The Persians
Χορος
Χο.
Χο.
1τάδε μὲν Περσῶν τῶν οἰχομένων
2Ἑλλάδ’ἐς αἶαν πιστὰ καλεῖται,
3καὶ τῶν ἀφνεῶν καὶ πολυχρύσων
4ἑδράνων φύλακες, κατὰ πρεσβείαν
5οὓς αὐτὸς ἄναξ Ξέρξης βασιλεὺς
6Δαρειογενὴς
7εἵλετο χώρας ἐφορεύειν.
8ἀμφὶ δὲ νόστῳ τῷ βασιλείῳ
9καὶ πολυχρύσου στρατιᾶς ἤδη
10κακόμαντις ἄγαν ὀρσολοπεῖται
11θυμὸς ἔσωθεν.
12πᾶσα γὰρ ἰσχὺς Ἀσιατογενὴς
13ᾤχωκε, νέον δ’ἄνδρα βαΰζει,
14κα- κοὔτε τις ἄγγελος οὔτε τις ἱππεὺς
15ἄστυ τὸ Περσῶν ἀφικνεῖται ·
16οἵτε τὸ Σούσων ἠδ’Ἀγβατάνων
17καὶ τὸ παλαιὸν Κίσσιον ἕρκος
18προλιπόντες ἔβαν, τοὶ μὲν ἐφ’ἵππων,
19τοὶ δ’ἐπὶ ναῶν, πεζοίτε βάδην
20πολέμου στῖφος παρέχοντες ·
21οἷος Ἀμίστρης ἠδ’Ἀρταφρένης
22καὶ Μεγαβάτης ἠδ’Ἀστάσπης,
23ταγοὶ Περσῶν,
24βασιλῆς βασιλέως ὕποχοι μεγάλου,
25σοῦνται, στρατιᾶς πολλῆς ἔφοροι,
26τοξοδάμαντέςτ’ἠδ’ἱπποβάται,
27φοβεροὶ μὲν ἰδεῖν, δεινοὶ δὲ μάχην
28ψυχῆς εὐτλήμονι δόξῃ ·
29Ἀρτεμβάρηςθ’ἱππιοχάρμης
30καὶ Μασίστρης, ὅτε τοξοδάμας
31ἐσθλὸς Ἰμαῖος, Φαρανδάκηςθ’,
32ἵππωντ’ἐλατὴρ Σοσθάνης.
33ἄλλους δ’ὁ μέγας καὶ πολυθρέμμων
34Νεῖλος ἔπεμψεν · Σουσισκάνης,
35Πηγασταγὼν Αἰγυπτογενής,
36ὅτε τῆς ἱερᾶς Μέμφιδος ἄρχων
37μέγας Ἀρσάμης, τάςτ’ὠγυγίους
38Θήβας ἐφέπων Ἀριόμαρδος,
39καὶ ἑλειοβάται ναῶν ἐρέται
40δεινοὶ πλῆθόςτ’ἀνάριθμοι.
41ἁβροδιαίτων δ’ἕπεται Λυδῶν
42ὄχλος, οἵτ’ἐπίπαν ἠπειρογενὲς
43κατέχουσιν ἔθνος, τοὺς Μητρογαθὴς
44Ἀρκτεύςτ’ἀγαθός, βασιλῆς δίοποι,
45καὶ πολύχρυσοι Σάρδεις ἐπόχους
46πολλοῖς ἅρμασιν ἐξορμῶσιν,
47δίρρυμάτε καὶ τρίρρυμα τέλη,
48φοβερὰν ὄψιν προσιδέσθαι.
49στεῦται δ’ἱεροῦ Τμώλου πελάται
50ζυγὸν ἀμφιβαλεῖν δούλιον Ἑλλάδι,
51Μάρδων, Θάρυβις, λόγχης ἄκμονες,
52καὶ ἀκοντισταὶ Μυσοί · Βαβυλὼν δ’
53ἡ πολύχρυσος πάμμικτον ὄχλον
54πέμπει σύρδην, ναῶντ’ἐπόχους
55καὶ τοξουλκῷ λήματι πιστούς ·
56τὸ μαχαιροφόροντ’ἔθνος ἐκ πάσης
57Ἀσίας ἕπεται
58δειναῖς βασιλέως ὑπὸ πομπαῖς.
59τοιόνδ’ἄνθος Περσίδος αἴας
60οἴχεται ἀνδρῶν,
61οὓς πέρι πᾶσα χθὼν Ἀσιῆτις
62θρέψασα πόθῳ στένεται μαλερῷ,
63τοκέεςτ’ἄλοχοίθ’ἡμερολεγδὸν
64τείνοντα χρόνον τρομέονται.
65πεπέρακεν μὲν ὁ περσέπτολις ἤδη
66βασίλειος στρατὸς εἰς
67ἀντίπορον γείτονα χώραν,
68λινοδέσμῳ σχεδίᾳ
69πορθμὸν ἀμείψας
70Ἀθαμαντίδος Ἕλλας,
71πολύγομφον ὅδισμα
72ζυγὸν ἀμφιβαλὼν αὐχένι πόντου.
73πολυάνδρου δ’Ἀσίας θούριος ἄρχων
74ἐπὶ πᾶσαν χθόνα
75ποιμανόριον θεῖον ἐλαύνει
76διχόθεν, πεζονόμοντ’ἔκ
77τε θαλάσσας,
78ἐχυροῖσι πεποιθὼς
79στυφελοῖς ἐφέταις,
80χρυσογόνου γενεᾶς ἰσόθεος φώς.
81κυάνεον δ’ὄμμασι λεύσσων
82φονίου δέργμα δράκοντος,
83πολύχειρ καὶ πολυναύτας,
84Σύριόνθ’ἅρμα διώκων,
85ἐπάγει δουρικλύτοις
86ἀνδράσι τοξόδαμνον Ἄρη.
87δόκιμος δ’οὔτις ὑποστὰς
88μεγάλῳ ῥεύματι φωτῶν
89ἐχυροῖς ἕρκεσιν εἴργειν
90ἄμαχον κῦμα θαλάσσας ·
91ἀπρόσοιστος γὰρ ὁ Περσᾶν
92στρατὸς ἀλκίφρωντε λαός.
93θεόθεν γὰρ κατὰ Μοῖρ’
94ἐκράτησεν τὸ
95παλαιόν, ἐπέσκηψε δὲ Πέρσαις
96πολέμους πυργοδαΐκτους
97διέπειν ἱππιοχάρμας
98τε κλόνους
99πόλεώντ’ἀναστάσεις.
100ἔμαθον δ’
101εὐρυπόροιο θαλάσσας
102πολιαινομένας πνεύματι λάβρῳ
103ἐσορᾶν πόντιον ἄλσος,
104πίσυνοι λεπτοδόμοις
105πείσμασι
106λαοπόροιςτε μαχαναῖς.
107δολόμητιν δ’ἀπάταν θεοῦ
108τίς ἀνὴρ θνατὸς ἀλύξει;
109τίς ὁ κραιπνῷ ποδὶ
110πήδημα τόδ’εὐπετῶς ἀνᾴσσων;
111φιλόφρων γὰρ παρασαίνει
112βροτὸν εἰς ἄρκυας Ἄτα,
113τόθεν οὐκ ἔστιν ὕπερθέν
114νιν ἄνατον ἐξαλύξαι.
115ταῦτά μοι μελαγχίτων
116φρὴν ἀμύσσεται φόβῳ,
117ὀᾶ, Περσικοῦ στρατεύματος
118τοῦδε, μὴ πόλις
119πύθηται κένανδρον μέγ’ἄστυ Σουσίδος,
120καὶ τὸ Κισσίων πόλισμ’
121ἀντίδουπον ᾄσεται,
122ὀᾶ, τοῦτ’ἔπος
123γυναικοπληθὴς ὅμιλος ἀπύων,
125βυσσίνοις δ’ἐν πέπλοις πέσῃ λακίς.
126πᾶς γὰρ ἱππηλάτας
127καὶ πεδοστιβὴς λεὼς
128σμῆνος ὣς ἐκλέλοιπεν
129μελισσᾶν σὺν ὀρχάμῳ στρατοῦ,
130τὸν ἀμφίζευκτον ἐξαμείψας
131ἀμφοτέρας ἅλιον
132πρῶνα κοινὸν αἴας.
133λέκτρα δ’ἀνδρῶν πόθῳ
134πίμπλαται δακρύμασιν ·
135Περσίδες δ’ἁβροπενθεῖς
136ἑκάστα πόθῳ φιλάνορι
137τὸν αἰχμάεντα θοῦρον
138εὐνατῆρ’ἀποπεμψαμένα
139λείπεται μονόζυξ.
140ἀλλ’ἄγε, Πέρσαι, τόδ’ἐνεζόμενοι
141στέγος ἀρχαῖον,
142φροντίδα κεδνὴν καὶ βαθύβουλον
143θώμεθα, χρεία δὲ προσήκει,
144πῶς ἄρα πράσσει Ξέρξης βασιλεὺς
145Δαρειογενής,
146τὸ πατρωνύμιον γένος ἡμέτερον ·
147πότερον τόξου ῥῦμα τὸ νικῶν,
148ἢ δορικράνου
149λόγχης ἰσχὺς κεκράτηκεν.
150ἀλλ’ἥδε θεῶν ἴσον ὀφθαλμοῖς
151φάος ὁρμᾶται μήτηρ βασιλέως,
152βασίλεια δ’ἐμή · προσπίτνω ·
153καὶ προσφθόγγοις δὲ χρεὼν αὐτὴν
154πάντας μύθοισι προσαυδᾶν.
155ὦ βαθυζώνων ἄνασσα Περσίδων ὑπερτάτη,
156μῆτερ ἡ Ξέρξου γεραιά, χαῖρε, Δαρείου γύναι ·
157θεοῦ μὲν εὐνάτειρα Περσῶν, θεοῦ δὲ καὶ μήτηρ ἔφυς,
158εἴ τι μὴ δαίμων παλαιὸς νῦν μεθέστηκε στρατῷ.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
159ταῦτα δὴ λιποῦσ’ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους
160καὶ τὸ Δαρείουτε κα- κἀμὸν κοινὸν εὐνατήριον.
