρ’Ὀδυσῆα
81
ὀσσομένη καὶ γαῖαν ὕπο στυγερὴν ἀφικοίμην,
82
μη δέ τι χείρονος ἀνδρὸς ἐϋφραίνοιμι νόημα.
83
ἀλλὰ τὸ μὲν καὶ ἀνεκτὸν ἔχει κακόν, ὁππότε κέν τις
84
ἤματα μὲν κλαίῃ, πυκινῶς ἀκαχήμενος ἦτορ,
85
νύκτας δ’ὕπνος ἔχῃσιν — ὁ γάρτ’ἐπέλησεν ἁπάντων,
86
ἐσθλῶν ἠδὲ κακῶν, ἐπεὶ ἄρ βλέφαρ’ἀμφικαλύψῃ —
87
αὐτὰρ ἐμοὶ καὶ ὀνείρατ’ἐπέσσευεν κακὰ δαίμων.
88
τῇδε γὰρ αὖ μοι νυκτὶ παρέδραθεν εἴκελος αὐτῷ,
89
τοῖος ἐὼν οἷος ᾖεν ἅμα στρατῷ · αὐτὰρ ἐμὸν κῆρ
90
χαῖρ’, ἐπεὶ οὐκ ἐφάμην ὄναρ ἔμμεναι, ἀλλ’ὕπαρ ἤδη.

ὣς ἔφατ’, αὐτίκα δὲ χρυσόθρονος ἤλυθεν Ἠώς.

τῆς δ’ἄρα κλαιούσης ὄπα σύνθετο δῖος Ὀδυσσεύς ·

μερμήριζε δ’ἔπειτα, δόκησε δέ οἱ κατὰ θυμὸν

ἤδη γιγνώσκουσα παρεστάμεναι κεφαλῆφι.

χλαῖναν μὲν συνελὼν καὶ κώεα, τοῖσιν ἐνεῦδεν,

ἐς μέγαρον κατέθηκεν ἐπὶ θρόνου, ἐκ δὲ βοείην

θῆκε θύραζε φέρων, Διὶ δ’εὔξατο χεῖρας ἀνασχών ·

98
Ζεῦ πάτερ, εἴ μ’ἐθέλοντες ἐπὶ τραφερήντε καὶ ὑγρὴν
99
ἤγετ’ἐμὴν ἐς γαῖαν, ἐπεί μ’ἐκακώσατε λίην,
100
φήμην τίς μοι φάσθω ἐγειρομένων ἀνθρώπων
101
ἔνδοθεν, ἔκτοσθεν δὲ Διὸς τέρας ἄλλο φανήτω.

102

ὣς ἔφατ’εὐχόμενος · τοῦ δ’ἔκλυε μητίετα Ζεύς,

103

αὐτίκα δ’ἐβρόντησεν ἀπ’αἰγλήεντος Ὀλύμπου,

104

ὑψόθεν ἐκ νεφέων · γήθησε δὲ δῖος Ὀδυσσεύς.

105

φήμην δ’ἐξ οἴκοιο γυνὴ προέηκεν ἀλετρὶς

106

πλησίον, ἔνθ’ἄρα οἱ μύλαι ἥατο ποιμένι λαῶν,

107

τῇσιν δώδεκα πᾶσαι ἐπερρώοντο γυναῖκες

108

ἄλφιτα τεύχουσαι καὶ ἀλείατα, μυελὸν ἀνδρῶν.

109

αἱ μὲν ἄρ’ἄλλαι εὗδον, ἐπεὶ κατὰ πυρὸν ἄλεσσαν,

110

ἡ δὲ μί’οὔπω παύετ’, ἀφαυροτάτη δ’ἐτέτυκτο ·

111

ἥ ῥα μύλην στήσασα ἔπος φάτο, σῆμα ἄνακτι ·

112
Ζεῦ πάτερ, ὅςτε θεοῖσι καὶ ἀνθρώποισιν ἀνάσσεις,
113
ἦ μεγάλ’ἐβρόντησας ἀπ’οὐρανοῦ ἀστερόεντος,
114
οὐ δέ ποθι νέφος ἐστί · τέρας νύ τεῳ τόδε φαίνεις.
115
κρῆνον νῦν καὶ ἐμοὶ δειλῇ ἔπος, ὅττι κεν εἴπω ·
116
μνηστῆρες πύματόντε καὶ ὕστατον ἤματι τῷδε
117
ἐν μεγάροις Ὀδυσῆος ἑλοίατο δαῖτ’ἐρατεινήν,
118
οἳ δή μοι καμάτῳ θυμαλγέι · γούνατ’ἔλυσαν
119
ἄλφιτα τευχούσῃ · νῦν ὕστατα δειπνήσειαν.

