Hymn to Demeter

τῶ καλάθω κατιόντος ἐπιφθέγξασθε γυναῖκες

Δάματερ μέγα χαῖρε πολύτροφε πουλυμέδιμνε “.

τὸν κάλαθον κατιόντα χαμαὶ θασεῖσθε βέβαλοι,

μη δ’ἀπὸ τῶ τέγεος μη δ’ὑψόθεν αὐγάσσησθε

μὴ παῖς μη δὲ γυνὰ μη δ’ἃ κατεχεύατο χαίταν,

μη δ’ὅκ’ἀφ’αὑαλέων στομάτων πτύωμες ἄπαστοι.

ἕσπερος ἐκ νεφέων ἐσκέψατο (πανίκα νεῖται;),

ἕσπερος, ὅστε πιεῖν Δαμάτερα μῶνος ἔπεισεν,

ἁρπαγίμας ὅκ’ἄπυστα μετέστιχεν ἴχνια κώρας.

πότνια πῶς σε δύναντο πόδες φέρεν ἔστ’ἐπὶ δυθμάς,

ἔστ’ἐπὶ τὼς μέλανας καὶ ὅπα τὰ χρύσεα μᾶλα;

οὐ πίες οὐ δ’ἄρ’ἔδες τῆνον χρόνον οὐ δὲ λοέσσα.

τρὶς μὲν δὴ διέβας Ἀχελώιον ἀργυροδίναν,

τοσσάκι δ’ἀενάων ποταμῶν ἐπέρασας ἕκαστον,

τρὶς δ’ἐπὶ Καλλιχόρωι χαμάδις ἐκαθίσσαο φρητί

αὐσταλέα ἄποτόςτε καὶ οὐ φάγες οὐ δὲ λοέσσα.

μὴ μὴ ταῦτα λέγωμες ἃ δάκρυον ἄγαγε Δηοῖ ·

κάλλιον, ὡς πολίεσσιν ἑαδότα τέθμια δῶκε ·

κάλλιον, ὡς καλάμαντε καὶ ἱερὰ δράγματα πράτα

ἀσταχύων ἀπέκοψε καὶ ἐν βόας ἧκε πατῆσαι,

ἁνίκα Τριπτόλεμος ἀγαθὰν ἐδιδάσκετο τέχναν ·

κάλλιον, ὡς (ἵνα καί τις ὑπερβασίας ἀλέηται)

π […] ἰδέσθαι

οὔπω τὰν Κνιδίαν, ἔτι Δώτιον ἱρὸν ἔναιον,

τεῖ δ’αὐτᾶι καλὸν ἄλσος ἐποιήσαντο Πελασγοί

δένδρεσιν ἀμφιλαφές · διά κεν μόλις ἦνθεν ὀιστός ·

ἐν πίτυς, ἐν μεγάλαι πτελέαι ἔσαν, ἐν δὲ καὶ ὄχναι,

ἐν δὲ καλὰ γλυκύμαλα · τὸ δ’ὥστ’ἀλέκτρινον ὕδωρ

ἐξ ἀμαρᾶν ἀνέθυε. θεὰ δ’ἐπεμαίνετο χώρωι

ὅσσον Ἐλευσῖνι, Τριόπαιθ’ὅσον ὁκκόσον Ἔνναι.

ἀλλ’ὅκα Τριοπίδαισιν ὁ δεξιὸς ἄχθετο δαίμων,

τουτάκις ἁ χείρων Ἐρυσίχθονος ἅψατο βωλά ·

σεύατ’ἔχων θεράποντας ἐείκοσι, πάντας ἐν ἀκμᾶι,

πάντας δ’ἀνδρογίγαντας ὅλαν πόλιν ἀρκίος ἆραι,

ἀμφότερον πελέκεσσι καὶ ἀξίναισιν ὁπλίσσας

ἐς δὲ τὸ τᾶς Δάματρος ἀναιδέες ἔδραμον ἄλσος.

ἦς δέ τις αἴγειρος, μέγα δένδρεον αἰθέρι κῦρον,

τῶι ἔπι ταὶ νύμφαι ποτὶ τὤνδιον ἑψιόωντο,

ἃ πράτα πλαγεῖσα κακὸν μέλος ἴαχεν ἄλλαις.

ἄισθετο Δαμάτηρ ὅτι οἱ ξύλον ἱερὸν ἄλγει,

εἶπε δὲ χωσαμένα” τίς μοι καλὰ δένδρεα κόπτει “;

αὐτίκα Νικίππαι, τὰν οἱ πόλις ἀράτειραν

δαμοσίαν ἔστασαν, ἐείσατο, γέντο δὲ χειρί

στέμματα καὶ μάκωνα, κατωμαδίαν δ’ἔχε κλαῖδα.

φᾶ δὲ παραψύχοισα κακὸν καὶ ἀναιδέα φῶτα

” τέκνον, ὅτις τὰ θεοῖσιν ἀνειμένα δένδρεα κόπτεις,

τέκνον ἐλίνυσον, τέκνον πολύθεστε τοκεῦσι,

παύεο καὶ θεράποντας ἀπότρεπε, μή τι χαλεφθῆι

πότνια Δαμάτηρ, τᾶς ἱερὸν ἐκκεραΐζεις “.