161κα- κἀμὲ καρδίαν ἀμύσσει φροντίς · ἐς δ’ὑμᾶς ἐρῶ
162μῦθον οὐδαμῶς ἐμαυτῆς οὖσ’ἀδείμαντος, φίλοι,
163μὴ μέγας πλοῦτος κονίσας οὖδας ἀντρέψῃ ποδὶ
164ὄλβον, ὃν Δαρεῖος ἦρεν οὐκ ἄνευ θεῶν τινος.
165ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν,
166μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν
167μήτ’ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα.
168ἔστι γὰρ πλοῦτός γ’ἀμεμφής, ἀμφὶ δ’ὀφθαλμῷ φόβος ·
169ὄμμα γὰρ δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν.
170πρὸς τάδ’ὡς οὕτως ἐχόντων τῶνδε, σύμβουλοι λόγου
171τοῦδέ μοι γένεσθε, Πέρσαι, γηραλέα πιστώματα ·
172πάντα γὰρ τὰ κέδν’ἐν ὑμῖν ἐστί μοι βουλεύματα.
Χορος
Χο.
Χο.
173εὖ τόδ’ἴσθι, γῆς ἄνασσα τῆσδε, μή σε δὶς φράσαι
174μήτ’ἔπος μήτ’ἔργον ὧν ἂν δύναμις ἡγεῖσθαι θέλῃ ·
175εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς τῶνδε συμβούλους καλεῖς.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
176πολλοῖς μὲν αἰεὶ νυκτέροις ὀνείρασιν
177ξύνειμ’, ἀφ’οὗπερ παῖς ἐμὸς στείλας στρατὸν
178Ἰαόνων γῆν οἴχεται πέρσαι θέλων ·
179ἀλλ’οὔτι πω τοιόνδ’ἐναργὲς εἰδόμην
180ὡς τῆς πάροιθεν εὐφρόνης · λέξω δέ σοι.
181ἐδοξάτην μοι δύο γυναῖκ’εὐείμονε,
182ἡ μὲν πέπλοισι Περσικοῖς ἠσκημένη,
183ἡ δ’αὖτε Δωρικοῖσιν, εἰς ὄψιν μολεῖν,
184μεγέθειτε τῶν νῦν ἐκπρεπεστάτα πολύ,
185κάλλειτ’ἀμώμω, καὶ κασιγνήτα γένους
186τα- ταὐτοῦ · πάτραν δ’ἔναιον ἡ μὲν Ἑλλάδα
187κλήρῳ λαχοῦσα γαῖαν, ἡ δὲ βάρβαρον.
188τούτω στάσιν τιν’, ὡς ἐγὼ ’δόκουν ὁρᾶν,
189τεύχειν ἐν ἀλλήλαισι · παῖς δ’ἐμὸς μαθὼν
190κατεῖχε κα- κἀπράυνεν, ἅρμασιν δ’ὕπο
191ζεύγνυσιν αὐτὼ καὶ λέπαδν’ἐπ’αὐχένων
192τίθησι. κα- χἠ μὲν τῇδ’ἐπυργοῦτο στολῇ
193ἐν ἡνίαισίτ’εἶχεν εὔαρκτον στόμα,
194ἡ δ’ἐσφάδαζε, καὶ χεροῖν ἔντη δίφρου
195διασπαράσσει καὶ ξυναρπάζει βίᾳ
196ἄνευ χαλινῶν καὶ ζυγὸν θραύει μέσον.
197πίπτει δ’ἐμὸς παῖς, καὶ πατὴρ παρίσταται
198Δαρεῖος οἰκτείρων σφε · τὸν δ’ὅπως ὁρᾷ
199Ξέρξης, πέπλους ῥήγνυσιν ἀμφὶ σώματι.
200καὶ ταῦτα μὲν δὴ νυκτὸς εἰσιδεῖν λέγω.
201ἐπεὶ δ’ἀνέστην καὶ χεροῖν καλλιρρόου
202ἔψαυσα πηγῆς, σὺν θυηπόλῳ χερὶ
203βωμὸν προσέστην, ἀποτρόποισι δαίμοσιν
204θέλουσα θῦσαι πέλανον, ὧν τέλη τάδε.
205ὁρῶ δὲ φεύγοντ’αἰετὸν πρὸς ἐσχάραν
206Φοίβου · φόβῳ δ’ἄφθογγος ἐστάθην, φίλοι ·
207μεθύστερον δὲ κίρκον εἰσορῶ δρόμῳ
208πτεροῖς ἐφορμαίνοντα καὶ χηλαῖς κάρα
209τίλλονθ’· ὁ δ’οὐδὲν ἄλλο γ’ἢ πτήξας δέμας
210παρεῖχε. ταῦτ’ἔμοιγε δείματ’εἰσιδεῖν,
211ὑμῖν δ’ἀκούειν. εὖ γὰρ ἴστε, παῖς ἐμὸς
212πράξας μὲν εὖ θαυμαστὸς ἂν γένοιτ’ἀνήρ,
213κακῶς δὲ πράξας, οὐχ ὑπεύθυνος πόλει,
214σωθεὶς δ’ὁμοίως τῆσδε κοιρανεῖ χθονός.
Χορος
Χο.
Χο.
215οὔ σε βουλόμεσθα, μῆτερ, οὔτ’ἄγαν φοβεῖν λόγοις
216οὔτε θαρσύνειν. θεοὺς δὲ προστροπαῖς ἱκνουμένη,
217εἴ τι φλαῦρον εἶδες, αἰτοῦ τῶνδ’ἀποτροπὴν τελεῖν,
218τὰ δ’ἀγάθ’ἐκτελῆ γενέσθαι σοίτε καὶ τέκνοις σέθεν
219καὶ πόλει φίλοιςτε πᾶσι. δεύτερον δὲ χρὴ χοὰς
220Γῇτε καὶ φθιτοῖς χέασθαι · πρευμενῶς δ’αἰτοῦ τάδε,
221σὸν πόσιν Δαρεῖον, ὅνπερ φὴς ἰδεῖν κατ’εὐφρόνην,
222ἐσθλά σοι πέμπειν τέκνῳτε γῆς ἔνερθεν ἐς φάος,
223τα- τἄμπαλιν δὲ τῶνδε γαίᾳ κάτοχα μαυροῦσθαι σκότῳ.
224ταῦτα θυμόμαντις ὤν σοι πρευμενῶς παρῄνεσα.
225εὖ δὲ πανταχῇ τελεῖν σοι τῶνδε κρίνομεν πέρι.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
226ἀλλὰ μὴν εὔνους γ’ὁ πρῶτος τῶνδ’ἐνυπνίων κριτὴς
227παιδὶ καὶ δόμοις ἐμοῖσι τήνδ’ἐκύρωσας φάτιν.
228ἐκτελοῖτο δὴ τὰ χρηστά · ταῦτα δ’, ὡς ἐφίεσαι,
229πάντα θήσομεν θεοῖσι τοῖςτ’ἔνερθε γῆς φίλοις,
230εὖτ’ἂν εἰς οἴκους μόλωμεν. κεῖνα δ’ἐκμαθεῖν θέλω,
231ὦ φίλοι, ποῦ τὰς Ἀθήνας φασὶν ἱδρῦσθαι χθονός.
Χορος
Χο.
Χο.
232τῆλε πρὸς δυσμαῖς ἄνακτος Ἡλίου φθινασμάτων.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
233ἀλλὰ μὴν ἵμειρ’ἐμὸς παῖς τήνδε θηρᾶσαι πόλιν;
Χορος
Χο.
Χο.
234πᾶσα γὰρ γένοιτ’ἂν Ἑλλὰς βασιλέως ὑπήκοος.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
235ὧδέ τις πάρεστιν αὐτοῖς ἀνδροπλήθεια στρατοῦ;
Χορος
Χο.
Χο.
236καὶ στρατὸς τοιοῦτος, ἔρξας πολλὰ δὴ Μήδους κακά.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
237καὶ τί πρὸς τούτοισιν ἄλλο; πλοῦτος ἐξαρκὴς δόμοις;
Χορος
Χο.
Χο.
238ἀργύρου πηγή τις αὐτοῖς ἐστι, θησαυρὸς χθονός.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
239πότερα γὰρ τοξουλκὸς αἰχμὴ διὰ χεροῖν αὐτοῖς πρέπει;
Χορος
Χο.
Χο.
240οὐδαμῶς · ἔγχη σταδαῖα καὶ φεράσπιδες σαγαί.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
241τίς δὲ ποιμάνωρ ἔπεστι κα- κἀπιδεσπόζει στρατῷ;
Χορος
Χο.
Χο.
242οὔτινος δοῦλοι κέκληνται φωτὸς οὐ δ’ὑπήκοοι.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
243πῶς ἂν οὖν μένοιεν ἄνδρας πολεμίους ἐπήλυδας;
Χορος
Χο.
Χο.
244ὥστε Δαρείου πολύντε καὶ καλὸν φθεῖραι στρατόν.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
245δεινά τοι λέγεις ἰόντων τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι.
Χορος
Χο.
Χο.
246ἀλλ’ἐμοὶ δοκεῖν τάχ’εἴσῃ πάντα νημερτῆ λόγον.
247τοῦδε γὰρ δράμημα φωτὸς Περσικὸν πρέπει μαθεῖν,
248καὶ φέρει σαφές τι πρᾶγος ἐσθλὸν ἢ κακὸν κλύειν.
Αγγελος
Αγ.
Αγ.