120

ὣς ἄρ’ἔφη, χαῖρεν δὲ κλεηδόνι δῖος Ὀδυσσεὺς

121

Ζηνόςτε βροντῇ · φάτο γὰρ τίσασθαι ἀλείτας.

122

αἱ δ’ἄλλαι δμῳαὶ κατὰ δώματα κάλ’Ὀδυσῆος

123

ἀγρόμεναι ἀνέκαιον ἐπ’ἐσχάρῃ ἀκάματον πῦρ.

124

Τηλέμαχος δ’εὐνῆθεν ἀνίστατο, ἰσόθεος φώς,

125

εἵματα ἑσσάμενος · περὶ δὲ ξίφος ὀξὺ θέτ’ὤμῳ ·

126

ποσσὶ δ’ὑπὸ λιπαροῖσιν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα,

127

εἵλετο δ’ἄλκιμον ἔγχος, ἀκαχμένον ὀξέι · χαλκῷ ·

128

στῆ δ’ἄρ’ἐπ’οὐδὸν ἰών, πρὸς δ’Εὐρύκλειαν ἔειπε ·

129
μαῖα φίλη, τὸν ξεῖνον ἐτιμήσασθ’ἐνὶ οἴκῳ
130
εὐνῇ καὶ σίτῳ, ἦ αὔτως κεῖται ἀκηδής;
131
τοιαύτη γὰρ ἐμὴ μήτηρ, πινυτή περ ἐοῦσα ·
132
ἐμπλήγδην ἕτερόν γε τίει μερόπων ἀνθρώπων
133
χείρονα, τὸν δέτ’ἀρείον’ἀτιμήσασ’ἀποπέμπει.

134

τὸν δ’αὖτε προσέειπε περίφρων Εὐρύκλεια ·

135
οὐκ ἄν μιν νῦν, τέκνον, ἀναίτιον αἰτιόῳο.
136
οἶνον μὲν γὰρ πῖνε καθήμενος, ὄφρ’ἔθελ’αὐτός,
137
σίτου δ’οὐκέτ’ἔφη πεινήμεναι · εἴρετο γάρ μιν.
138
ἀλλ’ὅτε δὴ κοίτοιο καὶ ὕπνου μιμνήσκοιτο,
139
ἡ μὲν δέμνι’ἄνωγεν ὑποστορέσαι δμῳῇσιν,
140
αὐτὰρ ὅ γ’, ὥς τις πάμπαν ὀϊζυρὸς καὶ ἄποτμος,
141
οὐκ ἔθελ’ἐν λέκτροισι καὶ ἐν ῥήγεσσι καθεύδειν,
142
ἀλλ’ἐν ἀδεψήτῳ βοέῃ καὶ κώεσιν οἰῶν
143
ἔδραθ’ἐνὶ προδόμῳ · χλαῖναν δ’ἐπιέσσαμεν ἡμεῖς.

144

ὣς φάτο, Τηλέμαχος δὲ διὲκ μεγάροιο βεβήκει

145

ἔγχος ἔχων, ἅμα τῷ γε δύω κύνες ἀργοὶ ἕποντο.

146

βῆ δ’ἴμεν εἰς ἀγορὴν μετ’ἐϋκνήμιδας Ἀχαιούς.

147

ἡ δ’αὖτε δμῳῇσιν ἐκέκλετο δῖα γυναικῶν,

148

Εὐρύκλει’, Ὦπος θυγάτηρ Πεισηνορίδαο ·

149
ἀγρεῖθ’, αἱ μὲν δῶμα κορήσατε ποιπνύσασαι,
150
ῥάσσατέτ’, ἔντε θρόνοις εὐποιήτοισι τάπητας
151
βάλλετε πορφυρέους · αἱ δὲ σπόγγοισι τραπέζας
152
πάσας ἀμφιμάσασθε, καθήρατε δὲ κρητῆρας
153
καὶ δέπα ἀμφικύπελλα τετυγμένα · ταὶ δὲ μεθ’ὕδωρ
154
ἔρχεσθε κρήνηνδε, καὶ οἴσετε θᾶσσον ἰοῦσαι.
155
οὐ γὰρ δὴν μνηστῆρες ἀπέσσονται μεγάροιο,
156
ἀλλὰ μάλ’ἦρι νέονται, ἐπεὶ καὶ πᾶσιν ἑορτή.