τὰν δ’ἄρ’ὑποβλέψας χαλεπώτερον ἠὲ κυναγὸν

ὤρεσιν ἐν Τμαρίοισιν ὑποβλέπει ἄνδρα λέαινα

ὠμοτόκος, τᾶς φαντὶ πέλειν βλοσυρώτατον ὄμμα,

” χάζευ “ἔφα” μή τοι πέλεκυν μέγαν ἐν χροῒ παξῶ.

ταῦτα δ’ἐμὸν θησεῖ στεγανὸν δόμον, ὧι ἔνι δαῖτας

αἰὲν ἐμοῖς ἑτάροισιν ἄδην θυμαρέας ἀξῶ “.

εἷπεν ὁ παῖς, Νέμεσις δὲ κακὰν ἐγράψατο φωνάν.

Δαμάτηρ δ’ἄφατόν τι κοτέσσατο, εἴσατο δ’ἁ θεύς ·

ἴθματα μὲν χέρσω, κεφαλὰ δέ οἱ ἅψατ’Ὀλύμπω.

οἳ μὲν ἄρ’ἡμιθνῆτες, ἐπεὶ τὰν πότνιαν εἶδον,

ἐξαπίνας ἀπόρουσαν ἐνὶ δρυσὶ χαλκὸν ἀφέντες.

ἃ δ’ἄλλως μὲν ἔασεν, ἀναγκαίαι γὰρ ἕποντο

δεσποτικὰν ὑπὸ χεῖρα, βαρὺν δ’ἀπαμείψατ’ἄνακτα

” ναὶ ναί, τεύχεο δῶμα κύον κύον ὧι ἔνι δαῖτας

ποιησεῖς · θαμιναὶ γὰρ ἐς ὕστερον εἰλαπίναι τοι “.

ἃ μὲν τόσσ’εἰποῖσ’Ἐρυσίχθονι τεῦχε πονηρά.

αὐτίκα οἱ χαλεπόντε καὶ ἄγριον ἔμβαλε λιμόν

αἴθωνα κρατερόν, μεγάλαι δ’ἐστρεύγετο νούσωι.

σχέτλιος, ὅσσα πάσαιτο τόσων ἔχεν ἵμερος αὖτις.

εἴκατι δαῖτα πένοντο, δυώδεκα δ’οἶνον ἄφυσσον ·

τόσσα Διώνυσον γὰρ ἃ καὶ Δάματρα χαλέπτει ·

† καὶ γὰρ τᾶι Δάματρι συνωργίσθη Διόνυσος.

οὔτε νιν εἰς ἐράνως οὔτε ξυνδείπνια πέμπον

αἰδόμενοι γονέες, προχανὰ δ’εὑρίσκετο πᾶσα.

ἦνθον Ἰτωνιάδος νιν Ἀθαναίας ἐπ’ἄεθλα

Ὀρμενίδαι καλέοντες · ἀπ’ὦν ἀρνήσατο μάτηρ

” οὐκ ἔνδοι, χθιζὸς γὰρ ἐπὶ Κραννῶνα βέβακε

τέλθος ἀπαιτησῶν ἑκατὸν βόας “. ἦνθε Πολυξώ,

μάτηρ Ἀκτορίωνος, ἐπεὶ γάμον ἄρτυε παιδί,

ἀμφότερον Τριόπαντε καὶ υἱέα κικλήσκοισα.

τὰν δὲ γυνὰ βαρύθυμος ἀμείβετο δάκρυ χέοισα

” νεῖταί τοι Τριόπας, Ἐρυσίχθονα δ’ἤλασε κάπρος

Πίνδον ἀν’εὐάγκειαν, δ δ’ἐννέα φάεα κεῖται “.

δειλαία φιλότεκνε, τί δ’οὐκ ἐψεύσαο, μᾶτερ;

δαίνυεν εἰλαπίναν τις ·” ἐν ἀλλοτρίοις Ἐρυσίχθων “.

ἄγετό τις νύμφαν ·” Ἐρυσίχθονα δίσκος ἔτυψεν, “

ἢ” ἔπεσ’ἐξ ἵππων “, ἢ” ἐν Ὄθρυϊ ποίμνι’ἀμιθρεῖ “.

ἐνδόμυχος δἤπειτα πανάμερος εἰλαπιναστάς

ἤσθιε μυρία πάντα · κακὰ δ’ἐξάλλετο γαστήρ

αἰεὶ μᾶλλον ἔδοντι, τὰ δ’ἐς βυθὸν οἷα θαλάσσας

ἀλεμάτως ἀχάριστα κατέρρεεν εἴδατα πάντα.

ὡς δὲ Μίμαντι χιών, ὡς ἀελίωι ἔνι πλαγγών,

καὶ τούτων † ἔτι μεῖζον ἐτάκετο μέσφ’ἐπὶ νευράς ·

δειλαίωι ἶνέςτε καὶ ὀστέα μῶνον ἔλειφθεν.