249ὦ γῆς ἁπάσης Ἀσιάδος πολίσματα,
250ὦ Περσὶς αἶα καὶ πολὺς πλούτου λιμήν,
251ὡς ἐν μιᾷ πληγῇ κατέφθαρται πολὺς
252ὄλβος, τὸ Περσῶν δ’ἄνθος οἴχεται πεσόν.
253ὤμοι, κακὸν μὲν πρῶτον ἀγγέλλειν κακά ·
254ὅμως δ’ἀνάγκη πᾶν ἀναπτύξαι πάθος,
255Πέρσαι · στρατὸς γὰρ πᾶς ὄλωλε βαρβάρων.
Χορος
Χο.
Χο.
256ἄνι’ἄνια κακὰ
257νεόκοτα καὶ δάι’. αἰαῖ,
258διαίνεσθε, Πέρσαι,
259τόδ’ἄχος κλύοντες.
Αγγελος
Αγ.
Αγ.
260ὡς πάντα γ’ἔστ’ἐκεῖνα διαπεπραγμένα ·
261αὐτὸς δ’ἀέλπτως νόστιμον βλέπω φάος.
Χορος
Χο.
Χο.
262ἦ μακροβίοτος
263ὅδε γέ τις αἰὼν ἐφάνθη
264γεραιοῖς, ἀκούειν
265τόδε πῆμ’ἄελπτον.
Αγγελος
Αγ.
Αγ.
266καὶ μὴν παρών γε κα- κοὐ λόγους ἄλλων κλύων,
267Πέρσαι, φράσαιμ’ἂν οἷ’ἐπορσύνθη κακά.
Χορος
Χο.
Χο.
268ὀτοτοτοῖ, μάταν
269τὰ πολλὰ βέλεα παμμιγῆ
270γᾶς ἀπ’Ἀσίδος ἦλθε
271δᾴαν ἐφ’Ἑλλάδα χώραν.
Αγγελος
Αγ.
Αγ.
272πλήθουσι νεκρῶν δυσπότμως ἐφθαρμένων
273Σαλαμῖνος ἀκταὶ πᾶςτε πρόσχωρος τόπος.
Χορος
Χο.
Χο.
274ὀτοτοτοῖ, φίλων
275ἁλίδονα μέλεα πολυβαφῆ
276κατθανόντα λέγεις
277φέρεσθαι πλάγκτ’ἐν διπλάκεσσιν.
Αγγελος
Αγ.
Αγ.
278οὐδὲν γὰρ ἤρκει τόξα, πᾶς δ’ἀπώλλυτο
279στρατὸς δαμασθεὶς ναΐοισιν ἐμβολαῖς
Χορος
Χο.
Χο.
280ἴυζ’ἄποτμον Πέρσαις
281δυσαιανῆ βοὰν
282δᾴοις, ὡς πάντα παγκάκως
283ἔφθισαν · αἰαῖ στρατοῦ φθαρέντος.
Αγγελος
Αγ.
Αγ.
284ὦ πλεῖστον ἔχθος ὄνομα Σαλαμῖνος κλύειν.
285φεῦ, τῶν Ἀθηνῶν ὡς στένω μεμνημένος.
Χορος
Χο.
Χο.
286στυγναί γ’Ἀθᾶναι δᾴοις ·
287μεμνῆσθαί τοι πάρα
288ὡς πολλὰς Περσίδων μάταν
289ἔκτισαν εὔνιδας ἠδ’ἀνάνδρους.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
290σιγῶ πάλαι δύστηνος ἐκπεπληγμένη
291κακοῖς · ὑπερβάλλει γὰρ ἥδε συμφορὰ
292τὸ μήτε λέξαι μήτ’ἐρωτῆσαι πάθη.
293ὅμως δ’ἀνάγκη πημονὰς βροτοῖς φέρειν
294θεῶν διδόντων · πᾶν δ’ἀναπτύξας πάθος
295λέξον καταστάς, κα- κεἰ στένεις κακοῖς ὅμως.
296τίς οὐ τέθνηκε, τίνα δὲ καὶ πενθήσομεν
297τῶν ἀρχελείων, ὅστ’ἐπὶ σκηπτουχίᾳ
298ταχθεὶς ἄνανδρον τάξιν ἠρήμου θανών;
Αγγελος
Αγ.
Αγ.
299Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇτε καὶ βλέπει φάος.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
300ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα
301καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.
Αγγελος
Αγ.
Αγ.
302Ἀρτεμβάρης δὲ μυρίας ἵππου βραβεὺς
303στύφλους παρ’ἀκτὰς θείνεται Σιληνιῶν.
304κα- χὠ χιλίαρχος Δαδάκης πληγῇ δορὸς
305πήδημα κοῦφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο ·
306Τενάγωντ’ἀριστεὺς Βακτρίων ἰθαιγενὴς
307θαλασσόπληκτον νῆσον Αἴαντος πολεῖ.
308Λίλαιος, Ἀρσάμηςτε κα- κἀργήστης τρίτος,
309οἵδ’ἀμφὶ νῆσον τὴν πελειοθρέμμονα
310δινούμενοι ’κύρισσον ἰσχυρὰν χθόνα ·
311πηγαῖςτε Νείλου γειτονῶν Αἰγυπτίου
312Ἀρκτεύς, Ἀδεύης, καὶ φερεσσάκης τρίτος
313Φαρνοῦχος, οἵδε ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον.
314Χρυσεὺς Μάταλλος μυριόνταρχος θανών,
315ἵππου μελαίνης ἡγεμὼν τρισμυρίας,
316πυρρὰν ζαπληθῆ δάσκιον γενειάδα
317ἔτεγγ’, ἀμείβων χρῶτα πορφυρέᾳ βαφῇ.
318καὶ Μᾶγος Ἄραβος, Ἀρτάβηςτε Βάκτριος,
319σκληρᾶς μέτοικος γῆς, ἐκεῖ κατέφθιτο.
320Ἄμιστρις Ἀμφιστρεύςτε πολύπονον δόρυ
321νωμῶν, ὅτ’ἐσθλὸς Ἀριόμαρδος Σάρδεσι
322πένθος παρασχών, Σεισάμηςθ’ὁ Μύσιος,
323Θάρυβίςτε πεντήκοντα πεντάκις νεῶν
324ταγός, γένος Λυρναῖος, εὐειδὴς ἀνήρ,
325κεῖται θανὼν δείλαιος οὐ μάλ’εὐτυχῶς ·
326Συέννεσίςτε πρῶτος εἰς εὐψυχίαν,
327Κιλίκων ἄπαρχος, εἷς ἀνὴρ πλεῖστον πόνον
328ἐχθροῖς παρασχών εὐκλεῶς ἀπώλετο.
329τοσόνδε ταγῶν νῦν ὑπεμνήσθην πέρι.
330πολλῶν παρόντων δ’ὀλίγ’ἀπαγγέλλω κακά.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
331αἰαῖ, κακῶν ὕψιστα δὴ κλύω τάδε,
332αἴσχητε Πέρσαις καὶ λιγέα κωκύματα.
333ἀτὰρ φράσον μοι τοῦτ’ἀναστρέψας πάλιν ·
334πόσον δὲ πλῆθος ἦν νεῶν Ἑλληνίδων,
335ὥστ’ἀξιῶσαι Περσικῷ στρατεύματι
336μάχην συνάψαι ναΐοισιν ἐμβολαῖς;
Αγγελος
Αγ.
Αγ.
337πλήθους μὲν ἂν σάφ’ἴσθ’ἕκατι βάρβαρον
338ναυσὶν κρατῆσαι. καὶ γὰρ Ἕλλησιν μὲν ἦν
339ὁ πᾶς ἀριθμὸς ἐς τριακάδας δέκα
340ναῶν, δεκὰς δ’ἦν τῶνδε χωρὶς ἔκκριτος ·
341Ξέρξῃ δέ, καὶ γὰρ οἶδα, χιλιὰς μὲν ἦν
342ὧν ἦγε πλῆθος, αἱ δ’ὑπέρκοποι τάχει
343ἑκατὸν δὶς ἦσαν ἑπτάθ’· ὧδ’ἔχει λόγος.
344μή σοι δοκοῦμεν τῇδε λειφθῆναι μάχῃ;
345ἀλλ’ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατόν,
346τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ.
347θεοὶ πόλιν σῴζουσι Παλλάδος θεᾶς.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
348ἔτ’ἆρ’Ἀθηνῶν ἔστ’ἀπόρθητος πόλις;
Αγγελος
Αγ.
Αγ.
349ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
350ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον ·
351τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,
352ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;
Αγγελος
Αγ.
Αγ.
353ἦρξεν μέν, ὦ δέσποινα, τοῦ παντὸς κακοῦ
354φανεὶς ἀλάστωρ ἢ κακὸς δαίμων ποθέν.
355ἀνὴρ γὰρ Ἕλλην ἐξ Ἀθηναίων στρατοῦ
356ἐλθὼν ἔλεξε παιδὶ σῷ Ξέρξῃ τάδε,
357ὡς εἰ μελαίνης νυκτὸς ἵξεται κνέφας,
358Ἕλληνες οὐ μενοῖεν, ἀλλὰ σέλμασιν
359ναῶν ἐπανθορόντες ἄλλος ἄλλοσε
360δρασμῷ κρυφαίῳ βίοτον ἐκσωσοίατο.
361ὁ δ’εὐθὺς ὡς ἤκουσεν, οὐ ξυνεὶς δόλον
362Ἕλληνος ἀνδρὸς οὐ δὲ τὸν θεῶν φθόνον,
363πᾶσιν προφωνεῖ τόνδε ναυάρχοις λόγον,
364εὖτ’ἂν φλέγων ἀκτῖσιν ἥλιος χθόνα
365λήξῃ, κνέφας δὲ τέμενος αἰθέρος λάβῃ,
366τάξαι νεῶν στῖφος μὲν ἐν στοίχοις τρισὶν
367ἔκπλους φυλάσσειν καὶ πόρους ἁλιρρόθους,
368ἄλλας δὲ κύκλῳ νῆσον Αἴαντος πέριξ ·
369ὡς εἰ μόρον φευξοίαθ’Ἕλληνες κακόν,
370ναυσὶν κρυφαίως δρασμὸν εὑρόντες τινά,
371πᾶσιν στέρεσθαι κρατὸς ἦν προκείμενον.