157

ὣς ἔφαθ’, αἱ δ’ἄρα τῆς μάλα μὲν κλύον ἠδ’ἐπίθοντο.

158

αἱ μὲν ἐείκοσι βῆσαν ἐπὶ κρήνην μελάνυδρον,

159

αἱ δ’αὐτοῦ κατὰ δώματ’ἐπισταμένως πονέοντο.

160

ἐς δ’ἦλθον δρηστῆρες Ἀχαιῶν. οἱ μὲν ἔπειτα

161

εὖ καὶ ἐπισταμένως κέασαν ξύλα, ταὶ δὲ γυναῖκες

162

ἦλθον ἀπὸ κρήνης · ἐπὶ δέ σφισιν ἦλθε συβώτης

163

τρεῖς σιάλους κατάγων, οἳ ἔσαν μετὰ πᾶσιν ἄριστοι.

164

καὶ τοὺς μέν ῥ’εἴασε καθ’ἕρκεα καλὰ νέμεσθαι,

165

αὐτὸς δ’αὖτ’Ὀδυσῆα προσηύδα μειλιχίοισι ·

166
ξεῖν’, ἦ ἄρ τί σε μᾶλλον Ἀχαιοὶ εἰσορόωσιν,
167
ἦέ σ’ἀτιμάζουσι κατὰ μέγαρ’, ὡς τὸ πάρος περ;

168

τὸν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη πολυμήτις Ὀδυσσεύς ·

169
αἲ γὰρ δή, Εὔμαιε, θεοὶ τισαίατο λώβην,
170
ἣν οἵδ’ὑβρίζοντες ἀτάσθαλα μηχανόωνται
171
οἴκῳ ἐν ἀλλοτρίῳ, οὐ δ’αἰδοῦς μοῖραν ἔχουσιν.

172

ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,

173

ἀγχίμολον δέ σφ’ἦλθε Μελάνθιος, αἰπόλος αἰγῶν.

174

αἶγας ἄγων αἳ πᾶσι μετέρεπον αἰπολίοισι,

175

δεῖπνον μνηστήρεσσι. δύω δ’ἅμ’ἕποντο νομῆες.

176

καὶ τὰς μὲν κατέδησεν ὑπ’αἰθούσῃ ἐριδούπῳ,

177

αὐτὸς δ’αὖτ’Ὀδυσῆα προσηύδα κερτομίοισι ·

178
ξεῖν’, ἔτι καὶ νῦν ἐνθάδ’ἀνιήσεις κατὰ δῶμα
179
ἀνέρας αἰτίζων, ἀτὰρ οὐκ ἔξεισθα θύραζε;
180
πάντως οὐκέτι νῶϊ διακρινέεσθαι ὀΐω
181
πρὶν χειρῶν γεύσασθαι, ἐπεὶ σύ περ οὐ κατὰ κόσμον
182
αἰτίζεις · εἰσὶν δὲ καὶ ἄλλαι δαῖτες Ἀχαιῶν.

183

ὣς φάτο, τὸν δ’οὔ τι προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς,

184

ἀλλ’ἀκέων κίνησε κάρη, κακὰ βυσσοδομεύων.

185

τοῖσι δ’ἐπὶ τρίτος ἦλθε Φιλοίτιος, ὄρχαμος ἀνδρῶν,

186

βοῦν στεῖραν μνηστῆρσιν ἄγων καὶ πίονας αἶγας.

187

πορθμῆες δ’ἄρα τούς γε διήγαγον, οἵτε καὶ ἄλλους

188

ἀνθρώπους πέμπουσιν, ὅτις σφέας εἰσαφίκηται.

