Prometheus Bound

Χθονὸς μὲν ἐς τηλουρὸν ἥκομεν πέδον,

Σκύθην ἐς οἷμον, ἄβατον εἰς ἐρημίαν.

Ἥφαιστε, σοὶ δὲ χρὴ μέλειν ἐπιστολὰς

ἅς σοι πατὴρ ἐφεῖτο, τόνδε πρὸς πέτραις

ὑψηλοκρήμνοις τὸν λεωργὸν ὀχμάσαι

ἀδαμαντίνων δεσμῶν ἐν ἀρρήκτοις πέδαις.

τὸ σὸν γὰρ ἄνθος, παντέχνου πυρὸς σέλας,

θνητοῖσι κλέψας ὤπασεν. τοιᾶσδέ τοι

ἁμαρτίας σφε δεῖ θεοῖς δοῦναι δίκην,

ὡς ἂν διδαχθῇ τὴν Διὸς τυραννίδα

στέργειν, φιλανθρώπου δὲ παύεσθαι τρόπου.

Κράτος Βίατε, σφῷν μὲν ἐντολὴ Διὸς

ἔχει τέλος δὴ κοὐδὲν ἐμποδὼν ἔτι ·

ἐγὼ δ’ἄτολμός εἰμι συγγενῆ θεὸν

δῆσαι βίᾳ φάραγγι πρὸς δυσχειμέρῳ.

πάντως δ’ἀνάγκη τῶνδέ μοι τόλμαν σχεθεῖν ·

ἐξωριάζειν γὰρ πατρὸς λόγους βαρύ.

τῆς ὀρθοβούλου Θέμιδος αἰπυμῆτα παῖ,

ἄκοντά σ’ἄκων δυσλύτοις χαλκεύμασι

προσπασσαλεύσω τῷδ’ἀπανθρώπῳ πάγῳ

ἵν’οὔτε φωνὴν οὔτε του μορφὴν βροτῶν

ὄψει, σταθευτὸς δ’ἡλίου φοίβῃ φλογὶ

χροιᾶς ἀμείψεις ἄνθος. ἀσμένῳ δέ σοι

ἡ ποικιλείμων νὺξ ἀποκρύψει φάος,

πάχνηνθ’ἑῴαν ἥλιος σκεδᾷ πάλιν ·

ἀεὶ δὲ τοῦ παρόντος ἀχθηδὼν κακοῦ

τρύσει σ’· ὁ λωφήσων γὰρ οὐ πέφυκέ πω.

τοιαῦτ’ἐπηύρω τοῦ φιλανθρώπου τρόπου.

θεὸς θεῶν γὰρ οὐχ ὑποπτήσσων χόλον

βροτοῖσι τιμὰς ὤπασας πέρα δίκης.

ἀνθ’ὧν ἀτερπῆ τήνδε φρουρήσεις πέτραν

ὀρθοστάδην, ἄυπνος, οὐ κάμπτων γόνυ ·

πολλοὺς δ’ὀδυρμοὺς καὶ γόους ἀνωφελεῖς

φθέγξῃ · Διὸς γὰρ δυσπαραίτητοι φρένες.

ἅπας δὲ τραχὺς ὅστις ἂν νέον κρατῇ.

εἶεν, τί μέλλεις καὶ κατοικτίζῃ μάτην;

τί τὸν θεοῖς ἔχθιστον οὐ στυγεῖς θεόν,

ὅστις τὸ σὸν θνητοῖσι προὔδωκεν γέρας;

τὸ συγγενές τοι δεινὸν ἥθ’ὁμιλία.

σύμφημ’· ἀνηκουστεῖν δὲ τῶν πατρὸς λόγων

οἷόντε πῶς; οὐ τοῦτο δειμαίνεις πλέον;

αἰεί γε δὴ νηλὴς σὺ καὶ θράσους πλέως.

ἄκος γὰρ οὐδὲν τόνδε θρηνεῖσθαι. σὺ δὲ

τὰ μηδὲν ὠφελοῦντα μὴ πόνει μάτην.

ὦ πολλὰ μισηθεῖσα χειρωναξία.

τί νιν στυγεῖς; πόνων γὰρ ὡς ἁπλῷ λόγῳ

τῶν νῦν παρόντων οὐδὲν αἰτία τέχνη.

ἔμπας τις αὐτὴν ἄλλος ὤφελεν λαχεῖν.

ἅπαντ’ἐπαχθῆ πλὴν θεοῖσι κοιρανεῖν ·

ἐλεύθερος γὰρ οὔτις ἐστὶ πλὴν Διός.

ἔγνωκα τοῖσδε κοὐδὲν ἀντειπεῖν ἔχω.

οὔκουν ἐπείξῃ τῷδε δεσμὰ περιβαλεῖν,

ὡς μή σ’ἐλινύοντα προσδερχθῇ πατήρ;

καὶ δὴ πρόχειρα ψάλια δέρκεσθαι πάρα.

βαλών νιν ἀμφὶ χερσὶν ἐγκρατεῖ σθένει

ῥαιστῆρι θεῖνε, πασσάλευε πρὸς πέτραις.

περαίνεται δὴ κοὐ ματᾷ τοὔργον τόδε.

ἄρασσε μᾶλλον, σφίγγε, μηδαμῇ χάλα.

δεινὸς γὰρ εὑρεῖν κἀξ ἀμηχάνων πόρον.

ἄραρεν ἥδε γ’ὠλένη δυσεκλύτως.

καὶ τήνδε νῦν πόρπασον ἀσφαλῶς, ἵνα

μάθῃ σοφιστὴς ὢν Διὸς νωθέστερος.

πλὴν τοῦδ’ἂν οὐδεὶς ἐνδίκως μέμψαιτό μοι.

ἀδαμαντίνου νῦν σφηνὸς αὐθάδη γνάθον

στέρνων διαμπὰξ πασσάλευ’ἐρρωμένως.

αἰαῖ, Προμηθεῦ, σῶν ὑπερστένω πόνων.

σὺ δ’αὖ κατοκνεῖς τῶν Διόςτ’ἐχθρῶν ὕπερ

στένεις; ὅπως μὴ σαυτὸν οἰκτιεῖς ποτε.

ὁρᾷς θέαμα δυσθέατον ὄμμασιν.

ὁρῶ κυροῦντα τόνδε τῶν ἐπαξίων.

ἀλλ’ἀμφὶ πλευραῖς μασχαλιστῆρας βάλε.

δρᾶν ταῦτ’ἀνάγκη, μηδὲν ἐγκέλευ’ἄγαν.

ἦ μὴν κελεύσω κἀπιθωύξω γε πρός.

χώρει κάτω, σκέλη δὲ κίρκωσον βίᾳ.

καὶ δὴ πέπρακται τοὔργον οὐ μακρῷ πόνῳ.

ἐρρωμένως νῦν θεῖνε διατόρους πέδας ·

ὡς οὑπιτιμητής γε τῶν ἔργων βαρύς.

ὅμοια μορφῇ γλῶσσά σου γηρύεται.

σὺ μαλθακίζου, τὴν δ’ἐμὴν αὐθαδίαν

ὀργῆςτε τραχύτητα μὴ ’πίπλησσέ μοι.

στείχωμεν, ὡς κώλοισιν ἀμφίβληστρ’ἔχει.

ἐνταῦθα νῦν ὕβριζε καὶ θεῶν γέρα

συλῶν ἐφημέροισι προστίθει. τί σοι

οἷοίτε θνητοὶ τῶνδ’ἀπαντλῆσαι πόνων;

ψευδωνύμως σε δαίμονες Προμηθέα

καλοῦσιν · αὐτὸν γάρ σε δεῖ προμηθέως,

ὅτῳ τρόπῳ τῆσδ’ἐκκυλισθήσῃ τέχνης.

ὦ δῖος αἰθὴρ καὶ ταχύπτεροι πνοαί,

ποταμῶντε πηγαί, ποντίωντε κυμάτων

ἀνήριθμον γέλασμα, παμμῆτόρτε γῆ,

καὶ τὸν πανόπτην κύκλον ἡλίου καλῶ.

ἴδεσθέ μ’οἷα πρὸς θεῶν πάσχω θεός.

δέρχθηθ’οἵαις αἰκείαισιν

διακναιόμενος τὸν μυριετῆ

χρόνον ἀθλεύσω.

τοιόνδ’ὁ νέος ταγὸς μακάρων

ἐξηῦρ’ἐπ’ἐμοὶ δεσμὸν ἀεικῆ.

φεῦ φεῦ, τὸ παρὸν τότ’ἐπερχόμενον

πῆμα στενάχω, πῇ ποτε μόχθων

χρὴ τέρματα τῶνδ’ἐπιτεῖλαι.

καίτοι τί φημι; πάντα προυξεπίσταμαι

σκεθρῶς τὰ μέλλοντ’, οὐ δέ μοι ποταίνιον

πῆμ’οὐδὲν ἥξει. τὴν πεπρωμένην δὲ χρὴ

αἶσαν φέρειν ὡς ῥᾷστα, γιγνώσκονθ’ὅτι

τὸ τῆς ἀνάγκης ἔστ’ἀδήριτον σθένος.