372τοσαῦτ’ἔλεξε κάρθ’ὑπ’εὐθύμου φρενός ·
373οὐ γὰρ τὸ μέλλον ἐκ θεῶν ἠπίστατο.
374οἱ δ’οὐκ ἀκόσμως, ἀλλὰ πειθάρχῳ φρενὶ
375δεῖπνόντ’ἐπορσύνοντο, ναυβάτηςτ’ἀνὴρ
376τροποῦτο κώπην σκαλμὸν ἀμφ’εὐήρετμον.
377ἐπεὶ δὲ φέγγος ἡλίου κατέφθιτο
378καὶ νὺξ ἐπῄει, πᾶς ἀνὴρ κώπης ἄναξ
379ἐς ναῦν ἐχώρει πᾶςθ’ὅπλων ἐπιστάτης ·
380τάξις δὲ τάξιν παρεκάλει νεὼς μακρᾶς ·
381πλέουσι δ’ὡς ἕκαστος ἦν τεταγμένος,
382καὶ πάννυχοι δὴ διάπλοον καθίστασαν
383ναῶν ἄνακτες πάντα ναυτικὸν λεών.
384καὶ νὺξ ἐχώρει, κα- κοὐ μάλ’Ἑλλήνων στρατὸς
385κρυφαῖον ἔκπλουν οὐδαμῇ καθίστατο ·
386ἐπεί γε μέντοι λευκόπωλος ἡμέρα
387πᾶσαν κατέσχε γαῖαν εὐφεγγὴς ἰδεῖν,
388πρῶτον μὲν ἠχῇ κέλαδος Ἑλλήνων πάρα
389μολπηδὸν ηὐφήμησεν, ὄρθιον δ’ἅμα
390ἀντηλάλαξε νησιώτιδος πέτρας
391ἠχώ · φόβος δὲ πᾶσι βαρβάροις παρῆν
392γνώμης ἀποσφαλεῖσιν · οὐ γὰρ ὡς φυγῇ
393παιᾶν’ἐφύμνουν σεμνὸν Ἕλληνες τότε,
394ἀλλ’ἐς μάχην ὁρμῶντες εὐψύχῳ θράσει ·
395σάλπιγξ δ’ἀϋτῇ πάντ’ἐκεῖν’ἐπέφλεγεν.
396εὐθὺς δὲ κώπης ῥοθιάδος ξυνεμβολῇ
397ἔπαισαν ἅλμην βρύχιον ἐκ κελεύματος,
398θοῶς δὲ πάντες ἦσαν ἐκφανεῖς ἰδεῖν.
399τὸ δεξιὸν μὲν πρῶτον εὐτάκτως κέρας
400ἡγεῖτο κόσμῳ, δεύτερον δ’ὁ πᾶς στόλος
401ἐπεξεχώρει, καὶ παρῆν ὁμοῦ κλύειν
402πολλὴν βοήν, “ὦ παῖδες Ἑλλήνων ἴτε,
403ἐλευθεροῦτε πατρίδ’, ἐλευθεροῦτε δὲ
404παῖδας, γυναῖκας, θεῶντέ πατρῴων ἕδη,
405θήκαςτε προγόνων · νῦν ὑπὲρ πάντων ἀγών”.
406καὶ μὴν παρ’ἡμῶν Περσίδος γλώσσης ῥόθος
407ὑπηντίαζε, κα- κοὐκέτ’ἦν μέλλειν ἀκμή.
408εὐθὺς δὲ ναῦς ἐν νηὶ χαλκήρη στόλον
409ἔπαισεν · ἦρξε δ’ἐμβολῆς Ἑλληνικὴ
410ναῦς, κα- κἀποθραύει πάντα Φοινίσσης νεὼς
411κόρυμβ’, ἐπ’ἄλλην δ’ἄλλος ηὔθυνεν δόρυ.
412τὰ πρῶτα μέν νυν ῥεῦμα Περσικοῦ στρατοῦ
413ἀντεῖχεν · ὡς δὲ πλῆθος ἐν στενῷ νεῶν
414ἤθροιστ’ἀρωγὴ δ’οὔτις ἀλλήλοις παρῆν,
415αὐτοὶ δ’ὑφ’αὑτῶν ἐμβόλοις χαλκοστόμοις
416παίοντ’, ἔθραυον πάντα κωπήρη στόλον,
417Ἑλληνικαίτε νῆες οὐκ ἀφρασμόνως
418κύκλῳ πέριξ ἔθεινον, ὑπτιοῦτο δὲ
419σκάφη νεῶν, θάλασσα δ’οὐκέτ’ἦν ἰδεῖν,
420ναυαγίων πλήθουσα καὶ φόνου βροτῶν.
421ἀκταὶ δὲ νεκρῶν χοιράδεςτ’ἐπλήθυον,
422φυγῇ δ’ἀκόσμῳ πᾶσα ναῦς ἠρέσσετο,
423ὅσαιπερ ἦσαν βαρβάρου στρατεύματος.
424τοὶ δ’ὥστε θύννους ἤ τιν’ἰχθύων βόλον
425ἀγαῖσι κωπῶν θραύμασίντ’ἐρειπίων
426ἔπαιον, ἐρράχιζον · οἰμωγὴ δ’ὁμοῦ
427κωκύμασιν κατεῖχε πελαγίαν ἅλα,
428ἕως κελαινῆς νυκτὸς ὄμμ’ἀφείλετο.
429κακῶν δὲ πλῆθος, οὐ δ’ἂν εἰ δέκ’ἤματα
430στοιχηγοροίην, οὐκ ἂν ἐκπλήσαιμί σοι.
431εὖ γὰρ τόδ’ἴσθι, μηδάμ’ἡμέρᾳ μιᾷ
432πλῆθος τοσουτάριθμον ἀνθρώπων θανεῖν.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
433αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα
434Πέρσαιςτε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.
Αγγελος
Αγ.
Αγ.
435εὖ νυν τόδ’ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν ·
436τοιάδ’ἐπ’αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους
437ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
438καὶ τίς γένοιτ’ἂν τῆσδ’ἔτ’ἐχθίων τύχη;
439λέξον τίν’αὖ φὴς τήνδε συμφορὰν στρατῷ
440ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
Αγγελος
Αγ.
Αγ.
441Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν,
442ψυχήντ’ἄριστοι κα- κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς,
443αὐτῷτ’ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεί,
444τεθνᾶσιν αἰσχρῶς δυσκλεεστάτῳ μόρῳ.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
445οἲ ’γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
446ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φὴς ὀλωλέναι;
Αγγελος
Αγ.
Αγ.
447νῆσός τις ἔστι πρόσθε Σαλαμῖνος τόπων,
448βαιά, δύσορμος ναυσίν, ἣν ὁ φιλόχορος
449Πὰν ἐμβατεύει, ποντίας ἀκτῆς ἔπι.
450ἐνταῦθα πέμπει τούσδ’, ὅπως, ὅταν νεῶν
451φθαρέντες ἐχθροὶ νῆσον ἐκσῳζοίατο,
452κτείνοιεν εὐχείρωτον Ἑλλήνων στρατόν,
453φίλους δ’ὑπεκσῴζοιεν ἐναλίων πόρων,
454κακῶς τὸ μέλλον ἱστορῶν. ὡς γὰρ θεὸς
455ναῶν ἔδωκε κῦδος Ἕλλησιν μάχης,
456αὐθημερὸν φράξαντες εὐχάλκοις δέμας
457ὅπλοισι ναῶν ἐξέθρῳσκον · ἀμφὶ δὲ
458κυκλοῦντο πᾶσαν νῆσον, ὥστ’ἀμηχανεῖν
459ὅποι τράποιντο. πολλὰ μὲν γὰρ ἐκ χερῶν
460πέτροισιν ἠράσσοντο, τοξικῆςτ’ἄπο
461θώμιγγος ἰοὶ προσπίτνοντές ὤλλυσαν ·
462τέλος δ’ἐφορμηθέντες ἐξ ἑνὸς ῥόθου
463παίουσι, κρεοκοποῦσι δυστήνων μέλη,
464ἕως ἁπάντων ἐξαπέφθειραν βίον.
465Ξέρξης δ’ἀνῴμωξεν κακῶν ὁρῶν βάθος ·
466ἕδραν γὰρ εἶχε παντὸς εὐαγῆ στρατοῦ,
467ὑψηλὸν ὄχθον ἄγχι πελαγίας ἁλός ·
468ῥήξας δὲ πέπλους κα- κἀνακωκύσας λιγύ,
469πεζῷ παραγγείλας ἄφαρ στρατεύματι,
470ἵησ’ἀκόσμῳ ξὺν φυγῇ. τοιάνδε σοι
471πρὸς τῇ πάροιθε συμφορὰν πάρα στένειν.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
472ὦ στυγνὲ δαῖμον, ὡς ἄρ’ἔψευσας φρενῶν
473Πέρσας · πικρὰν δὲ παῖς ἐμὸς τιμωρίαν
474κλεινῶν Ἀθηνῶν ηὗρε, κα- κοὐκ ἀπήρκεσαν
475οὓς πρόσθε Μαραθὼν βαρβάρων ἀπώλεσεν ·
476ὧν ἀντίποινα παῖς ἐμὸς πράξειν δοκῶν
477τοσόνδε πλῆθος πημάτων ἐπέσπασεν.
478σὺ δ’εἰπέ, ναῶν αἳ πεφεύγασιν μόρον,
479ποῦ τάσδ’ἔλειπες · οἶσθα σημῆναι τορῶς;
Αγγελος
Αγ.
Αγ.