189

καὶ τὰ μὲν εὖ κατέδησεν ὑπ’αἰθούσῃ ἐριδούπῳ,

190

αὐτὸς δ’αὖτ’ἐρέεινε συβώτην ἄγχι παραστάς ·

191
τίς δὴ ὅδε ξεῖνος νέον εἰλήλουθε, συβῶτα,
192
ἡμέτερον πρὸς δῶμα; τέων δ’ἐξ εὔχεται εἶναι
193
ἀνδρῶν; ποῦ δέ νύ οἱ γενεὴ καὶ πατρὶς ἄρουρα;
194
δύσμορος, ἦτε ἔοικε δέμας βασιλῆϊ ἄνακτι ·
195
ἀλλὰ θεοὶ δυόωσι πολυπλάγκτους ἀνθρώπους,
196
ὁππότε καὶ βασιλεῦσιν ἐπικλώσωνται ὀϊζύν.

197

ἦ καὶ δεξιτερῇ δειδίσκετο χειρὶ παραστάς,

198

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·

199
χαῖρε, πάτερ ὦ ξεῖνε · γένοιτό τοι ἔς περ ὀπίσσω
200
ὄλβος · ἀτὰρ μὲν νῦν γε κακοῖς ἔχεαι πολέεσσι.
201
Ζεῦ πάτερ, οὔ τις σεῖο θεῶν ὀλοώτερος ἄλλος ·
202
οὐκ ἐλεαίρεις ἄνδρας, ἐπὴν δὴ γείνεαι αὐτός,
203
μισγέμεναι κακότητι καὶ ἄλγεσι λευγαλέοισιν.
204
ἴδιον, ὡς ἐνόησα, δεδάκρυνται δέ μοι ὄσσε
205
μνησαμένῳ Ὀδυσῆος, ἐπεὶ καὶ κεῖνον ὀΐω
206
τοιάδε λαίφε’ἔχοντα κατ’ἀνθρώπους ἀλάλησθαι,
207
εἴ που ἔτι ζώει καὶ ὁρᾷ φάος ἠελίοιο.
208
εἰ δ’ἤδη τέθνηκε καὶ εἰν Ἀΐδαο δόμοισιν,
209
ὤ μοι ἔπειτ’Ὀδυσῆος ἀμύμονος, ὅς μ’ἐπὶ βουσὶν
210
εἷσ’ἔτι τυτθὸν ἐόντα Κεφαλλήνων ἐνὶ δήμῳ.
211
νῦν δ’αἱ μὲν γίγνονται ἀθέσφατοι, οὐ δέ κεν ἄλλως
212
ἀνδρί γ’ὑποσταχύοιτο βοῶν γένος εὐρυμετώπων ·
213
τὰς δ’ἄλλοι με κέλονται ἀγινέμεναί σφισιν αὐτοῖς
214
ἔδμεναι · οὐ δέ τι παιδὸς ἐνὶ μεγάροις ἀλέγουσιν,
215
οὐ δ’ὄπιδα τρομέουσι θεῶν · μεμάασι γὰρ ἤδη
216
κτήματα δάσσασθαι δὴν οἰχομένοιο ἄνακτος.
217
αὐτὰρ ἐμοὶ τόδε θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι φίλοισι
218
πόλλ’ἐπιδινεῖται · μάλα μὲν κακὸν υἷος ἐόντος
219
ἄλλων δῆμον ἱκέσθαι ἰόντ’αὐτῇσι βόεσσιν,
220
ἄνδρας ἐς ἀλλοδαπούς · τὸ δὲ ῥίγιον, αὖθι μένοντα
221
βουσὶν ἐπ’ἀλλοτρίῃσι καθήμενον ἄλγεα πάσχειν.
222
καί κεν δὴ πάλαι ἄλλον ὑπερμενέων βασιλήων
223
ἐξικόμην φεύγων, ἐπεὶ οὐκέτ’ἀνεκτὰ πέλονται ·
224
ἀλλ’ἔτι τὸν δύστηνον ὀΐομαι, εἴ ποθεν ἐλθὼν
225
ἀνδρῶν μνηστήρων σκέδασιν κατὰ δώματα θείῃ.