ἀλλ’οὔτε σιγᾶν οὔτε μὴ σιγᾶν τύχας

οἷόντέ μοι τάσδ’ἐστί. θνητοῖς γὰρ γέρα

πορὼν ἀνάγκαις ταῖσδ’ἐνέζευγμαι τάλας.

ναρθηκοπλήρωτον δὲ θηρῶμαι πυρὸς

πηγὴν κλοπαίαν, ἣ διδάσκαλος τέχνης

πάσης βροτοῖς πέφηνε καὶ μέγας πόρος.

τοιῶνδε ποινὰς ἀμπλακημάτων τίνω

ὑπαιθρίοις δεσμοῖς πεπασσαλευμένος.

ἆ ἆ ἔα ἔα.

τίς ἀχώ, τίς ὀδμὰ προσέπτα μ’ἀφεγγής,

θεόσυτος, ἢ βρότειος, ἢ κεκραμένη;

ἵκετο τερμόνιον ἐπὶ πάγον

πόνων ἐμῶν θεωρός, ἢ τί δὴ θέλων;

ὁρᾶτε δεσμώτην με δύσποτμον θεόν

τὸν Διὸς ἐχθρόν, τὸν πᾶσι θεοῖς

δι’ἀπεχθείας ἐλθόνθ’ὁπόσοι

τὴν Διὸς αὐλὴν εἰσοιχνεῦσιν,

διὰ τὴν λίαν φιλότητα βροτῶν.

φεῦ φεῦ, τί ποτ’αὖ κινάθισμα κλύω

πέλας οἰωνῶν; αἰθὴρ δ’ἐλαφραῖς

πτερύγων ῥιπαῖς ὑποσυρίζει.

πᾶν μοι φοβερὸν τὸ προσέρπον.

μηδὲν φοβηθῇς · φιλία

γὰρ ἅδε τάξις πτερύγων

θοαῖς ἁμίλλαις προσέβα

τόνδε πάγον, πατρῴας

μόγις παρειποῦσα φρένας.

κραιπνοφόροι δέ μ’ἔπεμψαν αὖραι ·

κτύπου γὰρ ἀχὼ χάλυβος

διῇξεν ἄντρων μυχόν, ἐκ

δ’ἔπληξέ μου τὰν θεμερῶπιν αἰδῶ ·

σύθην δ’ἀπέδιλος ὄχῳ πτερωτῷ.

αἰαῖ αἰαῖ,

τῆς πολυτέκνου Τηθύος ἔκγονα,

τοῦ περὶ πᾶσάνθ’εἱλισσομένου

χθόν’ἀκοιμήτῳ ῥεύματι παῖδες

πατρὸς, Ὠκεανοῦ,

δέρχθητ’, ἐσίδεσθ’οἵῳ δεσμῷ,

προσπορπατὸς τῆσδε φάραγγος

σκοπέλοις ἐν ἄκροις

φρουρὰν ἄζηλον ὀχήσω.

λεύσσω, Προμηθεῦ · φοβερὰ

δ’ἐμοῖσιν ὄσσοις ὀμίχλα

προσῇξε πλήρης δακρύων

σὸν δέμας εἰσιδούσᾳ

πέτραις προσαυαινόμενον

ταῖσδ’ἀδαμαντοδέτοισι λύμαις.

νέοι γὰρ οἰακονόμοι

κρατοῦσ’, Ὀλύμπου · νεοχμοῖς

δὲ δὴ νόμοις Ζεὺς ἀθέτως κρατύνει.

τὰ πρὶν δὲ πελώρια νῦν ἀιστοῖ.

εἰ γάρ μ’ὑπὸ γῆν νέρθενθ’Ἅιδου

τοῦ νεκροδέγμονος εἰς ἀπέρατον

Τάρταρον ἧκεν,

δεσμοῖς ἀλύτοις ἀγρίως πελάσας,

ὡς μήτε θεὸς μήτε τις ἄλλος

νῦν δ’αἰθέριον κίνυγμ’ὁ τάλας

ἐχθροῖς ἐπίχαρτα πέπονθα.

τίς ὧδε τλησικάρδιος

θεῶν, ὅτῳ τάδ’ἐπιχαρῆ;

τίς οὐ ξυνασχαλᾷ κακοῖς

τεοῖσι, δίχα γε Διός; ὁ δ’ἐπικότως ἀεὶ

θέμενος ἄγναμπτον νόον

δάμναται Οὐρανίαν

γένναν, οὐ δὲ λήξει, πρὶν ἂν ἢ κορέσῃ κέαρ ἢ παλάμᾳ τινὶ

τὰν δυσάλωτον ἕλῃ τις ἀρχάν.

ἦ μὴν ἔτ’ἐμοῦ, καίπερ κρατεραῖς

ἐν γυιοπέδαις αἰκιζομένου,

χρείαν ἕξει μακάρων πρύτανις,

δεῖξαι τὸ νέον βούλευμ’ὑφ’ὅτου

σκῆπτρον τιμάςτ’ἀποσυλᾶται.

καί μ’οὔτι μελιγλώσσοις πειθοῦς

ἐπαοιδαῖσιν θέλξει, στερεάςτ’

οὔποτ’ἀπειλὰς πτήξας τόδ’ἐγὼ

πρὶν ἂν ἐξ ἀγρίων δεσμῶν χαλάσῃ

ποινάςτε τίνειν

τῆσδ’αἰκείας ἐθελήσῃ.

σὺ μὲν θρασύςτε καὶ πικραῖς

δύαισιν οὐδὲν ἐπιχαλᾷς,

ἄγαν δ’ἐλευθεροστομεῖς.

ἐμὰς δὲ φρένας ἐρέθισε διάτορος φόβος ·

δέδια δ’ἀμφὶ σαῖς τύχαις,

πᾷ ποτε τῶνδε πόνων

χρή σε τέρμα

κέλσαντ’ἐσιδεῖν · ἀκίχητα γὰρ ἤθεα καὶ κέαρ

ἀπαράμυθον ἔχει Κρόνου παῖς.

οἶδ’ὅτι τραχὺς καὶ παρ’ἑαυτῷ

τὸ δίκαιον ἔχων Ζεύς. ἀλλ’ἔμπας

μαλακογνώμων

ἔσται ποθ’, ὅταν ταύτῃ ῥαισθῇ ·

τὴν δ’ἀτέραμνον στορέσας ὀργὴν

εἰς ἀρθμὸν ἐμοὶ καὶ φιλότητα

σπεύδων σπεύδοντί ποθ’ἥξει.

πάντ’ἐκκάλυψον καὶ γέγων’ἡμῖν λόγον,

ποίῳ λαβών σε Ζεὺς ἐπ’αἰτιάματι,

οὕτως ἀτίμως καὶ πικρῶς αἰκίζεται ·

δίδαξον ἡμᾶς, εἴ τι μὴ βλάπτει λόγῳ.

ἀλγεινὰ μέν μοι καὶ λέγειν ἐστὶν τάδε,

ἄλγος δὲ σιγᾶν, πανταχῇ δὲ δύσποτμα.

ἐπεὶ τάχιστ’ἤρξαντο δαίμονες χόλου

στάσιςτ’ἐν ἀλλήλοισιν ὠροθύνετο,

οἱ μὲν θέλοντες ἐκβαλεῖν ἕδρας Κρόνον,

ὡς Ζεὺς ἀνάσσοι δῆθεν, οἱ δὲ τοὔμπαλιν

σπεύδοντες, ὡς Ζεὺς μήποτ’ἄρξειεν θεῶν,

ἐνταῦθ’ἐγὼ τὰ λῷστα βουλεύων πιθεῖν

Τιτᾶνας, Οὐρανοῦτε καὶ Χθονὸς τέκνα,

οὐκ ἠδυνήθην. αἱμύλας δὲ μηχανὰς

ἀτιμάσαντες καρτεροῖς φρονήμασιν

ᾤοντ’ἀμοχθεὶ πρὸς βίαντε δεσπόσειν ·

ἐμοὶ δὲ μήτηρ οὐχ ἅπαξ μόνον Θέμις,

καὶ Γαῖα, πολλῶν ὀνομάτων μορφὴ μία,

τὸ μέλλον κραίνοιτο προυτεθεσπίκει,

ὡς οὐ κατ’ἰσχὺν οὐ δὲ πρὸς τὸ καρτερόν

χρείη, δόλῳ δὲ τοὺς ὑπερσχόντας κρατεῖν.

τοιαῦτ’ἐμοῦ λόγοισιν ἐξηγουμένου

οὐκ ἠξίωσαν οὐ δὲ προσβλέψαι τὸ πᾶν.

κράτιστα δή μοι τῶν παρεστώτων τότε

ἐφαίνετ’εἶναι προσλαβόντα μητέρα

ἑκόνθ’ἑκόντι Ζηνὶ συμπαραστατεῖν.

ἐμαῖς δὲ βουλαῖς Ταρτάρου μελαμβαθὴς

κευθμὼν καλύπτει τὸν παλαιγενῆ Κρόνον

αὐτοῖσι συμμάχοισι. τοιάδ’ἐξ ἐμοῦ

ὁ τῶν θεῶν τύραννος ὠφελημένος

κακαῖσι ποιναῖς ταῖσδὲ μ’ἐξημείψατο.

ἔνεστι γάρ πως τοῦτο τῇ τυραννίδι

νόσημα, τοῖς φίλοισι μὴ πεποιθέναι.