480ναῶν γε ταγοὶ τῶν λελειμμένων σύδην
481κατ’οὖρον οὐκ εὔκοσμον αἴρονται φυγήν ·
482στρατὸς δ’ὁ λοιπὸς ἔντε Βοιωτῶν χθονὶ
483διώλλυθ’, οἱ μὲν ἀμφὶ κρηναῖον γάνος
484δίψῃ πονοῦντες, οἱ δ’ὑπ’ἄσθματος κενοὶ
485διεκπερῶμεν ἔςτε Φωκέων χθόνα
486καὶ Δωρίδ’αἶαν, Μηλιᾶτε κόλπον, οὗ
487Σπερχειὸς ἄρδει πεδίον εὐμενεῖ ποτῷ ·
488κα- κἀντεῦθεν ἡμᾶς γῆς Ἀχαιίδος πέδον
489καὶ Θεσσαλῶν πόλεις ὑπεσπανισμένους
490βορᾶς ἐδέξαντ’· ἔνθα δὴ πλεῖστοι ’θάνον
491δίψῃτε λιμῷτ’· ἀμφότερα γὰρ ἦν τάδε.
492Μαγνητικὴν δὲ γαῖαν ἔςτε Μακεδόνων
493χώραν ἀφικόμεσθ’, ἐπ’Ἀξίου πόρον,
494Βόλβηςθ’ἕλειον δόνακα, Πάγγαιόντ’ὄρος,
495Ἠδωνίδ’αἶαν · νυκτὶ δ’ἐν ταύτῃ θεὸς
496χειμῶν’ἄωρον ὦρσε, πήγνυσιν δὲ πᾶν
497ῥέεθρον ἁγνοῦ Στρυμόνος. θεοὺς δέ τις
498τὸ πρὶν νομίζων οὐδαμοῦ τότ’ηὔχετο
499λιταῖσι, γαῖαν οὐρανόντε προσκυνῶν.
500ἐπεὶ δὲ πολλὰ θεοκλυτῶν ἐπαύσατο
501στρατός, περᾷ κρυσταλλοπῆγα διὰ πόρον ·
502κα- χὤστις μὲν ἡμῶν πρὶν σκεδασθῆναι θεοῦ
503ἀκτῖνας ὡρμήθη, σεσωσμένος κυρεῖ.
504φλέγων γὰρ αὐγαῖς λαμπρὸς ἡλίου κύκλος
505μέσον πόρον διῆκε, θερμαίνων φλογί.
506πῖπτον δ’ἐπ’ἀλλήλοισιν · ηὐτύχει δέ τοι
507ὅστις τάχιστα πνεῦμ’ἀπέρρηξεν βίου.
508ὅσοι δὲ λοιποὶ κα- κἄτυχον σωτηρίας,
509Θρῄκην περάσαντες μόγις πολλῷ πόνῳ,
510ἥκουσιν ἐκφυγόντες, οὐ πολλοί τινες,
511ἐφ’ἑστιοῦχον γαῖαν · ὡς στένειν πόλιν
512Περσῶν, ποθοῦσαν φιλτάτην ἥβην χθονός.
513ταῦτ’ἔστ’ἀληθῆ · πολλὰ δ’ἐκλείπω λέγων
514κακῶν ἃ Πέρσαις ἐγκατέσκηψεν θεός.
Χορος
Χο.
Χο.
515ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς
516ποδοῖν ἐνήλου παντὶ Περσικῷ γένει.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
517οἲ ’γὼ τάλαινα διαπεπραγμένου στρατοῦ ·
518ὦ νυκτὸς ὄψις ἐμφανὴς ἐνυπνίων,
519ὡς κάρτα μοι σαφῶς ἐδήλωσας κακά.
520ὑμεῖς δὲ φαύλως αὔτ’ἄγαν ἐκρίνατε.
521ὅμως δ’, ἐπειδὴ τῇδ’ἐκύρωσεν φάτις
522ὑμῶν, θεοῖς μὲν πρῶτον εὔξασθαι θέλω ·
523ἔπειτα Γῇτε καὶ φθιτοῖς δωρήματα
524ἥξω λαβοῦσα πέλανον ἐξ οἴκων ἐμῶν, —
525ἐπίσταμαι μὲν ὡς ἐπ’ἐξειργασμένοις,
526ἀλλ’ἐς τὸ λοιπὸν εἴ τι δὴ λῷον πέλοι.
527ὑμᾶς δὲ χρὴ ’πὶ τοῖσδε τοῖς πεπραγμένοις
528πιστοῖσι πιστὰ ξυμφέρειν βουλεύματα ·
529καὶ παῖδ’, ἐάν περ δεῦρ’ἐμοῦ πρόσθεν μόλῃ,
530παρηγορεῖτε, καὶ προπέμπετ’ἐς δόμους,
531μὴ καί τι πρὸς κακοῖσι προσθῆται κακόν.
Χορος
Χο.
Χο.
532ὦ Ζεῦ βασιλεῦ, νῦν γὰρ Περσῶν
533τῶν μεγαλαύχων καὶ πολυάνδρων
534στρατιὰν ὀλέσας
535ἄστυ τὸ Σούσων ἠδ’Ἀγβατάνων
536πένθει δνοφερῷ κατέκρυψας ·
537πολλαὶ δ’ἀταλαῖς χερσὶ καλύπτρας
538κατερεικόμεναι
539διαμυδαλέοις δάκρυσι κόλπους
540τέγγουσ’, ἄλγους μετέχουσαι.
541αἱ δ’ἁβρόγοοι Περσίδες ἀνδρῶν
542ποθέουσαι ἰδεῖν ἀρτιζυγίαν,
543λέκτρων εὐνὰς ἁβροχίτωνας,
544χλιδανῆς ἥβης τέρψιν, ἀφεῖσαι,
545πενθοῦσι γόοις ἀκορεστοτάτοις.
546κα- κἀγὼ δὲ μόρον τῶν οἰχομένων
547αἴρω δοκίμως πολυπενθῆ.
548νῦν γὰρ δὴ πρόπασα μὲν στένει γαῖ’
549Ἀσιὰς ἐκκενουμένα.
550Ξέρξης μὲν ἄγαγεν, ποποῖ,
551Ξέρξης δ’ἀπώλεσεν, τοτοῖ,
552Ξέρξης δὲ πάντ’ἐπέσπε δυσφρόνως
553βαρίδεσσι ποντίαις.
554τίπτε Δαρεῖος μὲν
555οὕτω τότ’ἀβλαβὴς ἐπῆν
556τόξαρχος πολιήταις,
557Σουσίδαις φίλος ἄκτωρ;
558πεζούςτε γὰρ καὶ θαλασσίους
559λινόπτεροι κυανώπιδες
560νᾶες μὲν ἄγαγον, ποποῖ,
561νᾶες δ’ἀπώλεσαν, τοτοῖ,
562νᾶες πανωλέθροισιν ἐμβολαῖς,
563αἵτ’Ἰαόνων χέρες.
564τυτθὰ δ’ἐκφυγεῖν ἄνακτ’
565αὐτὸν εἰσακούομεν
566Θρῄκης ἂμ πεδιήρεις
567δυσχίμουςτε κελεύθους.
568τοὶ δ’ἄρα πρωτόμοιροι, φεῦ,
569λειφθέντες πρὸς ἀνάγκας, ἠέ,
570ἀκτὰς ἀμφὶ Κυχρείας, ὀᾶ,
571σύρονται · στένε καὶ
572δακνάζου, βαρὺ δ’ἀμβόασον
573οὐράνι’ἄχη, ὀᾶ ·
574τεῖνε δὲ δυσβάυκτον
575βοᾶτιν τάλαιναν αὐδάν.
576γναπτόμενοι δὲ δίνᾳ, φεῦ,
577σκύλλονται πρὸς ἀναύδων, ἠέ,
578παίδων τᾶς ἀμιάντου, ὀᾶ.
579πενθεῖ δ’ἄνδρα δόμος
580στερηθείς τοκέεςτ’ἄπαιδες
581δαιμόνι’ἄχη, ὀᾶ,
582δυρόμενοι γέροντες
583τὸ πᾶν δὴ κλύουσιν ἄλγος.
584τοὶ δ’ἀνὰ γᾶν Ἀσίαν δὴν
585οὐκέτι περσονομοῦνται,
586οὐ δ’ἔτι δασμοφοροῦσιν
587δεσποσύνοισιν ἀνάγκαις,
588οὐ δ’ἐς γᾶν προπίτνοντες
589ἅζονται · βασιλεία
590γὰρ διόλωλεν ἰσχύς.
591οὐ δ’ἔτι γλῶσσα βροτοῖσιν
592ἐν φυλακαῖς · λέλυται γὰρ
593λαὸς ἐλεύθερα βάζειν,
594ὡς ἐλύθη ζυγὸν ἀλκᾶς.
595αἱμαχθεῖσα δ’ἄρουραν
596Αἴαντος περικλύστα
597νᾶσος ἔχει τὰ Περσᾶν.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
598φίλοι, κακῶν μὲν ὅστις ἔμπειρος κυρεῖ,
599ἐπίσταται βροτοῖσιν ὡς ὅταν κλύδων
600κακῶν ἐπέλθῃ πάντα δειμαίνειν φιλεῖ ·
601ὅταν δ’ὁ δαίμων εὐροῇ, πεποιθέναι
602τὸν αὐτὸν αἰεὶ δαίμον’οὐριεῖν τύχην.
603ἐμοὶ γὰρ ἤδη πάντα μὲν φόβου πλέα
604ἐν ὄμμασιν τα- τἀνταῖα φαίνεται θεῶν,
605βοᾷ δ’ἐν ὠσὶ κέλαδος οὐ παιώνιος ·
606τοία κακῶν ἔκπληξις ἐκφοβεῖ φρένας.