226

τὸν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς ·

227
βουκόλ’, ἐπεὶ οὔτε κακῷ οὔτ’ἄφρονι φωτὶ ἔοικας,
228
γιγνώσκω δὲ καὶ αὐτὸς ὅ τοι πινυτὴ φρένας ἵκει,
229
τοὔνεκά τοι ἐρέω καὶ ἐπὶ μέγαν ὅρκον ὀμοῦμαι ·
230
ἴστω νῦν Ζεὺς πρῶτα θεῶν ξενίητε τράπεζα
231
ἱστίητ’Ὀδυσῆος ἀμύμονος, ἣν ἀφικάνω,
232
ἦ σέθεν ἐνθάδ’ἐόντος ἐλεύσεται οἴκαδ’Ὀδυσσεύς ·
233
σοῖσιν δ’ὀφθαλμοῖσιν ἐπόψεαι, αἴ κ’ἐθέλῃσθα,
234
κτεινομένους μνηστῆρας, οἳ ἐνθάδε κοιρανέουσιν.

235

τὸν δ’αὖτε προσέειπε βοῶν ἐπιβουκόλος ἀνήρ ·

236
αἲ γὰρ τοῦτο, ξεῖνε, ἔπος τελέσειε Κρονίων ·
237
γνοίης χ’οἵη ἐμὴ δύναμις καὶ χεῖρες ἕπονται.

238

ὣς δ’αὔτως Εὔμαιος ἐπεύξατο πᾶσι θεοῖσι

239

νοστῆσαι Ὀδυσῆα πολύφρονα ὅνδε δόμονδε.

240

ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,

241

μνηστῆρες δ’ἄρα Τηλεμάχῳ θάνατόντε μόροντε

242

ἤρτυον · αὐτὰρ ὁ τοῖσιν ἀριστερὸς ἤλυθεν ὄρνις,

243

αἰετὸς ὑψιπέτης, ἔχε δὲ τρήρωνα πέλειαν.

244

τοῖσιν δ’Ἀμφίνομος ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν ·

245
ὦ φίλοι, οὐχ ἡμῖν συνθεύσεται ἥδε γε βουλή,
246
Τηλεμάχοιο φόνος · ἀλλὰ μνησώμεθα δαιτός.

247

ὣς ἔφατ’Ἀμφίνομος, τοῖσιν δ’ἐπιήνδανε μῦθος.

248

ἐλθόντες δ’ἐς δώματ’Ὀδυσσῆος θείοιο

249

χλαίνας μὲν κατέθεντο κατὰ κλισμούςτε θρόνουςτε,

250

οἱ δ’ἱέρευον ὄϊς μεγάλους καὶ πίονας αἶγας,

251

ἵρευον δὲ σύας σιάλους καὶ βοῦν ἀγελαίην ·

252

σπλάγχνα δ’ἄρ’ὀπτήσαντες ἐνώμων, ἐν δέτε οἶνον

253

κρητῆρσιν κερόωντο · κύπελλα δὲ νεῖμε συβώτης.

254

σῖτον δέ σφ’ἐπένειμε Φιλοίτιος, ὄρχαμος ἀνδρῶν,

255

καλοῖς ἐν κανέοισιν, ἐῳνοχόει δὲ Μελανθεύς.

256

οἱ δ’ἐπ’ὀνείαθ’ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.

257

Τηλέμαχος δ’Ὀδυσῆα καθίδρυε, κέρδεα νωμῶν,

258

ἐντὸς ἐϋσταθέος μεγάρου, παρὰ λάϊνον οὐδόν,

259

δίφρον ἀεικέλιον καταθεὶς ὀλίγηντε τράπεζαν ·

260

πὰρ δ’ἐτίθει σπλάγχνων μοίρας, ἐν δ’οἶνον ἔχευεν

261

ἐν δέπαϊ χρυσέῳ, καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπεν ·

262
ἐνταυθοῖ νῦν ἧσο μετ’ἀνδράσιν οἰνοποτάζων ·
263
κερτομίας δέ τοι αὐτὸς ἐγὼ καὶ χεῖρας ἀφέξω
264
πάντων μνηστήρων, ἐπεὶ οὔ τοι δήμιός ἐστιν
265
οἶκος ὅδ’, ἀλλ’Ὀδυσῆος, ἐμοὶ δ’ἐκτήσατο κεῖνος.
266
ὑμεῖς δέ, μνηστῆρες, ἐπίσχετε θυμὸν ἐνιπῆς
267
καὶ χειρῶν, ἵνα μή τις ἔρις καὶ νεῖκος ὄρηται.