ὃ δ’οὖν ἐρωτᾶτ’, αἰτίαν καθ’ἥντινα

αἰκίζεταί με, τοῦτο δὴ σαφηνιῶ.

ὅπως τάχιστα τὸν πατρῷον ἐς θρόνον

καθέζετ’, εὐθὺς δαίμοσιν νέμει γέρα

ἄλλοισιν ἄλλα καὶ διεστοιχίζετο

ἀρχήν · βροτῶν δὲ τῶν ταλαιπώρων λόγον

οὐκ ἔσχεν οὐδέν’, ἀλλ’ἀιστώσας γένος

τὸ πᾶν ἔχρῃζεν ἄλλο φιτῦσαι νέον.

καὶ τοῖσιν οὐδεὶς ἀντέβαινε πλὴν ἐμοῦ.

ἐγὼ δ’ἐτόλμησ’· ἐξελυσάμην βροτοὺς

τὸ μὴ διαρραισθέντας εἰς Ἅιδου μολεῖν.

τῷ τοι τοιαῖσδε πημοναῖσι κάμπτομαι,

πάσχειν μὲν ἀλγειναῖσιν, οἰκτραῖσιν δ’ἰδεῖν ·

θνητοὺς δ’ἐν οἴκτῳ προθέμενος, τούτου τυχεῖν

οὐκ ἠξιώθην αὐτός, ἀλλὰ νηλεῶς

ὧδ’ἐρρύθμισμαι, Ζηνὶ δυσκλεὴς θέα.

σιδηρόφρωντε κἀκ πέτρας εἰργασμένος

ὅστις, Προμηθεῦ, σοῖσιν οὐ συνασχαλᾷ

μόχθοις · ἐγὼ γὰρ οὔτ’ἂν εἰσιδεῖν τάδε

ἔχρῃζον εἰσιδοῦσάτ’ἠλγύνθην κέαρ.

καὶ μὴν φίλοις γ’ἐλεινὸς εἰσορᾶν ἐγώ.

μή πού τι προύβης τῶνδε καὶ περαιτέρω;

θνητούς γ’ἔπαυσα μὴ προδέρκεσθαι μόρον.

τὸ ποῖον εὑρὼν τῆσδε φάρμακον νόσου;

τυφλὰς ἐν αὐτοῖς ἐλπίδας κατῴκισα.

μέγ’ὠφέλημα τοῦτ’ἐδωρήσω βροτοῖς.

πρὸς τοῖσδε μέντοι πῦρ ἐγώ σφιν ὤπασα.

καὶ νῦν φλογωπὸν πῦρ ἔχουσ’ἐφήμεροι;

ἀφ’οὗ γε πολλὰς ἐκμαθήσονται τέχνας.

τοιοῖσδε δή σε Ζεὺς ἐπ’αἰτιάμασιν —

αἰκίζεταίτε κοὐδαμῇ χαλᾷ κακῶν.

οὐ δ’ἔστιν ἄθλου τέρμα σοι προκείμενον;

οὐκ ἄλλο γ’οὐδέν, πλὴν ὅταν κείνῳ δοκῇ.

δόξει δὲ πῶς; τίς ἐλπίς; οὐχ ὁρᾷς ὅτι

ἥμαρτες; ὡς δ’ἥμαρτες οὔτ’ἐμοὶ λέγειν

καθ’ἡδονὴν σοίτ’ἄλγος. ἀλλὰ ταῦτα μὲν

μεθῶμεν, ἄθλου δ’ἔκλυσιν ζήτει τινά.

ἐλαφρὸν ὅστις πημάτων ἔξω πόδα

ἔχει παραινεῖν νουθετεῖντε τὸν κακῶς

πράσσοντ’· ἐγὼ δὲ ταῦθ’ἅπαντ’ἠπιστάμην.

ἑκὼν ἑκὼν ἥμαρτον, οὐκ ἀρνήσομαι ·

θνητοῖς ἀρήγων αὐτὸς ηὑρόμην πόνους.

οὐ μήν τι ποιναῖς γ’ᾠόμην τοίαισί με

κατισχνανεῖσθαι πρὸς πέτραις πεδαρσίοις,

τυχόντ’ἐρήμου τοῦδ’ἀγείτονος πάγου.

καί μοι τὰ μὲν παρόντα μὴ δύρεσθ’ἄχη,

πέδοι δὲ βᾶσαι τὰς προσερπούσας τύχας

ἀκούσαθ’, ὡς μάθητε διὰ τέλους τὸ πᾶν.

πίθεσθέ μοι πίθεσθε, συμπονήσατε

τῷ νῦν μογοῦντι. ταὐτά τοι πλανωμένη

πρὸς ἄλλοτ’ἄλλον πημονὴ προσιζάνει.

οὐκ ἀκούσαις ἐπεθώυξας

τοῦτο, Προμηθεῦ.

καὶ νῦν ἐλαφρῷ ποδὶ κραιπνόσυτον

θᾶκον προλιποῦσ’, αἰθέραθ’ἁγνὸν

πόρον οἰωνῶν, ὀκριοέσσῃ

χθονὶ τῇδε πελῶ, τοὺς σοὺς δὲ πόνους

χρῄζω διὰ παντὸς ἀκοῦσαι.

ἥκω δολιχῆς τέρμα κελεύθου

διαμειψάμενος πρὸς σέ, Προμηθεῦ,

τὸν πτερυγωκῆ τόνδ’οἰωνὸν

γνώμῃ στομίων ἄτερ εὐθύνων ·

ταῖς σαῖς δὲ τύχαις, ἴσθι, συναλγῶ.

τὸτε γάρ με, δοκῶ, συγγενὲς οὕτως

χωρίςτε γένους οὐκ ἔστιν ὅτῳ

μείζονα μοῖραν νείμαιμ’ἢ σοί.

γνώσῃ δὲ τάδ’ὡς ἔτυμ’, οὐ δὲ μάτην

χαριτογλωσσεῖν ἔνι μοι · φέρε γὰρ

σήμαιν’ὅ τι χρή σοι συμπράσσειν ·

οὐ γάρ ποτ’ἐρεῖς ὡς Ὠκεανοῦ

φίλος ἐστὶ βεβαιότερός σοι.

ἔα · τί χρῆμα λεύσσω; καὶ σὺ δὴ πόνων ἐμῶν

ἥκεις ἐπόπτης; πῶς ἐτόλμησας, λιπὼν

ἐπώνυμόντε ῥεῦμα καὶ πετρηρεφῆ

αὐτόκτιτ’ἄντρα, τὴν σιδηρομήτορα

ἐλθεῖν ἐς αἶαν; ἦ θεωρήσων τύχας

ἐμὰς ἀφῖξαι καὶ συνασχαλῶν κακοῖς;

δέρκου θέαμα, τόνδε τὸν Διὸς φίλον,

τὸν συγκαταστήσαντα τὴν τυραννίδα,

οἵαις ὑπ’αὐτοῦ πημοναῖσι κάμπτομαι.

ὁρῶ, Προμηθεῦ, καὶ παραινέσαι γέ σοι

θέλω τὰ λῷστα, καίπερ ὄντι ποικίλῳ.

γίγνωσκε σαυτὸν καὶ μεθάρμοσαι τρόπους

νέους · νέος γὰρ καὶ τύραννος ἐν θεοῖς.

εἰ δ’ὧδε τραχεῖς καὶ τεθηγμένους λόγους

ῥίψεις, τάχ’ἄν σου καὶ μακρὰν ἀνωτέρω

θακῶν κλύοι Ζεύς, ὥστε σοι τὸν νῦν ὄχλον

παρόντα μόχθων παιδιὰν εἶναι δοκεῖν.

ἀλλ’, ὦ ταλαίπωρ’, ἃς ἔχεις ὀργὰς ἄφες,

ζήτει δὲ τῶνδε πημάτων ἀπαλλαγάς.

ἀρχαῖ’ἴσως σοι φαίνομαι λέγειν τάδε ·

τοιαῦτα μέντοι τῆς ἄγαν ὑψηγόρου

γλώσσης, Προμηθεῦ, τἀπίχειρα γίγνεται.

σὺ δ’οὐδέπω ταπεινὸς οὐ δ’εἴκεις κακοῖς,

πρὸς τοῖς παροῦσι δ’ἄλλα προσλαβεῖν θέλεις.

οὔκουν ἔμοιγε χρώμενος διδασκάλῳ

πρὸς κέντρα κῶλον ἐκτενεῖς, ὁρῶν ὅτι

τραχὺς μόναρχος οὐ δ’ὑπεύθυνος κρατεῖ.

καὶ νῦν ἐγὼ μὲν εἶμι καὶ πειράσομαι

ἐὰν δύνωμαι τῶνδέ σ’ἐκλῦσαι πόνων.

σὺ δ’ἡσύχαζε μη δ’ἄγαν λαβροστόμει.

ἢ οὐκ οἶσθ’ἀκριβῶς ὢν περισσόφρων ὅτι

γλώσσῃ ματαίᾳ ζημία προστρίβεται;

ζηλῶ σ’ὁθούνεκ’ἐκτὸς αἰτίας κυρεῖς

τούτων μετασχεῖν καὶ τετολμηκὼς ἐμοί.