607τοιγὰρ κέλευθον τήνδ’ἄνευτ’ὀχημάτων
608χλιδῆςτε τῆς πάροιθεν ἐκ δόμων πάλιν
609ἔστειλα, παιδὸς πατρὶ πρευμενεῖς χοὰς
610φέρουσ’, ἅπερ νεκροῖσι μειλικτήρια,
611βοόςτ’ἀφ’ἁγνῆς λευκὸν εὔποτον γάλα,
612τῆςτ’ἀνθεμουργοῦ στάγμα, παμφαὲς μέλι,
613λιβάσιν ὑδρηλαῖς παρθένου πηγῆς μέτα,
614ἀκήρατόντε μητρὸς ἀγρίας ἄπο
615ποτὸν παλαιᾶς ἀμπέλου γάνος τόδε ·
616τῆςτ’αἰὲν ἐν φύλλοισι θαλλούσης βίον
617ξανθῆς ἐλαίας καρπὸς εὐώδης πάρα,
618ἄνθητε πλεκτά, παμφόρου γαίας τέκνα,
619ἀλλ’, ὦ φίλοι, χοαῖσι ταῖσδε νερτέρων
620ὕμνους ἐπευφημεῖτε, τόντε δαίμονα
621Δαρεῖον ἀνακαλεῖσθε, γαπότους δ’ἐγὼ
622τιμὰς προπέμψω τάσδε νερτέροις θεοῖς.
Χορος
Χο.
Χο.
623βασίλεια γύναι, πρέσβος Πέρσαις,
624σύτε πέμπε χοὰς θαλάμους ὑπὸ γῆς,
625ἡμεῖςθ’ὕμνοις αἰτησόμεθα
626φθιμένων πομποὺς
627εὔφρονας εἶναι κατὰ γαίας.
628ἀλλά, χθόνιοι δαίμονες ἁγνοί,
629Γῆτε καὶ Ἑρμῆ, βασιλεῦτ’ἐνέρων,
630πέμψατ’ἔνερθεν ψυχὴν ἐς φῶς ·
631εἰ γάρ τι κακῶν ἄκος οἶδε πλέον,
632μόνος ἂν θνητῶν πέρας εἴποι.
633ἦ ῥ’ἀίει μου μακαρίτας
634ἰσοδαίμων βασιλεὺς
635βάρβαρ’ἀσαφηνῆ
636ἱέντος τὰ παναίολ’
637αἰανῆ δύσθροα βάγματ’, ἢ
638παντάλαν’ἄχη διαβοάσω;
639νέρθεν ἆρα κλύει μου;
640ἀλλὰ σύ μοι Γᾶτε καὶ ἄλλοι
641χθονίων ἁγεμόνες
642δαίμονα μεγαυχῆ
643ἰόντ’αἰνέσατ’ἐκ δόμων,
644Περσᾶν Σουσιγενῆ θεόν ·
645πέμπετε δ’ἄνω οἷον οὔπω
646Περσὶς αἶ’ἐκάλυψεν.
647ἦ φίλος ἁνήρ, φίλος ὄχθος ·
648φίλα γὰρ κέκευθεν ἤθη.
649Ἀιδωνεὺς δ’
650ἀναπομπὸς ἀνείης, Ἀιδωνεύς,
651θεῖον ἀνάκτορα Δαριᾶνα. ἠέ.
652οὐ δὲ γὰρ ἄνδρας ποτ’ἀπώλλυ
653πολεμοφθόροισιν ἄταις,
654θεομήστωρ δ’
655ἐκικλήσκετο Πέρσαις, θεομήστωρ δ’
656ἔσκεν, ἐπεὶ στρατὸν εὖ ποδούχει. ἠέ.
657βαλήν, ἀρχαῖος βαλήν,
658ἴθι, ἱκοῦ ·
659ἔλθ’ἐπ’ἄκρον κόρυμβον ὄχθου,
660κροκόβαπτον ποδὸς εὔμαριν ἀείρων,
661βασιλείου τιάρας
662φάλαρον πιφαύσκων.
663βάσκε πάτερ ἄκακε Δαριάν, οἶ.
664ὅπως αἰανῆ κλύῃς
665νέατ’ἄχη,
666δέσποτα δεσπότου φάνηθι.
667Στυγία γάρ τις ἐπ’ἀχλὺς πεπόταται ·
668νεολαία γὰρ ἤδη
670κατὰ πᾶσ’ὄλωλεν.
671βάσκε πάτερ ἄκακε Δαριάν, οἶ.
673αἰαῖ αἰαῖ ·
674ὦ πολύκλαυτε φίλοισι θανών,
675† τί τάδε δυνάτα δυνάτα
676περὶ τᾷ σᾷ δίδυμα ἁμάρτια †;
677πᾶσαι γᾷ τᾷδ’
678ἐξέφθινται τρίσκαλμοι
680νᾶες ἄναες ἄναες.
Ειδωλον Δαρειου
Ει.
Ει.
681ὦ πιστὰ πιστῶν ἥλικέςθ’ἥβης ἐμῆς
682Πέρσαι γεραιοί, τίνα πόλις πονεῖ πόνον;
683στένει, κέκοπται, καὶ χαράσσεται πέδον.
684λεύσσων δ’ἄκοιτιν τὴν ἐμὴν τάφου πέλας
685ταρβῶ, χοὰς δὲ πρευμενὴς ἐδεξάμην.
686ὑμεῖς δὲ θρηνεῖτ’ἐγγὺς ἑστῶτες τάφου
687καὶ ψυχαγωγοῖς ὀρθιάζοντες γόοις
688οἰκτρῶς καλεῖσθέ μ’· ἐστὶ δ’οὐκ εὐέξοδον,
689ἄλλωςτε πάντως κα- χοἰ κατὰ χθονὸς θεοὶ
690λαβεῖν ἀμείνους εἰσὶν ἢ μεθιέναι.
691ὅμως δ’ἐκείνοις ἐνδυναστεύσας ἐγὼ
692ἥκω. τάχυνε δ’ὡς ἄμεμπτος ὦ χρόνου.
693τί ἐστι Πέρσαις νεοχμὸν ἐμβριθὲς κακόν ·
Χορος
Χο.
Χο.
694σέβομαι μὲν προσιδέσθαι,
695σέβομαι δ’ἀντία λέξαι
696σέθεν ἀρχαίῳ περὶ τάρβει.
Δαρειος
Δα.
Δα.
697ἀλλ’ἐπεὶ κάτωθεν ἦλθον σοῖς γόοις πεπεισμένος,
698μή τι μακιστῆρα μῦθον, ἀλλὰ σύντομον λέγων
699εἰπὲ καὶ πέραινε πάντα, τὴν ἐμὴν αἰδῶ μεθείς.
Χορος
Χο.
Χο.
700δίεμαι μὲν χαρίσασθαι,
701δίεμαι δ’ἀντία φάσθαι,
702λέξας δύσλεκτα φίλοισιν.
Δαρειος
Δα.
Δα.
703ἀλλ’ἐπεὶ δέος παλαιὸν σοὶ φρενῶν ἀνθίσταται,
704τῶν ἐμῶν λέκτρων γεραιὰ ξύννομ’εὐγενὲς γύναι,
705κλαυμάτων λήξασα τῶνδε καὶ γόων σαφές τί μοι
706λέξον · ἀνθρώπεια δ’ἄν τοι πήματ’ἂν τύχοι βροτοῖς.
707πολλὰ μὲν γὰρ ἐκ θαλάσσης, πολλὰ δ’ἐκ χέρσου κακὰ
708γίγνεται θνητοῖς, ὁ μάσσων βίοτος ἢν ταθῇ, πρόσω.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
709ὦ βροτῶν πάντων ὑπερσχὼν ὄλβον εὐτυχεῖ πότμῳ
710ὡς ἕωςτ’ἔλευσσες αὐγὰς ἡλίου ζηλωτὸς ὢν
711βίοτον εὐαίωνα Πέρσαις ὡς θεὸς διήγαγες,
712νῦντέ σε ζηλῶ θανόντα, πρὶν κακῶν ἰδεῖν βάθος.
713πάντα γάρ, Δαρεῖ’ἀκούσῃ μῦθον ἐν βραχεῖ χρόνῳ.
714διαπεπόρθηται τὰ Περσῶν πράγμαθ’, ὡς εἰπεῖν ἔπος.
Δαρειος
Δα.
Δα.
715τίνι τρόπῳ; λοιμοῦ τις ἦλθε σκηπτὸς ἢ στάσις πόλει;
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
716οὐδαμῶς · ἀλλ’ἀμφ’Ἀθήνας πᾶς κατέφθαρται στρατός.
Δαρειος
Δα.
Δα.
717τίς δ’ἐμῶν ἐκεῖσε παίδων ἐστρατηλάτει; φράσον.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
718θούριος Ξέρξης, κενώσας πᾶσαν ἠπείρου πλάκα.
Δαρειος
Δα.
Δα.
719πεζὸς ἢ ναύτης δὲ πεῖραν τήνδ’ἐμώρανεν τάλας;
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
720ἀμφότερα · διπλοῦν μέτωπον ἦν δυοῖν στρατευμάτοιν.
Δαρειος
Δα.
Δα.
721πῶς δὲ καὶ στρατὸς τοσόσδε πεζὸς ἤνυσεν περᾶν;
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
722μηχαναῖς ἔζευξεν Ἕλλης πορθμόν, ὥστ’ἔχειν πόρον.
Δαρειος
Δα.
Δα.
723καὶ τόδ’ἐξέπραξεν, ὥστε Βόσπορον κλῇσαι μέγαν ·
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
724ὧδ’ἔχει · γνώμης δέ πού τις δαιμόνων ξυνήψατο.
Δαρειος
Δα.
Δα.
725φεῦ, μέγας τις ἦλθε δαίμων, ὥστε μὴ φρονεῖν καλῶς.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
726ὡς ἰδεῖν τέλος πάρεστιν οἷον ἤνυσεν κακόν.
Δαρειος
Δα.
Δα.