κλαῖε μὲν ἁ μάτηρ, βαρὺ δ’ἔστενον αἱ δύ’ἀδελφαί

χὡ μαστὸς τὸν ἔπωνε καὶ αἱ δέκα πολλάκι δῶλαι.

καὶ δ’αὐτὸς Τριόπας πολιαῖς ἐπὶ χεῖρας ἔβαλλε,

τοῖα τὸν οὐκ ἀίοντα Ποσειδάωνα καλιστρέων ·

” ψευδοπάτωρ ἰδὲ τόνδε τεοῦ τρίτον, εἴπερ ἐγὼ μέν

σεῦτε καὶ Αἰολίδος Κανάκας γένος, αὐτὰρ ἐμεῖο

τοῦτο τὸ δείλαιον γένετο βρέφος · αἴθε γὰρ αὐτόν

βλητὸν ὑπ’Ἀπόλλωνος ἐμαὶ χέρες ἐκτερέιξαν ·

νῦν δὲ κακὰ βούβρωστις ἐν ὀφθαλμοῖσι κάθηται.

ἤ οἱ ἀπόστασον χαλεπὰν νόσον ἠέ νιν αὐτός

βόσκε λαβών · ἁμαὶ γὰρ ἀπειρήκαντι τράπεζαι.

χῆραι μὲν μάνδραι, κενεαὶ δέ μοι αὔλιες ἤδη

τετραπόδων, ἤδη γὰρ ἀπαρνήσαντο μάγειροι “.

ἀλλὰ καὶ οὐρῆας μεγαλᾶν ὑπέλυσαν ἁμαξᾶν,

καὶ τὰν βῶν ἔφαγεν, τὰν Ἑστίαι ἔτρεφε μάτηρ,

καὶ τὸν ἀεθλοφόρον καὶ τὸν πολεμήιον ἵππον,

καὶ τὰν αἴλουρον, τὰν ἔτρεμε θηρία μικκά.

μέσφ’ὅκα μὲν Τριόπαο δόμοις ἔνι χρήματα κεῖτο,

μῶνοι ἄρ’οἰκεῖοι θάλαμοι κακὸν ἠπίσταντο.

ἀλλ’ὅκα τὸν βαθὺν οἶκον ἀνεξήραναν ὀδόντες,

καὶ τόχ’ὁ τῶ βασιλῆος ἐνὶ τριόδοισι καθῆστο

αἰτίζων ἀκόλωςτε καὶ ἔκβολα λύματα δαιτός.

Δάματερ, μὴ τῆνος ἐμὶν φίλος, ὅς τοι ἀπεχθής,

εἴη μη δ’ὁμότοιχος · ἐμοὶ κακογείτονες ἐχθροί.

ἄισατε παρθενικαί, καὶ ἐπιφθέγξασθε τεκοῖσαι

Δάματερ μέγα χαῖρε πολύτροφε πουλυμέδιμνε”.

χὠς αἱ τὸν κάλαθον λευκότριχες ἵπποι ἄγοντι

τέσσαρες, ὣς ἁμὶν μεγάλα θεὸς εὐρυάνασσα

λευκὸν ἔαρ, λευκὸν δὲ θέρος καὶ χεῖμα φέροισα

ἡξεῖ καὶ φθινόπωρον, ἔτος δ’εἰς ἄλλο φυλαξεῖ.

ὡς δ’ἀπεδίλωτοι καὶ ἀνάμπυκες ἄστυ πατεῦμες,

ὣς πόδας, ὣς κεφαλὰς παναπηρέας ἕξομες αἰεί.

ὡς δ’αἱ λικνοφόροι χρυσῶ πλέα λίκνα φέροντι,

ὣς ἁμὲς τὸν χρυσὸν ἀφειδέα πασαίμεσθα.

μέσφα τὰ τᾶς πόλιος πρυτανήια τὰς ἀτελέστως,

τὰς δὲ τελεσφορέας ποτὶ τὰν θεὸν ἄχρις ὁμαρτεῖν,

αἵτινες ἑξήκοντα κατώτεραι · αἱ δὲ βαρεῖαι

χἄτις Ἐλειθυίαι τείνει χέρα χἄτις ἐν ἄλγει,

ὣς ἅλις, ὡς αὐτᾶν ἱκανὸν γόνυ · ταῖσι δὲ Δηώ

δωσεῖ πάντ’ἐπίμεστα καὶ ὡς ποτὶ ναὸν ἵκωνται.

χαῖρε θεὰ καὶ τάνδε σάω πόλιν ἔνθ’ὁμονοίαι

ἔντ’εὐηπελίαι, φέρε δ’ἀγρόθι νόστιμα πάντα ·

φέρβε βόας, φέρε μᾶλα, φέρε στάχυν, οἶσε θερισμόν,

φέρβε καὶ εἰράναν, ἵν’ὃς ἄροσε τῆνος ἀμάσηι.

ἵλαθί μοι τρίλλιστε μέγα κρείοισα θεάων.