καὶ νῦν ἔασον μη δέ σοι μελησάτω.

πάντως γὰρ οὐ πείσεις νιν · οὐ γὰρ εὐπιθής.

πάπταινε δ’αὐτὸς μή τι πημανθῇς ὁδῷ.

πολλῷ γ’ἀμείνων τοὺς πέλας φρενοῦν ἔφυς

ἢ σαυτόν · ἔργῳ κοὐ λόγῳ τεκμαίρομαι.

ὁρμώμενον δὲ μηδαμῶς ἀντισπάσῃς.

αὐχῶ γὰρ αὐχῶ τήνδε δωρεὰν ἐμοὶ

δώσειν Δί’, ὥστε τῶνδέ σ’ἐκλῦσαι πόνων.

τὰ μὲν σ’ἐπαινῶ κοὐδαμῇ λήξω ποτέ ·

προθυμίας γὰρ οὐδὲν ἐλλείπεις. ἀτὰρ

μηδὲν πόνει. μάτην γὰρ οὐδὲν ὠφελῶν

ἐμοὶ πονήσεις, εἴ τι καὶ πονεῖν θέλεις.

ἀλλ’ἡσύχαζε σαυτὸν ἐκποδὼν ἔχων ·

ἐγὼ γὰρ οὐκ, εἰ δυστυχῶ, τοῦδ’εἵνεκα

θέλοιμ’ἂν ὡς πλείστοισι πημονὰς τυχεῖν.

οὐ δῆτ’ἐπεί με καὶ κασιγνήτου τύχαι

τείρουσ’Ἄτλαντος, ὃς πρὸς ἑσπέρους τόπους

ἕστηκε κίον’οὐρανοῦτε καὶ χθονὸς

ὤμοις ἐρείδων, ἄχθος οὐκ εὐάγκαλον.

τὸν γηγενῆτε Κιλικίων οἰκήτορα

ἄντρων ἰδὼν ᾤκτιρα, δάιον τέρας

ἑκατογκάρανον πρὸς βίαν χειρούμενον

Τυφῶνα θοῦρον · πᾶσιν ἀντέστη θεοῖς,

σμερδναῖσι γαμφηλαῖσι συρίζων φόβον ·

ἐξ ὀμμάτων δ’ἤστραπτε γοργωπὸν σέλας,

ὡς τὴν Διὸς τυραννίδ’ἐκπέρσων βίᾳ ·

ἀλλ’ἦλθεν αὐτῷ Ζηνὸς ἄγρυπνον βέλος,

καταιβάτης κεραυνὸς ἐκπνέων φλόγα,

ὃς αὐτὸν ἐξέπληξε τῶν ὑψηγόρων

κομπασμάτων. φρένας γὰρ εἰς αὐτὰς τυπεὶς

ἐφεψαλώθη κἀξεβροντήθη σθένος.

καὶ νῦν ἀχρεῖον καὶ παράορον δέμας

κεῖται στενωποῦ πλησίον θαλασσίου

ἰπούμενος ῥίζαισιν Αἰτναίαις ὕπο ·

κορυφαῖς δ’ἐν ἄκραις ἥμενος μυδροκτυπεῖ

Ἥφαιστος · ἔνθεν ἐκραγήσονταί ποτε

ποταμοὶ πυρὸς δάπτοντες ἀγρίαις γνάθοις

τῆς καλλικάρπου Σικελίας λευροὺς γύας ·

τοιόνδε Τυφὼς ἐξαναζέσει χόλον

θερμοῖς ἀπλάτου βέλεσι πυρπνόου ζάλης,

καίπερ κεραυνῷ Ζηνὸς ἠνθρακωμένος.

σὺ δ’οὐκ ἄπειρος, οὐ δ’ἐμοῦ διδασκάλου

χρῄζεις · σεαυτὸν σῷζ’ὅπως ἐπίστασαι ·

ἐγὼ δὲ τὴν παροῦσαν ἀντλήσω τύχην,

ἔστ’ἂν Διὸς φρόνημα λωφήσῃ χόλου.

οὔκουν, Προμηθεῦ, τοῦτο γιγνώσκεις, ὅτι

ὀργῆς νοσούσης εἰσὶν ἰατροὶ λόγοι;

ἐάν τις ἐν καιρῷ γε μαλθάσσῃ κέαρ

καὶ μὴ σφριγῶντα θυμὸν ἰσχναίνῃ βίᾳ.

ἐν τῷ προθυμεῖσθαι δὲ καὶ τολμᾶν τίνα

ὁρᾷς ἐνοῦσαν ζημίαν; δίδασκέ με.

μόχθον περισσὸν κουφόνουντ’εὐηθίαν.

ἔα με τῇδε τῇ νόσῳ νοσεῖν, ἐπεὶ

κέρδιστον εὖ φρονοῦντα μὴ φρονεῖν δοκεῖν.

ἐμὸν δοκήσει τἀμπλάκημ’εἶναι τόδε.

σαφῶς μ’ἐς οἶκον σὸς λόγος στέλλει πάλιν.

μὴ γάρ σε θρῆνος οὑμὸς εἰς ἔχθραν βάλῃ.

ἦ τῷ νέον θακοῦντι παγκρατεῖς ἕδρας;

τούτου φυλάσσου μή ποτ’ἀχθεσθῇ κέαρ.

ἡ σή, Προμηθεῦ, συμφορὰ διδάσκαλος.

στέλλου, κομίζου, σῷζε τὸν παρόντα νοῦν.

ὁρμωμένῳ μοι τόνδ’ἐθώυξας λόγον.

λευρὸν γὰρ οἷμον αἰθέρος ψαίρει πτεροῖς

τετρασκελὴς οἰωνός · ἄσμενος δέ τἂν

σταθμοῖς ἐν οἰκείοισι κάμψειεν γόνυ.

στένω σε τᾶς οὐλομένας τύχας, Προμηθεῦ ·

δακρυσίστακτα δ’ἀπ’ὄσσων

ῥαδινὰν λειβομένα ῥέος παρειὰν

νοτίοις ἔτεγξα παγαῖς ·

ἀμέγαρτα γὰρ τάδε Ζεὺς

ἰδίοις νόμοις κρατύνων

ὑπερήφανον θεοῖς τοῖς

πάρος ἐνδείκνυσιν αἰχμάν.

πρόπασα δ’ἤδη στονόεν λέλακε χώρα,

μεγαλοσχήμονά

ἀρχαιοπρεπῆ στένουσι τὰν σὰν

ξυνομαιμόνωντε τιμάν,

ὁπόσοιτ’ἔποικον ἁγνᾶς

Ἀσίας ἕδος νέμονται,

μεγαλοστόνοισι σοῖς

πήμασι συγκάμνουσι θνατοί.

Κολχίδοςτε γᾶς ἔνοικοι

παρθένοι, μάχας ἄτρεστοι,

καὶ Σκύθης ὅμιλος, οἳ γᾶς

ἔσχατον τόπον ἀμφὶ

Μαιῶτιν ἔχουσι λίμναν,

† Ἀραβίας †τ’ἄρειον ἄνθος,

ὑψίκρημνον οἳ πόλισμα

Καυκάσου πέλας νέμονται,

δάιος στρατός,

ὀξυπρῴροισι βρέμων ἐν αἰχμαῖς.

† μόνον δὴ πρόσθεν ἄλλον ἐν πόνοις

δαμέντ’ἀδαμαντοδέτοις

Τιτᾶνα λύμαις εἰσιδόμαν, θεόν,

Ἄτλαντος ὑπέροχον σθένος κραταιόν,

ὃς οὐράνιόν πόλον

νώτοις στέγων ὑποστενάζει †.

βοᾷ δὲ πόντιος κλύδων

ξυμπίτνων, στένει βυθός,

κελαινὸς δ’Ἄιδος ὑποβρέμει μυχὸς γᾶς,

παγαίθ’ἁγνορύτων ποταμῶν

στένουσιν ἄλγος οἰκτρόν.

μή τοι χλιδῇ δοκεῖτε μη δ’αὐθαδίᾳ

σιγᾶν με · συννοίᾳ δὲ δάπτομαι κέαρ,

ὁρῶν ἐμαυτὸν ὧδε προυσελούμενον.

καίτοι θεοῖσι τοῖς νέοις τούτοις γέρα

τίς ἄλλος ἢ ’γὼ παντελῶς διώρισεν;

ἀλλ’αὐτὰ σιγῶ · καὶ γὰρ εἰδυίαισιν ἂν

ὑμῖν λέγοιμι · τἀν βροτοῖς δὲ πήματα

ἀκούσαθ’, ὥς σφας νηπίους ὄντας τὸ πρὶν

ἔννους ἔθηκα καὶ φρενῶν ἐπηβόλους.

λέξω δέ, μέμψιν οὔτιν’ἀνθρώποις ἔχων,

ἀλλ’ὧν δέδωκ’εὔνοιαν ἐξηγούμενος ·

οἳ πρῶτα μὲν βλέποντες ἔβλεπον μάτην,

κλύοντες οὐκ ἤκουον, ἀλλ’ὀνειράτων

ἀλίγκιοι μορφαῖσι τὸν μακρὸν βίον

ἔφυρον εἰκῇ πάντα, κοὔτε πλινθυφεῖς

δόμους προσείλους, ᾖσαν, οὐ ξυλουργίαν ·

κατώρυχες δ’ἔναιον ὥστ’ἀήσυροι

μύρμηκες ἄντρων ἐν μυχοῖς ἀνηλίοις.