268

ὣς ἔφαθ’, οἱ δ’ἄρα πάντες ὀδὰξ ἐν χείλεσι φύντες

269

Τηλέμαχον θαύμαζον, ὃ θαρσαλέως ἀγόρευε.

270

τοῖσιν δ’Ἀντίνοος μετέφη, Εὐπείθεος υἱός ·

271
καὶ χαλεπόν περ ἐόντα δεχώμεθα μῦθον, Ἀχαιοί,
272
Τηλεμάχου · μάλα δ’ἧμιν ἀπειλήσας ἀγορεύει.
273
οὐ γὰρ Ζεὺς εἴασε Κρονίων · τῷ κέ μιν ἤδη
274
παύσαμεν ἐν μεγάροισι, λιγύν περ ἐόντ’ἀγορητήν.

275

ὣς ἔφατ’Ἀντίνοος · ὁ δ’ἄρ’οὐκ ἐμπάζετο μύθων.

276

κήρυκες δ’ἀνὰ ἄστυ θεῶν ἱερὴν ἑκατόμβην

277

ἦγον · τοὶ δ’ἀγέροντο κάρη κομόωντες Ἀχαιοὶ

278

ἄλσος ὕπο σκιερὸν ἑκατηβόλου Ἀπόλλωνος.

279

οἱ δ’ἐπεὶ ὤπτησαν κρέ’ὑπέρτερα καὶ ἐρύσαντο,

280

μοίρας δασσάμενοι δαίνυντ’ἐρικυδέα δαῖτα ·

281

πὰρ δ’ἄρ’Ὀδυσσῆϊ μοῖραν θέσαν οἳ πονέοντο

282

ἴσην, ὡς αὐτοί περ ἐλάγχανον · ὣς γὰρ ἀνώγει

283

Τηλέμαχος, φίλος υἱὸς Ὀδυσσῆος θείοιο.

284

μνηστῆρας δ’οὐ πάμπαν ἀγήνορας εἴα Ἀθήνη

285

λώβης ἴσχεσθαι θυμαλγέος, ὄφρ’ἔτι μᾶλλον

286

δύη ἄχος κραδίην Λαερτιάδην Ὀδυσῆα.

287

ἦν δέ τις ἐν μνηστῆρσιν ἀνὴρ ἀθεμίστια εἰδώς,

288

Κτήσιππος δ’ὄνομ’ἔσκε, Σάμῃ δ’ἐνὶ οἰκία ναῖεν ·

289

ὃς δή τοι κτεάτεσσι πεποιθὼς θεσπεσίοισι

290

μνάσκετ’Ὀδυσσῆος δὴν οἰχομένοιο δάμαρτα.

291

ὅς ῥα τότε μνηστῆρσιν ὑπερφιάλοισι μετηύδα ·

292
κέκλυτέ μευ, μνηστῆρες ἀγήνορες, ὄφρα τι εἴπω ·
293
μοῖραν μὲν δὴ ξεῖνος ἔχει πάλαι, ὡς ἐπέοικεν,
294
ἴσην · οὐ γὰρ καλὸν ἀτέμβειν οὐ δὲ δίκαιον
295
ξείνους Τηλεμάχου, ὅς κεν τάδε δώμαθ’ἵκηται.
296
ἀλλ’ἄγε οἱ καὶ ἐγὼ δῶ ξείνιον, ὄφρα καὶ αὐτὸς
297
ἠὲ λοετροχόῳ δώῃ γέρας ἠέ τῳ ἄλλῳ
298
δμώων, οἳ κατὰ δώματ’Ὀδυσσῆος θείοιο.

299

ὣς εἰπὼν ἔρριψε βοὸς πόδα χειρὶ παχείῃ.

300

κείμενον ἐκ κανέοιο λαβών · ὁ δ’ἀλεύατ’Ὀδυσσεὺς

301

ἦκα παρακλίνας κεφαλήν, μείδησε δὲ θυμῷ

302

σαρδάνιον μάλα τοῖον · ὁ δ’εὔδμητον βάλε τοῖχον.