727καὶ τί δὴ πράξασιν αὐτοῖς ὧδ’ἐπιστενάζετε;
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
728ναυτικὸς στρατὸς κακωθεὶς πεζὸν ὤλεσε στρατόν.
Δαρειος
Δα.
Δα.
729ὧδε παμπήδην δὲ λαὸς πᾶς κατέφθαρται δορί;
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
730πρὸς τάδ’ὡς Σούσων μὲν ἄστυ πᾶν κενανδρίαν στένει.
Δαρειος
Δα.
Δα.
731ὦ πόποι κεδνῆς ἀρωγῆς κα- κἀπικουρίας στρατοῦ.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
732Βακτρίων δ’ἔρρει πανώλης δῆμος, οὐ δέ τις γέρων.
Δαρειος
Δα.
Δα.
733ὦ μέλεος, οἵαν ἄρ’ἥβην ξυμμάχων ἀπώλεσεν.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
734μονάδα δὲ Ξέρξην ἔρημόν φασιν οὐ πολλῶν μέτα —
Δαρειος
Δα.
Δα.
735πῶςτε δὴ καὶ ποῖ τελευτᾶν; ἔστι τις σωτηρία;
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
736ἄσμενον μολεῖν γέφυραν γαῖν δυοῖν ζευκτηρίαν.
Δαρειος
Δα.
Δα.
737καὶ πρὸς ἤπειρον σεσῶσθαι τήνδε, τοῦτ’ἐτήτυμον;
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
738ναί · λόγος κρατεῖ σαφηνὴς τοῦτό γ’, οὐ δ’ἔνι στάσις.
Δαρειος
Δα.
Δα.
739φεῦ, ταχεῖά γ’ἦλθε χρησμῶν πρᾶξις, ἐς δὲ παῖδ’ἐμὸν
740Ζεὺς ἀπέσκηψεν τελευτὴν θεσφάτων · ἐγὼ δέ που
741διὰ μακροῦ χρόνου τάδ’ηὔχουν ἐκτελευτήσειν θεούς ·
742ἀλλ’ὅταν σπεύδῃ τις αὐτός, κα- χὠ θεὸς συνάπτεται.
743νῦν κακῶν ἔοικε πηγὴ πᾶσιν ηὑρῆσθαι φίλοις.
744παῖς δ’ἐμὸς τάδ’οὐ κατειδὼς ἤνυσεν νέῳ θράσει ·
745ὅστις Ἑλλήσποντον ἱρὸν δοῦλον ὣς δεσμώμασιν
746ἤλπισε σχήσειν ῥέοντα, Βόσπορον ῥόον θεοῦ ·
747καὶ πόρον μετερρύθμιζε, καὶ πέδαις σφυρηλάτοις
748περιβαλὼν πολλὴν κέλευθον ἤνυσεν πολλῷ στρατῷ,
749θνητὸς ὢν θεῶντε πάντων ᾤετ’, οὐκ εὐβουλίᾳ,
750καὶ Ποσειδῶνος κρατήσειν. πῶς τάδ’οὐ νόσος φρενῶν
751εἶχε παῖδ’ἐμόν; δέδοικα μὴ πολὺς πλούτου πόνος
752ὁ- οὑμὸς ἀνθρώποις γένηται τοῦ φθάσαντος ἁρπαγή.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
753ταῦτά τοι κακοῖς ὁμιλῶν ἀνδράσιν διδάσκεται
754θούριος Ξέρξης · λέγουσι δ’ὡς σὺ μὲν μέγαν τέκνοις
755πλοῦτον ἐκτήσω ξὺν αἰχμῇ, τὸν δ’ἀνανδρίας ὕπο
756ἔνδον αἰχμάζειν, πατρῷον δ’ὄλβον οὐδὲν αὐξάνειν.
757τοιάδ’ἐξ ἀνδρῶν ὀνείδη πολλάκις κλύων κακῶν
758τήνδ’ἐβούλευσεν κέλευθον καὶ στράτευμ’ἐφ’Ἑλλάδα.
Δαρειος
Δα.
Δα.
759τοιγάρ σφιν ἔργον ἐστὶν ἐξειργασμένον
760μέγιστον, ἀείμνηστον, οἷον οὐδέπω
761τόδ’ἄστυ Σούσων ἐξεκείνωσεν πεσόν,
762ἐξ οὗτε τιμὴν Ζεὺς ἄναξ τήνδ’ὤπασεν,
763ἕν’ἄνδρ’ἁπάσης Ἀσίδος μηλοτρόφου
764ταγεῖν, ἔχοντα σκῆπτρον εὐθυντήριον.
765Μῆδος γὰρ ἦν ὁ πρῶτος ἡγεμὼν στρατοῦ ·
766ἄλλος δ’ἐκείνου παῖς τόδ’ἔργον ἤνυσεν ·
767φρένες γὰρ αὐτοῦ θυμὸν ᾠακοστρόφουν.
768τρίτος δ’ἀπ’αὐτοῦ Κῦρος, εὐδαίμων ἀνήρ,
769ἄρξας ἔθηκε πᾶσιν εἰρήνην φίλοις ·
770Λυδῶν δὲ λαὸν καὶ Φρυγῶν ἐκτήσατο,
771Ἰωνίαντε πᾶσαν ἤλασεν βίᾳ.
772θεὸς γὰρ οὐκ ἤχθηρεν, ὡς εὔφρων ἔφυ.
773Κύρου δὲ παῖς τέταρτος ηὔθυνε στρατόν.
774πέμπτος δὲ Μάρδος ἦρξεν, αἰσχύνη πάτρᾳ
775θρόνοισίτ’ἀρχαίοισι · τὸν δὲ σὺν δόλῳ
776Ἀρταφρένης ἔκτεινεν ἐσθλὸς ἐν δόμοις,
777ξὺν ἀνδράσιν φίλοισιν, οἷς τόδ’ἦν χρέος.
778779
κα- κἀγὼ πάλουτ’ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον,
780κα- κἀπεστράτευσα πολλὰ σὺν πολλῷ στρατῷ ·
781ἀλλ’οὐ κακὸν τοσόνδε προσέβαλον πόλει.
782Ξέρξης δ’ἐμὸς παῖς ὢν νέος νέα φρονεῖ,
783κα- κοὐ μνημονεύει τὰς ἐμὰς ἐπιστολάς ·
784εὖ γὰρ σαφῶς τόδ’ἴστ’, ἐμοὶ ξυνήλικες,
785ἅπαντες ἡμεῖς, οἳ κράτη τάδ’ἔσχομεν,
786οὐκ ἂν φανεῖμεν πήματ’ἔρξαντες τόσα.
Χορος
Χο.
Χο.
787τί οὖν, ἄναξ Δαρεῖε, ποῖ καταστρέφεις
788λόγων τελευτήν; πῶς ἂν ἐκ τούτων ἔτι
789πράσσοιμεν ὡς ἄριστα Περσικὸς λεώς;
Δαρειος
Δα.
Δα.
790εἰ μὴ στρατεύοισθ’ἐς τὸν Ἑλλήνων τόπον,
791μη δ’εἰ στράτευμα πλεῖον τὸ Μηδικόν.
792αὐτὴ γὰρ ἡ γῆ ξύμμαχος κείνοις πέλει.
Χορος
Χο.
Χο.
793πῶς τοῦτ’ἔλεξας, τίνι τρόπῳ δὲ συμμαχεῖ;
Δαρειος
Δα.
Δα.
794κτείνουσα λιμῷ τοὺς ὑπερπόλλους ἄγαν.
Χορος
Χο.
Χο.
795ἀλλ’εὐσταλῆ τοι λεκτὸν ἀροῦμεν στόλον.
Δαρειος
Δα.
Δα.
796ἀλλ’οὐ δ’ὁ μείνας νῦν ἐν Ἑλλάδος τόποις
797στρατὸς κυρήσει νοστίμου σωτηρίας.
Χορος
Χο.
Χο.
798πῶς εἶπας; οὐ γὰρ πᾶν στράτευμα βαρβάρων
799περᾷ τὸν Ἕλλης πορθμὸν Εὐρώπης ἄπο;
Δαρειος
Δα.
Δα.
800παῦροι γε πολλῶν, εἴ τι πιστεῦσαι θεῶν
801χρὴ θεσφάτοισιν, ἐς τὰ νῦν πεπραγμένα
802βλέψαντα · συμβαίνει γὰρ οὐ τὰ μέν, τὰ δ’οὔ.
803κα- κεἴπερ τάδ’ἐστί, πλῆθος ἔκκριτον στρατοῦ
804λείπει κεναῖσιν ἐλπίσιν πεπεισμένος.
805μίμνουσι δ’ἔνθα πεδίον Ἀσωπὸς ῥοαῖς
806ἄρδει, φίλον πίασμα Βοιωτῶν χθονί ·
807οὗ σφιν κακῶν ὕψιστ’ἐπαμμένει παθεῖν,
808ὕβρεως ἄποινα κα- κἀθέων φρονημάτων ·
809οἳ γῆν μολόντες Ἑλλάδ’οὐ θεῶν βρέτη
810ᾐδοῦντο συλᾶν οὐ δὲ πιμπράναι νεώς ·
811βωμοὶ δ’ἄιστοι, δαιμόνωνθ’ἱδρύματα
812πρόρριζα φύρδην ἐξανέστραπται βάθρων.
813τοιγὰρ κακῶς δράσαντες οὐκ ἐλάσσονα
814πάσχουσι, τὰ δὲ μέλλουσι, κα- κοὐδέπω κακῶν
815κρηνὶς ἀπέσβηκ’ἀλλ’ἔτ’ἐκπιδύεται.
816τόσος γὰρ ἔσται πέλανος αἱματοσφαγὴς
817πρὸς γῇ Πλαταιῶν Δωρίδος λόγχης ὕπο ·
818θῖνες νεκρῶν δὲ καὶ τριτοσπόρῳ γονῇ
819ἄφωνα σημανοῦσιν ὄμμασιν βροτῶν
820ὡς οὐχ ὑπέρφευ θνητὸν ὄντα χρὴ φρονεῖν.