ἦν δ’οὐδὲν αὐτοῖς οὔτε χείματος τέκμαρ

οὔτ’ἀνθεμώδους ἦρος οὔτε καρπίμου

θέρους βέβαιον, ἀλλ’ἄτερ γνώμης τὸ πᾶν

ἔπρασσον, ἔστε δή σφιν ἀντολὰς ἐγὼ

ἄστρων ἔδειξα τάςτε δυσκρίτους δύσεις.

καὶ μὴν ἀριθμόν, ἔξοχον σοφισμάτων,

ἐξηῦρον αὐτοῖς, γραμμάτωντε συνθέσεις,

μνήμην ἁπάντων, μουσομήτορ’ἐργάνην.

κἄζευξα πρῶτος ἐν ζυγοῖσι κνώδαλα

ζεύγλαισι δουλεύοντα σάγμασὶνθ’, ὅπως

θνητοῖς μεγίστων διάδοχοι μοχθημάτων

γένοινθ’, ὑφ’ἅρματ’ἤγαγον φιληνίους

ἵππους, ἄγαλμα τῆς ὑπερπλούτου χλιδῆς.

θαλασσόπλαγκτα δ’οὔτις ἄλλος ἀντ’ἐμοῦ

λινόπτερ’ηὗρε ναυτίλων ὀχήματα.

τοιαῦτα μηχανήματ’ἐξευρὼν τάλας

βροτοῖσιν, αὐτὸς οὐκ ἔχω σόφισμ’ὅτῳ

τῆς νῦν παρούσης πημονῆς ἀπαλλαγῶ.

πέπονθας αἰκὲς πῆμ’· ἀποσφαλεὶς φρενῶν

πλανᾷ, κακὸς δ’ἰατρὸς ὥς τις ἐς νόσον

πεσὼν ἀθυμεῖς καὶ σεαυτὸν οὐκ ἔχεις

εὑρεῖν ὁποίοις φαρμάκοις ἰάσιμος.

τὰ λοιπά μου κλύουσα θαυμάσῃ πλέον,

οἵας τέχναςτε καὶ πόρους ἐμησάμην.

τὸ μὲν μέγιστον, εἴ τις ἐς νόσον πέσοι,

οὐκ ἦν ἀλέξημ’οὐδέν, οὔτε βρώσιμον,

οὐ χριστόν, οὐ δὲ πιστόν, ἀλλὰ φαρμάκων

χρείᾳ κατεσκέλλοντο, πρίν γ’ἐγώ σφισιν

ἔδειξα κράσεις ἠπίων ἀκεσμάτων,

αἷς τὰς ἁπάσας ἐξαμύνονται νόσους.

τρόπουςτε πολλοὺς μαντικῆς ἐστοίχισα,

κἄκρινα πρῶτος ἐξ ὀνειράτων ἃ χρὴ

ὕπαρ γενέσθαι, κληδόναςτε δυσκρίτους

ἐγνώρισ’αὐτοῖς ἐνοδίουςτε συμβόλους ·

γαμψωνύχωντε πτῆσιν οἰωνῶν σκεθρῶς

διώρισ’, οἵτινέςτε δεξιοὶ φύσιν

εὐωνύμουςτε, καὶ δίαιταν ἥντινα

ἔχουσ’ἕκαστοι, καὶ πρὸς ἀλλήλους τίνες

ἔχθραιτε καὶ στέργηθρα καὶ συνεδρίαι ·

σπλάγχνωντε λειότητα, καὶ χροιὰν τίνα

ἔχουσ’ἂν εἴη δαίμοσιν πρὸς ἡδονὴν

χολή, λοβοῦτε ποικίλην εὐμορφίαν.

κνίσῃτε κῶλα συγκαλυπτὰ καὶ μακρὰν

ὀσφῦν πυρώσας δυστέκμαρτον ἐς τέχνην

ὥδωσα θνητούς, καὶ φλογωπὰ σήματα

ἐξωμμάτωσα, πρόσθεν ὄντ’ἐπάργεμα.

τοιαῦτα μὲν δὴ ταῦτ’· ἔνερθε δὲ χθονὸς

κεκρυμμέν’, ἀνθρώποισιν ὠφελήματα,

χαλκόν, σίδηρον, ἄργυρον, χρυσόντε τίς

φήσειεν ἂν πάροιθεν ἐξευρεῖν ἐμοῦ;

οὐδείς, σάφ’οἶδα, μὴ μάτην φλύσαι θέλων.

βραχεῖ δὲ μύθῳ πάντα συλλήβδην μάθε,

πᾶσαι τέχναι βροτοῖσιν ἐκ Προμηθέως.

μή νυν βροτοὺς μὲν ὠφέλει καιροῦ πέρα,

σαυτοῦ δ’ἀκήδει δυστυχοῦντος. ὡς ἐγὼ

εὔελπίς εἰμι τῶνδέ σ’ἐκ δεσμῶν ἔτι

λυθέντα μηδὲν μεῖον ἰσχύσειν Διός.

οὐ ταῦτα ταύτῃ Μοῖρά πω τελεσφόρος

κρᾶναι πέπρωται, μυρίαις δὲ πημοναῖς

δύαιςτε καμφθεὶς ὧδε δεσμὰ φυγγάνω ·

τέχνη δ’ἀνάγκης ἀσθενεστέρα μακρῷ.

τίς οὖν ἀνάγκης ἐστὶν οἰακοστρόφος;

Μοῖραι τρίμορφοι μνήμονέςτ’Ἐρινύες

τούτων ἄρα Ζεύς ἐστιν ἀσθενέστερος;

οὔκουν ἂν ἐκφύγοι γε τὴν πεπρωμένην.

τί γὰρ πέπρωται Ζηνὶ πλὴν ἀεὶ κρατεῖν;

τοῦτ’οὐκέτ’ἂν πύθοιο μη δὲ λιπάρει.

ἦ πού τι σεμνόν ἐστιν ὃ ξυναμπέχεις.

ἄλλου λόγου μέμνησθε, τόνδε δ’οὐδαμῶς

καιρὸς γεγωνεῖν, ἀλλὰ συγκαλυπτέος

ὅσον μάλιστα · τόνδε γὰρ σῴζων ἐγὼ

δεσμοὺς ἀεικεῖς καὶ δύας ἐκφυγγάνω.

μηδάμ’ὁ πάντα νέμων

θεῖτ’ἐμᾷ γνώμᾳ κράτος ἀντίπαλον Ζεύς,

μη δ’ἐλινύσαιμι θεοὺς ὁσίαις θοίναις ποτινισομένα

βουφόνοις παρ’Ὠκεανοῦ πατρὸς ἄσβεστον πόρον,

μη δ’ἀλίτοιμι λόγοις ·

ἀλλά μοι τόδ’ἐμμένοι καὶ μήποτ’ἐκτακείη ·

ἁδύ τι θαρσαλέαις

τὸν μακρὸν τείνειν βίον ἐλπίσι, φαναῖς

θυμὸν ἀλδαίνουσαν ἐν εὐφροσύναις.

φρίσσω δέ σε δερκομένα

μυρίοις μόχθοις διακναιόμενον.

Ζῆνα γὰρ οὐ τρομέων

ἰδίᾳ γνώμᾳ σέβῃ θνατοὺς ἄγαν, Προμηθεῦ.

φέρ’, ὅπως ἄχαρις χάρις, ὦ φίλος ·

εἰπὲ ποῦ τίς ἀλκά;

τίς ἐφαμερίων ἄρηξις; οὐ δ’ἐδέρχθης

ὀλιγοδρανίαν ἄκικυν,

ἰσόνειρον, ᾇ τὸ φωτῶν

ἀλαὸν γένος ἐμπεποδισμένον; οὔποτε

τὰν Διὸς ἁρμονίαν θνατῶν παρεξίασι βουλαί.

ἔμαθον τάδε σὰς προσιδοῦσ’

ὀλοὰς τύχας, Προμηθεῦ.

τὸ διαμφίδιον δέ μοι μέλος προσέπτα

τόδ’ἐκεῖνόθ’, ὅτ’ἀμφὶ λουτρὰ

καὶ λέχος σὸν ὑμεναίουν

ἰότατι γάμων, ὅτε τὰν ὁμοπάτριον ἕδνοις

ἄγαγες Ἡσιόναν πείθὼν δάμαρτα κοινόλεκτρον.

τίς γῆ; τί γένος; τίνα φῶ λεύσσειν

τόνδε χαλινοῖς ἐν πετρίνοισιν

τίνος ἀμπλακίας ποινὰς ὀλέκῃ;

σήμηνον ὅποι γῆς ἡ μογερὰ πεπλάνημαι.

ἆ ἆ, ἒ ἔ,

χρίει τις αὖ με τὰν τάλαιναν οἶστρος,

εἴδωλον Ἄργου γηγενοῦς, ἄλευ’ἆ δᾶ · φοβοῦμαι

τὸν μυριωπὸν εἰσορῶσα βούταν.

ὁ δὲ πορεύεται δόλιον ὄμμ’ἔχων,

ὃν οὐ δὲ κατθανόντα γαῖα κεύθει.