303

Κτήσιππον δ’ἄρα Τηλέμαχος ἠνίπαπε μύθῳ ·

304
Κτήσιππ’, ἦ μάλα τοι τόδε κέρδιον ἔπλετο θυμῷ ·
305
οὐκ ἔβαλες τὸν ξεῖνον · ἀλεύατο γὰρ βέλος αὐτός.
306
ἦ γάρ κέν σε μέσον βάλον ἔγχεϊ ὀξυόεντι,
307
καί κέ τοι ἀντὶ γάμοιο πατὴρ τάφον ἀμφεπονεῖτο
308
ἐνθάδε. τῷ μή τίς μοι ἀεικείας ἐνὶ οἴκῳ
309
φαινέτω · ἤδη γὰρ νοέω καὶ οἶδα ἕκαστα,
310
ἐσθλάτε καὶ τὰ χέρηα · πάρος δ’ἔτι νήπιος ἦα.
311
ἀλλ’ἔμπης τάδε μὲν καὶ τέτλαμεν εἰσορόωντες,
312
μήλων σφαζομένων οἴνοιότε πινομένοιο
313
καὶ σίτου · χαλεπὸν γὰρ ἐρυκακέειν ἕνα πολλούς.
314
ἀλλ’ἄγε μηκέτι μοι κακὰ ῥέζετε δυσμενέοντες ·
315
εἰ δ’ἤδη μ’αὐτὸν κτεῖναι μενεαίνετε χαλκῷ,
316
καί κε τὸ βουλοίμην, καί κεν πολὺ κέρδιον εἴη
317
τεθνάμεν ἢ τάδε γ’αἰὲν ἀεικέα ἔργ’ὁράασθαι,
318
ξείνουςτε στυφελιζομένους δμῳάςτε γυναῖκας
319
ῥυστάζοντας ἀεικελίως κατὰ δώματα καλά.

320

ὣς ἔφαθ’, οἱ δ’ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ ·

321

ὀψὲ δὲ δὴ μετέειπε Δαμαστορίδης Ἀγέλαος ·

322
ὦ φίλοι, οὐκ ἂν δή τις ἐπὶ ῥηθέντι δικαίῳ
323
ἀντιβίοις ἐπέεσσι καθαπτόμενος χαλεπαίνοι ·
324
μήτε τι τὸν ξεῖνον στυφελίζετε μήτε τιν’ἄλλον
325
δμώων, οἳ κατὰ δώματ’Ὀδυσσῆος θείοιο.
326
Τηλεμάχῳ δέ κε μῦθον ἐγὼ καὶ μητέρι φαίην
327
ἤπιον, εἴ σφωϊν κραδίῃ ἅδοι ἀμφοτέροιϊν.
328
ὄφρα μὲν ὑμῖν θυμὸς ἐνὶ στήθεσσιν ἐώλπει
329
νοστήσειν Ὀδυσῆα πολύφρονα ὅνδε δόμονδε,
330
τόφρ’οὔ τις νέμεσις μενέμεντ’ἦν ἰσχέμεναίτε
331
μνηστῆρας κατὰ δώματ’, ἐπεὶ τόδε κέρδιον ἦεν,
332
εἰ νόστησ’Ὀδυσεὺς καὶ ὑπότροπος ἵκετο δῶμα ·
333
νῦν δ’ἤδη τόδε δῆλον, ὅτ’οὐκέτι νόστιμός ἐστιν.
334
ἀλλ’ἄγε, σῇ τάδε μητρὶ παρεζόμενος κατάλεξον,
335
γήμασθ’ὅς τις ἄριστος ἀνὴρ καὶ πλεῖστα πόρῃσιν,
336
ὄφρα σὺ μὲν χαίρων πατρώϊα πάντα νέμηαι,
337
ἔσθων καὶ πίνων, ἡ δ’ἄλλου δῶμα κομίζῃ.

338

τὸν δ’αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα ·

339
οὐ μὰ Ζῆν’, Ἀγέλαε, καὶ ἄλγεα πατρὸς ἐμοῖο,
340
ὅς που τῆλ’Ἰθάκης ἢ ἔφθιται ἢ ἀλάληται,
341
οὔ τι διατρίβω μητρὸς γάμον, ἀλλὰ κελεύω
342
γήμασθ’ᾧ κ’ἐθέλῃ, ποτὶ δ’ἄσπετα δῶρα δίδωμι.
343
αἰδέομαι δ’ἀέκουσαν ἀπὸ μεγάροιο δίεσθαι
344
μύθῳ ἀναγκαίῳ · μὴ τοῦτο θεὸς τελέσειεν.