ἀλλ’, ἐμὲ τὰν τάλαιναν

ἐξ ἐνέρων περῶν κυναγετεῖ, πλανᾷ

τε νῆστιν ἀνὰ τὰν παραλίαν ψάμμαν.

ὑπὸ δὲ κηρόπλαστος ὀτοβεῖ δόναξ

ἀχέτας ὑπνοδόταν νόμον ·

ἰὼ ἰὼ πόποι, ποῖ μ’ἄγουσι

τηλέπλαγκτοι πλάναι;

τί ποτέ μ’, ὦ Κρόνιε παῖ, τί ποτε ταῖσδ’

ἐνέζευξας εὑρὼν ἁμαρτοῦσαν ἐν

πημοναῖσιν; ἓ ἕ,

οἰστρηλάτῳ δὲ δείματι

δειλαίαν παράκοπον ὧδε τείρεις;

πυρί με φλέξον, ἢ χθονὶ κάλυψον, ἤ

ποντίοις δάκεσι δὸς βοράν,

μη δέ μοι φθονήσῃς

εὐγμάτων, ἄναξ.

ἄδην με πολύπλανοι πλάναι

γεγυμνάκασιν, οὐ δ’ἔχω μαθεῖν ὅπα

πημονὰς ἀλύξω.

κλύεις φθέγμα τᾶς βούκερω παρθένου;

πῶς δ’οὐ κλύω τῆς οἰστροδινήτου κόρης,

τῆς Ἰναχείας; ἣ Διὸς θάλπει κέαρ

ἔρωτι, καὶ νῦν τοὺς ὑπερμήκεις δρόμους

Ἥρᾳ στυγητὸς πρὸς βίαν γυμνάζεται.

πόθεν ἐμοῦ σὺ πατρὸς ὄνομ’ἀπύεις;

εἰπέ μοι τᾷ μογερᾷ τίς ὤν;

τίς ἄρα μ’, ὦ τάλας, τὰν τάλαιναν ὧδ’

ἔτυμα προσθροεῖς;

θεόσυτόντε νόσον ὠνόμασας, ἃ

μαραίνει με χρίουσα κέντροις, ἰώ,

φοιταλέοισιν ἓ ἕ ·

σκιρτημάτων δὲ νήστισιν

αἰκείαις λαβρόσυτος ἦλθον, Ἥρας

ἐπικότοισι μήδεσι δαμεῖσα.

δυσδαιμόνων δὲ τίνες οἵ, ἓ ἕ,

οἷ’ἐγὼ μογοῦσιν;

ἀλλά μοι τορῶς

τέκμηρον ὅ τι μ’ἐπαμμένει

παθεῖν, τί μῆχαρ, ἢ τί φάρμακον νόσου,

δεῖξον, εἴπερ οἶσθα ·

θρόει, φράζε τᾷ δυσπλάνῳ παρθένῳ.

λέξω τορῶς σοι πᾶν ὅπερ χρῄζεις μαθεῖν,

οὐκ ἐμπλέκων αἰνίγματ’, ἀλλ’ἁπλῷ λόγῳ,

ὥσπερ δίκαιον πρὸς φίλους οἴγειν στόμα.

πυρὸς βροτοῖς δοτῆρ’ὁρᾷς Προμηθέα.

ὦ κοινὸν ὠφέλημα θνητοῖσιν φανείς,

τλῆμον Προμηθεῦ, τοῦ δίκην πάσχεις τάδε;

ἁρμοῖ πέπαυμαι τοὺς ἐμοὺς θρηνῶν πόνους.

οὔκουν πόροις ἂν τήνδε δωρεὰν ἐμοί;

λέγ’ἥντιν’αἰτῇ · πᾶν γὰρ ἂν πύθοιό μου.

σήμηνον ὅστις ἐν φάραγγί σ’ὤχμασεν.

βούλευμα μὲν τὸ Δῖον, Ἡφαίστου δὲ χείρ.

ποινὰς δὲ ποίων ἀμπλακημάτων τίνεις;

τοσοῦτον ἀρκῶ σοι σαφηνίσας μόνον.

καὶ πρός γε τούτοις τέρμα τῆς ἐμῆς πλάνης

δεῖξον, τίς ἔσται τῇ ταλαιπώρῳ χρόνος.

τὸ μὴ μαθεῖν σοι κρεῖσσον ἢ μαθεῖν τάδε.

μήτοι με κρύψῃς τοῦθ’ὅπερ μέλλω παθεῖν.

ἀλλ’οὐ μεγαίρω τοῦδέ σοι δωρήματος.

τί δῆτα μέλλεις μὴ οὐ γεγωνίσκειν τὸ πᾶν;

φθόνος μὲν οὐδείς, σὰς δ’ὀκνῶ θράξαι φρένας.

μή μου προκήδου μᾶσσον ὡς ἐμοὶ γλυκύ.

ἐπεὶ προθυμῇ, χρὴ λέγειν. ἄκουε δή.

μήπω γε · μοῖραν δ’ἡδονῆς κἀμοὶ πόρε.

τὴν τῆσδε πρῶτον ἱστορήσωμεν νόσον,

αὐτῆς λεγούσης τὰς πολυφθόρους τύχας ·

τὰ λοιπὰ δ’ἄθλων σοῦ διδαχθήτω πάρα.

σὸν ἔργον, Ἰοῖ, ταῖσδ’ὑπουργῆσαι χάριν,

ἄλλωςτε πάντως καὶ κασιγνήταις πατρός.

ὡς τἀποκλαῦσαι κἀποδύρασθαι τύχας

ἐνταῦθ’, ὅπου μέλλοι τις οἴσεσθαι δάκρυ

πρὸς τῶν κλυόντων, ἀξίαν τριβὴν ἔχει.

οὐκ οἶδ’ὅπως ὑμῖν ἀπιστῆσαί με χρή,

σαφεῖ δὲ μύθῳ πᾶν ὅπερ προσχρῄζετε

πεύσεσθε · καίτοι καὶ λέγουσ’αἰσχύνομαι

θεόσσυτον χειμῶνα καὶ διαφθορὰν

μορφῆς, ὅθεν μοι σχετλίᾳ προσέπτατο.

αἰεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι

ἐς παρθενῶνας τοὺς ἐμοὺς παρηγόρουν

λείοισι μύθοις “ὦ μέγ’εὔδαιμον κόρη,

τί παρθενεύει δαρόν, ἐξόν σοι γάμου

τυχεῖν μεγίστου; Ζεὺς γὰρ ἱμέρου βέλει

πρὸς σοῦ τέθαλπται καὶ συναίρεσθαι Κύπριν

θέλει · σὺ δ’, ὦ παῖ, μὴ ’πολακτίσῃς λέχος

τὸ Ζηνός, ἀλλ’ἔξελθε πρὸς Λέρνης βαθὺν

λειμῶνα, ποίμνας βουστάσειςτε πρὸς πατρός,

ὡς ἂν τὸ Δῖον ὄμμα λωφήσῃ πόθου”.

τοιοῖσδε πάσας εὐφρόνας ὀνείρασι

συνειχόμην δύστηνος, ἔστε δὴ πατρὶ

ἔτλην γεγωνεῖν νυκτίφοιτ’ὀνείρατα.

ὁ δ’ἔςτε Πυθὼ κἀπὶ Δωδώνης πυκνοὺς

θεοπρόπους ἴαλλεν, ὡς μάθοι τί χρὴ

δρῶντ’ἢ λέγοντα δαίμοσιν πράσσειν φίλα.

ἧκον δ’ἀναγγέλλοντες αἰολοστόμους

χρησμοὺς ἀσήμους δυσκρίτωςτ’εἰρημένους.

τέλος δ’ἐναργὴς βάξις ἦλθεν Ἰνάχῳ

σαφῶς ἐπισκήπτουσα καὶ μυθουμένη

ἔξω δόμωντε καὶ πάτρας ὠθεῖν ἐμέ,

ἄφετον ἀλᾶσθαι γῆς ἐπ’ἐσχάτοις ὅροις ·

κεἰ μὴ θέλοι, πυρωπὸν ἐκ Διὸς μολεῖν

κεραυνόν, ὃς πᾶν ἐξαϊστώσοι γένος.

τοιοῖσδε πεισθεὶς Λοξίου μαντεύμασιν

ἐξήλασέν με κἀπέκλῃσε δωμάτων

ἄκουσαν ἄκων · ἀλλ’ἐπηνάγκαζέ νιν

Διὸς χαλινὸς πρὸς βίαν πράσσειν τάδε.

εὐθὺς δὲ μορφὴ καὶ φρένες διάστροφοι

ἦσαν, κεραστὶς δ’, ὡς ὁρᾶτ’, ὀξυστόμῳ

μύωπι χρισθεῖσ’ἐμμανεῖ σκιρτήματι

ᾖσσον πρὸς εὔποτόντε Κερχνείας ῥέος

Λέρνηςτε κρήνην · βουκόλος δὲ γηγενὴς

ἄκρατος ὀργὴν Ἄργος ὡμάρτει, πυκνοῖς

ὄσσοις δεδορκὼς τοὺς ἐμοὺς κατὰ στίβους.

ἀπροσδόκητος δ’αὐτὸν ἀφνίδιος μόρος

τοῦ ζῆν ἀπεστέρησεν. οἰστροπλὴξ δ’ἐγὼ

μάστιγι θείᾳ γῆν πρὸ γῆς ἐλαύνομαι.

κλύεις τὰ πραχθέντ’· εἰ δ’ἔχεις εἰπεῖν ὅ τι

λοιπὸν πόνων, σήμαινε · μη δέ μ’οἰκτίσας

ξύνθαλπε μύθοις ψευδέσιν · νόσημα γὰρ

αἴσχιστον εἶναί φημι συνθέτους λόγους.

ἔα ἔα, ἄπεχε, φεῦ ·

οὔποτ’οὔποτ’ηὔχουν ὧδε ξένους

μολεῖσθαι λόγους εἰς ἀκοὰν ἐμάν,

οὐ δ’ὧδε δυσθέατα καὶ δύσοιστα

πήματα, λύματα,

ἀμφάκει κέντρῳ τύψειν ψυχὰν ἐμάν.

ἰὼ μοῖρα μοῖρα,

πέφρικ’εἰσιδοῦσα πρᾶξιν Ἰοῦς.

πρῴ γε στενάζεις καὶ φόβου πλέα τις εἶ ·

ἐπίσχες ἔστ’ἂν καὶ τὰ λοιπὰ προσμάθῃς.

λέγ’, ἐκδίδασκε · τοῖς νοσοῦσί τοι γλυκὺ

τὸ λοιπὸν ἄλγος προυξεπίστασθαι τορῶς.

τὴν πρίν γε χρείαν ἠνύσασθ’ἐμοῦ πάρα

κούφως · μαθεῖν γὰρ τῆσδε πρῶτ’ἐχρῄζετε

τὸν ἀμφ’ἑαυτῆς ἆθλον ἐξηγουμένης ·

τὰ λοιπὰ νῦν ἀκούσαθ’, οἷα χρὴ πάθη

τλῆναι πρὸς Ἥρας τήνδε τὴν νεάνιδα.

σύτ’Ἰνάχειον σπέρμα, τοὺς ἐμοὺς λόγους

θυμῷ βάλ’, ὡς ἂν τέρματ’ἐκμάθῃς ὁδοῦ.

πρῶτον μὲν ἐνθένδ’ἡλίου πρὸς ἀντολὰς

στρέψασα σαυτὴν στεῖχ’ἀνηρότους γύας ·

Σκύθας δ’ἀφίξῃ νομάδας, οἳ πλεκτὰς στέγας

πεδάρσιοι ναίουσ’ἐπ’εὐκύκλοις ὄχοις

ἑκηβόλοις τόξοισιν ἐξηρτυμένοι ·

οἷς μὴ πελάζειν, ἀλλ’ἁλιστόνοις πόδας

χρίμπτουσα ῥαχίαισιν ἐκπερᾶν χθόνα.

λαιᾶς δὲ χειρὸς οἱ σιδηροτέκτονες

οἰκοῦσι Χάλυβες, οὓς φυλάξασθαί σε χρή.

ἀνήμεροι γὰρ οὐ δὲ πρόσπλατοι ξένοις.

ἥξεις δ’Ὑβριστὴν ποταμὸν οὐ ψευδώνυμον,

ὃν μὴ περάσῃς, οὐ γὰρ εὔβατος περᾶν,

πρὶν ἂν πρὸς αὐτὸν Καύκασον μόλῃς, ὀρῶν

ὕψιστον, ἔνθα ποταμὸς ἐκφυσᾷ μένος

κροτάφων ἀπ’αὐτῶν. ἀστρογείτονας δὲ χρὴ

κορυφὰς ὑπερβάλλουσαν ἐς μεσημβρινὴν

βῆναι κέλευθον, ἔνθ’, Ἀμαζόνων στρατὸν

ἥξεις στυγάνορ’, αἳ Θεμίσκυράν ποτε

κατοικιοῦσιν ἀμφὶ Θερμώδονθ’, ἵνα

τραχεῖα πόντου Σαλμυδησσία γνάθος

ἐχθρόξενος ναύταισι, μητρυιὰ νεῶν ·

αὗταί σ’ὁδηγήσουσι καὶ μάλ’ἀσμένως.

ἰσθμὸν δ’ἐπ’αὐταῖς στενοπόροις λίμνης πύλαις

Κιμμερικὸν ἥξεις, ὃν θρασυσπλάγχνως σε χρὴ

λιποῦσαν αὐλῶν’ἐκπερᾶν Μαιωτικόν ·

ἔσται δὲ θνητοῖς εἰσαεὶ λόγος μέγας

τῆς σῆς πορείας, Βόσπορος δ’ἐπώνυμος

κεκλήσεται. λιποῦσα δ’Εὐρώπης πέδον

ἤπειρον ἥξεις Ἀσιάδ’. ἆρ’, ὑμῖν δοκεῖ

ὁ τῶν θεῶν τύραννος ἐς τὰ πάνθ’ὁμῶς

βίαιος εἶναι; τῇδε γὰρ θνητῇ θεὸς

χρῄζων μιγῆναι τάσδ’ἐπέρριψεν πλάνας.

πικροῦ δ’ἔκυρσας, ὦ κόρη, τῶν σῶν γάμων

μνηστῆρος. οὓς γὰρ νῦν ἀκήκοας λόγους,

εἶναι δόκει σοι μηδέπω ’ν προοιμίοις.

ἰώ μοί μοι, ἒ ἔ.

σὺ δ’αὖ κέκραγας κἀναμυχθίζῃ; τί που

δράσεις, ὅταν τὰ λοιπὰ πυνθάνῃ κακά;

ἦ γάρ τι λοιπὸν τῇδε πημάτων ἐρεῖς;

δυσχείμερόν γε πέλαγος ἀτηρᾶς δύης.

τί δῆτ’ἐμοὶ ζῆν κέρδος, ἀλλ’οὐκ ἐν τάχει

ἔρριψ’ἐμαυτὴν τῆσδ’ἀπὸ στύφλου πέτρας,

ὅπως πέδοι σκήψασα τῶν πάντων πόνων

ἀπηλλάγην; κρεῖσσον γὰρ εἰσάπαξ θανεῖν

ἢ τὰς ἁπάσας ἡμέρας πάσχειν κακῶς.

ἦ δυσπετῶς ἂν τοὺς ἐμοὺς ἄθλους φέροις,

ὅτῳ θανεῖν μέν ἐστιν οὐ πεπρωμένον ·

αὕτη γὰρ ἦν ἂν πημάτων ἀπαλλαγή ·

νῦν δ’οὐδέν ἐστι τέρμα μοι προκείμενον

μόχθων, πρὶν ἂν Ζεὺς ἐκπέσῃ τυραννίδος.

ἦ γάρ ποτ’ἔστιν ἐκπεσεῖν ἀρχῆς Δία;

ἥδοι’ἄν, οἶμαι, τήνδ’ἰδοῦσα συμφοράν.

πῶς δ’οὐκ ἄν, ἥτις ἐκ Διὸς πάσχω κακῶς;

ὡς τοίνυν ὄντων τῶνδέ σοι μαθεῖν πάρα.

πρὸς τοῦ τύραννα σκῆπτρα συληθήσεται;

πρὸς αὐτὸς αὑτοῦ κενοφρόνων βουλευμάτων.

ποίῳ τρόπῳ; σήμηνον, εἰ μή τις βλάβη.

γαμεῖ γάμον τοιοῦτον ᾧ ποτ’ἀσχαλᾷ.

θέορτον, ἢ βρότειον; εἰ ῥητόν, φράσον.

τί δ’ὅντιν’; οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.

ἦ πρὸς δάμαρτος ἐξανίσταται θρόνων;

ἣ τέξεταί γε παῖδα φέρτερον πατρός.

οὐ δ’ἔστιν αὐτῷ τῆσδ’ἀποστροφὴ τύχης;

οὐ δῆτα, πλὴν ἔγωγ’ἂν ἐκ δεσμῶν λυθείς.

τίς οὖν ὁ λύσων ἐστὶν ἄκοντος Διός;

τῶν σῶν τιν’αὐτὸν ἐγγόνων εἶναι χρεών.

πῶς εἶπας; ἦ ’μὸς παῖς σ’ἀπαλλάξει κακῶν;

τρίτος γε γένναν πρὸς δέκ’ἄλλαισιν γοναῖς.

ἥδ’οὐκέτ’εὐξύμβλητος ἡ χρησμῳδία.

καὶ μη δὲ σαυτῆς ἐκμαθεῖν ζήτει πόνους.

μή μοι προτείνων κέρδος εἶτ’ἀποστέρει.

δυοῖν λόγοιν σε θατέρῳ δωρήσομαι.

ποίοιν; πρόδειξον, αἵρεσίντ’ἐμοὶ δίδου.

δίδωμ’· ἑλοῦ γάρ, ἢ πόνων τὰ λοιπά σοι

φράσω σαφηνῶς, ἢ τὸν ἐκλύσοντ’ἐμέ.

τούτων σὺ τὴν μὲν τῇδε, τὴν δ’ἐμοὶ χάριν

θέσθαι θέλησον, μη δ’ἀτιμάσῃς λόγου ·

καὶ τῇδε μὲν γέγωνε τὴν λοιπὴν πλάνην,

ἐμοὶ δὲ τὸν λύσοντα · τοῦτο γὰρ ποθῶ.