345

ὣς φάτο Τηλέμαχος · μνηστῆρσι δὲ Παλλὰς Ἀθήνη

346

ἄσβεστον γέλω ὦρσε, παρέπλαγξεν δὲ νόημα.

347

οἱ δ’ἤδη γναθμοῖσι γελοίων ἀλλοτρίοισιν,

348

αἱμοφόρυκτα δὲ δὴ κρέα ἤσθιον · ὄσσε δ’ἄρα σφέων

349

δακρυόφιν πίμπλαντο, γόον δ’ὠΐετο θυμός.

350

τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε Θεοκλύμενος θεοειδής ·

351
ἆ δειλοί, τί κακὸν τόδε πάσχετε; νυκτὶ μὲν ὑμέων
352
εἰλύαται κεφαλαίτε πρόσωπάτε νέρθετε γοῦνα.
353
οἰμωγὴ δὲ δέδηε, δεδάκρυνται δὲ παρειαί,
354
αἵματι δ’ἐρράδαται τοῖχοι καλαίτε μεσόδμαι ·
355
εἰδώλων δὲ πλέον πρόθυρον, πλείη δὲ καὶ αὐλή,
356
ἱεμένων Ἔρεβόσδε ὑπὸ ζόφον · ἠέλιος δὲ
357
οὐρανοῦ ἐξαπόλωλε, κακὴ δ’ἐπιδέδρομεν ἀχλύς.

358

ὣς ἔφαθ’, οἱ δ’ἄρα πάντες ἐπ’αὐτῷ ἡδὺ γέλασσαν.

359

τοῖσιν δ’Εὐρύμαχος, Πολύβου πάϊς, ἦρχ’ἀγορεύειν ·

360
ἀφραίνει ξεῖνος νέον ἄλλοθεν εἰληλουθώς.
361
ἀλλά μιν αἶψα, νέοι, δόμου ἐκπέμψασθε θύραζε
362
εἰς ἀγορὴν ἔρχεσθαι, ἐπεὶ τάδε νυκτὶ ἐΐσκει.

363

τὸν δ’αὖτε προσέειπε Θεοκλύμενος θεοειδής ·

364
Εὐρύμαχ’, οὔ τί σ’ἄνωγα ἐμοὶ πομπῆας ὀπάζειν ·
365
εἰσί μοι ὀφθαλμοίτε καὶ οὔατα καὶ πόδες ἄμφω
366
καὶ νόος ἐν στήθεσσι τετυγμένος οὐδὲν ἀεικής.
367
τοῖς ἔξειμι θύραζε, ἐπεὶ νοέω κακὸν ὔμμιν
368
ἐρχόμενον, τό κεν οὔ τις ὑπεκφύγοι οὐ δ’ἀλέαιτο
369
μνηστήρων, οἳ δῶμα κάτ’ἀντιθέου Ὀδυσῆος
370
ἀνέρας ὑβρίζοντες ἀτάσθαλα μηχανάασθε.

371

ὣς εἰπὼν ἐξῆλθε δόμων εὖ ναιεταόντων,

372

ἵκετο δ’ἐς Πείραιον, ὅ μιν πρόφρων ὑπέδεκτο.

373

μνηστῆρες δ’ἄρα πάντες ἐς ἀλλήλους ὁρόωντες

374

Τηλέμαχον ἐρέθιζον, ἐπὶ ξείνοις γελόωντες ·

375

ὧδε δέ τις εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων ·

376
Τηλέμαχ’, οὔ τις σεῖο κακοξεινώτερος ἄλλος ·
377
οἷον μέν τινα τοῦτον ἔχεις ἐπίμαστον ἀλήτην,
378
σίτου καὶ οἴνου κεχρημένον, οὐ δέ τι ἔργων
379
ἔμπαιον οὐ δὲ βίης, ἀλλ’αὔτως ἄχθος ἀρούρης.
380
ἄλλος δ’αὖτέ τις οὗτος ἀνέστη μαντεύεσθαι.
381
ἀλλ’εἴ μοί τι πίθοιο, τό κεν πολὺ κέρδιον εἴη ·
382
τοὺς ξείνους ἐν νηῒ πολυκληῗδι βαλόντες
383
ἐς Σικελοὺς πέμψωμεν, ὅθεν κέ τοι ἄξιον ἄλφοι.