ἐπεὶ προθυμεῖσθ’, οὐκ ἐναντιώσομαι

τὸ μὴ οὐ γεγωνεῖν πᾶν ὅσον προσχρῄζετε.

σοὶ πρῶτον, Ἰοῖ, πολύδονον πλάνην φράσω,

ἣν ἐγγράφου σὺ μνήμοσιν δέλτοις φρενῶν.

ὅταν περάσῃς ῥεῖθρον ἠπείροιν ὅρον,

πρὸς ἀντολὰς φλογῶπας ἡλιοστιβεῖς

πόντου περῶσα φλοῖσβον, ἔστ’ἂν ἐξίκῃ

πρὸς Γοργόνεια πεδία Κισθήνης, ἵνα

αἱ Φορκίδες ναίουσι δηναιαὶ κόραι

τρεῖς κυκνόμορφοι, κοινὸν ὄμμ’ἐκτημέναι,

μονόδοντες, ἃς οὔθ’ἥλιος προσδέρκεται

ἀκτῖσιν οὔθ’ἡ νύκτερος μήνη ποτέ.

πέλας δ’ἀδελφαὶ τῶνδε τρεῖς κατάπτεροι,

δρακοντόμαλλοι Γοργόνες βροτοστυγεῖς,

ἃς θνητὸς οὐδεὶς εἰσιδὼν ἕξει πνοάς.

τοιοῦτο μέν σοι τοῦτο φρούριον λέγω ·

ἄλλην δ’ἄκουσον δυσχερῆ θεωρίαν ·

ὀξυστόμους γὰρ Ζηνὸς ἀκραγεῖς κύνας

γρῦπας φύλαξαι, τόντε μουνῶπα στρατὸν

Ἀριμασπὸν ἱπποβάμον’, οἳ χρυσόρρυτον

οἰκοῦσιν ἀμφὶ νᾶμα Πλούτωνος πόρου ·

τούτοις σὺ μὴ πέλαζε. τηλουρὸν δὲ γῆν

ἥξεις, κελαινὸν φῦλον, οἳ πρὸς ἡλίου

ναίουσι πηγαῖς, ἔνθα ποταμὸς Αἰθίοψ.

τούτου παρ’ὄχθας ἕρφ’, ἕως ἂν ἐξίκῃ

καταβασμόν, ἔνθα Βιβλίνων ὀρῶν ἄπο

ἵησι σεπτὸν Νεῖλος εὔποτον ῥέος.

οὗτός σ’ὁδώσει τὴν τρίγωνον ἐς χθόνα

Νειλῶτιν, οὗ δὴ τὴν μακρὰν ἀποικίαν,

Ἰοῖ, πέπρωται σοίτε καὶ τέκνοις κτίσαι.

τῶν δ’εἴ τί σοι ψελλόντε καὶ δυσεύρετον,

ἐπανδίπλαζε καὶ σαφῶς ἐκμάνθανε ·

σχολὴ δὲ πλείων ἢ θέλω πάρεστί μοι.

εἰ μέν τι τῇδε λοιπὸν ἢ παρειμένον

ἔχεις γεγωνεῖν τῆς πολυφθόρου πλάνης,

λέγ’· εἰ δὲ πάντ’εἴρηκας, ἡμῖν αὖ χάριν

δὸς ἥνπερ αἰτούμεσθα, μέμνησαι δέ που.

τὸ πᾶν πορείας ἥδε τέρμ’ἀκήκοεν.

ὅπως δ’ἂν εἰδῇ μὴ μάτην κλύουσά μου,

ἃ πρὶν μολεῖν δεῦρ’ἐκμεμόχθηκεν φράσω,

τεκμήριον τοῦτ’αὐτὸ δοὺς μύθων ἐμῶν.

ὄχλον μὲν οὖν τὸν πλεῖστον ἐκλείψω λόγων,

πρὸς αὐτὸ δ’εἶμι τέρμα σῶν πλανημάτων.

ἐπεὶ γὰρ ἦλθες πρὸς Μολοσσὰ γάπεδα,

τὴν αἰπύνωτόντ’ἀμφὶ Δωδώνην, ἵνα

μαντεῖα θᾶκόςτ’ἐστὶ Θεσπρωτοῦ Διός,

τέραςτ’ἄπιστον, αἱ προσήγοροι δρύες,

ὑφ’ὧν σὺ λαμπρῶς κοὐδὲν αἰνικτηρίως

προσηγορεύθης ἡ Διὸς κλεινὴ δάμαρ

μέλλουσ’ἔσεσθαι. τῶνδε προσσαίνει σέ τι;

ἐντεῦθεν οἰστρήσασα τὴν παρακτίαν

κέλευθον ᾖξας πρὸς μέγαν κόλπον Ῥέας,

ἀφ’οὗ παλιμπλάγκτοισι χειμάζῃ δρόμοις ·

χρόνον δὲ τὸν μέλλοντα πόντιος μυχός,

σαφῶς ἐπίστασ’, Ἰόνιος κεκλήσεται,

τῆς σῆς πορείας μνῆμα τοῖς πᾶσιν βροτοῖς.

σημεῖά σοι τάδ’ἐστὶ τῆς ἐμῆς φρενός,

ὡς δέρκεται πλέον τι τοῦ πεφασμένου.

τὰ λοιπὰ δ’ὑμῖν τῇδέτ’ἐς κοινὸν φράσω,

ἐς ταὐτὸν ἐλθὼν τῶν πάλαι λόγων ἴχνος.

ἔστιν πόλις Κάνωβος ἐσχάτη χθονός,

Νείλου πρὸς αὐτῷ στόματι καὶ προσχώματι ·

ἐνταῦθα δή σε Ζεὺς τίθησιν ἔμφρονα

ἐπαφῶν ἀταρβεῖ χειρὶ καὶ θιγὼν μόνον.

ἐπώνυμον δὲ τῶν Διὸς γεννημάτων

τέξεις κελαινὸν Ἔπαφον, ὃς καρπώσεται

ὅσην πλατύρρους Νεῖλος ἀρδεύει χθόνα ·

πέμπτη δ’ἀπ’αὐτοῦ γέννα πεντηκοντάπαις

πάλιν πρὸς Ἄργος οὐχ ἑκοῦσ’ἐλεύσεται

θηλύσπορος, φεύγουσα συγγενῆ γάμον

ἀνεψιῶν · οἱ δ’ἐπτοημένοι φρένας,

κίρκοι πελειῶν οὐ μακρὰν λελειμμένοι,

ἥξουσι θηρεύοντες οὐ θηρασίμους

γάμους, φθόνον δὲ σωμάτων ἕξει θεός ·

Πελασγία δὲ δέξεται θηλυκτόνῳ

Ἄρει, δαμέντων νυκτιφρουρήτῳ θράσει.

γυνὴ γὰρ ἄνδρ’ἕκαστον αἰῶνος στερεῖ,

δίθηκτον ἐν σφαγαῖσι βάψασα ξίφος ·

τοιάδ’ἐπ’ἐχθροὺς τοὺς ἐμοὺς ἔλθοι Κύπρις.

μίαν δὲ παίδων ἵμερος θέλξει τὸ μὴ

κτεῖναι σύνευνον, ἀλλ’ἀπαμβλυνθήσεται

γνώμην · δυοῖν δὲ θάτερον βουλήσεται,

κλύειν ἄναλκις μᾶλλον ἢ μιαιφόνος ·

αὕτη κατ’Ἄργος βασιλικὸν τέξει γένος.

μακροῦ λόγου δεῖ ταῦτ’ἐπεξελθεῖν τορῶς.

σπορᾶς γε μὴν ἐκ τῆσδε φύσεται θρασὺς

τόξοισι κλεινός, ὃς πόνων ἐκ τῶνδ’ἐμὲ

λύσει. τοιόνδε χρησμὸν ἡ παλαιγενὴς

μήτηρ ἐμοὶ διῆλθε Τιτανὶς Θέμις ·

ὅπως δὲ χὤπη, ταῦτα δεῖ μακροῦ λόγου

εἰπεῖν, σύτ’οὐδὲν ἐκμαθοῦσα κερδανεῖς.

ἐλελεῦ ἐλελεῦ,

ὑπό μ’αὖ σφάκελος καὶ φρενοπληγεῖς

μανίαι θάλπουσ’, οἴστρου δ’ἄρδις

χρίει μ’ἄπυρος ·

κραδία δὲ φόβῳ φρένα λακτίζει.

τροχοδινεῖται δ’ὄμμαθ’ἑλίγδην,

ἔξω δὲ δρόμου φέρομαι λύσσης

πνεύματι μάργῳ, γλώσσης ἀκρατής ·

θολεροὶ δὲ λόγοι παίουσ’εἰκῆ

στυγνῆς πρὸς κύμασιν ἄτης.

ἦ σοφὸς ἦ σοφὸς ἦν ὃς

πρῶτος ἐν γνώμᾳ τόδ’ἐβάστασε καὶ

γλώσσᾳ διεμυθολόγησεν,

ὡς τὸ κηδεῦσαι καθ’ἑαυτὸν ἀριστεύει μακρῷ,