821ὕβρις γὰρ ἐξανθοῦσ’ἐκάρπωσεν στάχυν
822ἄτης, ὅθεν πάγκλαυτον ἐξαμᾷ θέρος.
823τοιαῦθ’ὁρῶντες τῶνδε τα- τἀπιτίμια
824μέμνησθ’Ἀθηνῶν Ἑλλάδοςτε, μη δέ τις
825ὑπερφρονήσας τὸν παρόντα δαίμονα
826ἄλλων ἐρασθεὶς ὄλβον ἐκχέῃ μέγαν.
827Ζεύς τοι κολαστὴς τῶν ὑπερκόμπων ἄγαν
828φρονημάτων ἔπεστιν, εὔθυνος βαρύς.
829πρὸς ταῦτ’ἐκεῖνον, σωφρονεῖν κεχρημένον,
830πινύσκετ’εὐλόγοισι νουθετήμασιν,
831λῆξαι θεοβλαβοῦνθ’ὑπερκόμπῳ θράσει.
832σὺ δ’, ὦ γεραιὰ μῆτερ ἡ Ξέρξου φίλη,
833ἐλθοῦσ’ἐς οἴκους κόσμον ὅστις εὐπρεπὴς
834λαβοῦσ’ὑπαντίαζε παιδί. πάντα γὰρ
835κακῶν ὑπ’ἄλγους λακίδες ἀμφὶ σώματι
836στημορραγοῦσι ποικίλων ἐσθημάτων.
837ἀλλ’αὐτὸν εὐφρόνως σὺ πράυνον λόγοις ·
838μόνης γάρ, οἶδα, σοῦ κλύων ἀνέξεται.
839ἐγὼ δ’ἄπειμι γῆς ὑπὸ ζόφον κάτω.
840ὑμεῖς δέ, πρέσβεις, χαίρετ’, ἐν κακοῖς ὅμως
841ψυχῇ διδόντες ἡδονὴν καθ’ἡμέραν,
842ὡς τοῖς θανοῦσι πλοῦτος οὐδὲν ὠφελεῖ.
Χορος
Χο.
Χο.
843ἦ πολλὰ καὶ παρόντα καὶ μέλλοντ’ἔτι
844ἤλγησ’ἀκούσας βαρβάροισι πήματα.
Ατοσσα
Ατ.
Ατ.
845ὦ δαῖμον, ὥς με πόλλ’ἐσέρχεται κακὰ
846ἄλγη, μάλιστα δ’ἥδε συμφορὰ δάκνει,
847ἀτιμίαν γε παιδὸς ἀμφὶ σώματι
848ἐσθημάτων κλύουσαν, ἥ νιν ἀμπέχει.
849ἀλλ’εἶμι, καὶ λαβοῦσα κόσμον ἐκ δόμων
850ὑπαντιάζειν παιδί μου πειράσομαι.
851οὐ γὰρ τὰ φίλτατ’ἐν κακοῖς προδώσομεν.
Χορος
Χο.
Χο.
852ὦ πόποι ἦ μεγάλας ἀγαθᾶςτε
853πολισσονόμου βιοτᾶς ἐπεκύρσαμεν,
854εὖθ’ὁ γηραιὸς
855πανταρκὴς ἀκάκας
856ἄμαχος βασιλεὺς
857ἰσόθεος Δαρεῖος ἆρχε χώρας.
858πρῶτα μὲν εὐδοκίμους στρατιὰς
859ἀπεφαινόμεθ’, ἠδὲ νομίσματα πύργινα
860πάντ’ἐπηύθυνε,
861νόστοι δ’ἐκ πολέμων
862ἀπόνους ἀπαθεῖς
863ἀνέρας εὖ πράσσοντας ἆγον οἴκους.
864ὅσσας δ’εἷλε πόλεις πόρον
865οὐ διαβὰς Ἅλυος ποταμοῖο,
866οὐ δ’ἀφ’ἑστίας συθείς,
867οἷαι Στρυμονίου
868πελάγους Ἀχελωίδες εἰσὶ πάροικοι
870Θρῃκίων ἐπαύλων,
871λίμναςτ’ἔκτοθεν αἳ κατὰ
872χέρσον ἐληλαμέναι πέρι πύργον
873τοῦδ’ἄνακτος ἄιον,
875Ἕλλαςτ’ἀμφὶ πόρον πλατὺν
876εὐχόμεναι, μυχίατε Προποντίς,
877καὶ στόμωμα Πόντου ·
879νᾶσοίθ’αἳ κατὰ πρῶν’
880ἅλιον περίκλυστοι
881τᾷδε γᾷ προσήμεναι
882οἵα Λέσβος
883ἐλαιόφυτόςτε Σάμος, Χίος
884ἠδὲ Πάρος, Νάξος,
885Μύκονος, Τήνῳτε συνάπτουσ’
886Ἀνδρος ἀγχιγείτων,
888καὶ τὰς ἀγχιάλους
889ἐκράτυνε μεσάκτους,
890Λῆμνον, Ἰκάρουθ’ἕδος,
891καὶ Ῥόδον ἠδὲ Κνίδον
892Κυπρίαςτε πόλεις, Πάφον,
893ἠδὲ Σόλους, Σαλαμῖνάτε,
895τᾶς νῦν ματρόπολις τῶνδ’
896αἰτία στεναγμῶν.
898καὶ τὰς εὐκτεάνους κατὰ
899κλῆρον Ἰαόνιον πολυάνδρους
900Ἑλλάνων ἐκράτει σφετέραις φρεσίν.
901ἀκάματον δὲ παρῆν σθένος
902ἀνδρῶν τευχηστήρων
903παμμίκτωντ’ἐπικούρων.
904νῦν δ’οὐκ ἀμφιλόγως
905θεότρεπτα τάδ’αὖ
906φέρομεν πολέμοισι
907δμαθέντες μεγάλως
908πλαγαῖσι ποντίαισιν.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
909ἰώ,
909bδύστηνος ἐγὼ στυγερᾶς μοίρας
910τῆσδε κυρήσας ἀτεκμαρτοτάτης,
911ὡς ὠμοφρόνως δαίμων ἐνέβη
912Περσῶν γενεᾷ · τί πάθω τλήμων;
913λέλυται γὰρ ἐμοὶ γυίων ῥώμη
914τήνδ’ἡλικίαν ἐσιδόντ’ἀστῶν.
915εἴθ’ὄφελεν, Ζεῦ, κα- κἀμὲ μετ’ἀνδρῶν
916τῶν οἰχομένων
917θανάτου κατὰ μοῖρα καλύψαι.
Χορος
Χο.
Χο.
918ὀτοτοῖ, βασιλεῦ, στρατιᾶς ἀγαθῆς
919καὶ περσονόμου τιμῆς μεγάλης,
920κόσμουτ’ἀνδρῶν,
921οὓς νῦν δαίμων ἐπέκειρεν.
922γᾶ δ’αἰάζει τὰν ἐγγαίαν
923ἥβαν Ξέρξᾳ κταμέναν Ἅιδου
924σάκτορι Περσᾶν. ᾁδοβάται γὰρ
925πολλοὶ φῶτες, χώρας ἄνθος,
926τοξοδάμαντες, πάνυ ταρφύς τις
927μυριὰς ἀνδρῶν, ἐξέφθινται.
928αἰαῖ αἰαῖ κεδνᾶς ἀλκᾶς.
929Ἀσία δὲ χθών, βασιλεῦ γαίας,
930αἰνῶς αἰνῶς
931ἐπὶ γόνυ κέκλιται.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
932ὅδ’ἐγώ, οἰοῖ, αἰακτὸς
933μέλεος γέννᾳ γᾷτε πατρῴᾳ
934κακὸν ἄρ’ἐγενόμαν.
Χορος
Χο.
Χο.
935πρόσφθογγόν σοι νόστου τὰν
936κακοφάτιδα βοάν,
937κακομέλετον ἰὰν
938Μαριανδυνοῦ θρηνητῆρος
939πέμψω πέμψω,
940πολύδακρυν ἰαχάν.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
941ἵετ’αἰανῆ πάνδυρτον
942δύσθροον αὐδάν. δαίμων γὰρ ὅδ’αὖ
943μετάτροπος ἐπ’ἐμοί.
Χορος
Χο.
Χο.
944ἥσω τοι τὰν πάνδυρτον,
945σὰ πάθητε σέβων
946ἁλίτυπάτε βάρη,
947πόλεως γέννας πενθητῆρος ·
948κλάγξω κλάγξω
949δὲ γόον ἀρίδακρυν.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
950Ἰάνων γὰρ ἀπηύρα,
951Ἰάνων ναύφρακτος
952Ἄρης ἑτεραλκὴς
953νυχίαν πλάκα κερσάμενος
954δυσδαίμονάτ’ἀκτάν.
Χορος
Χο.
Χο.
955οἰοιοῖ βόα καὶ πάντ’ἐκπεύθου. —
956ποῦ δὲ φίλων ἄλλος ὄχλος,
957ποῦ δέ σοι παραστάται,
958οἷος ἦν Φαρανδάκης,
959Σούσας, Πελάγων, Δοτάμας, ἠδ’
960Ἀγδαβάτας, Ψάμμις, Σουσισκάνηςτ’
961Ἀγβάτανα λιπών;
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
962ὀλοοὺς ἀπέλειπον
963Τυρίας ἐκ ναὸς
964ἔρροντας ἐπ’ἀκταῖς
965Σαλαμινιάσι στυφελοῦ
966θείνοντας ἐπ’ἀκτᾶς.
Χορος
Χο.
Χο.
967οἰοιοῖ, βόα · ποῦ σοι Φαρνοῦχος
968Ἀριόμαρδόςτ’ἀγαθός,
969ποῦ δὲ Σευάλκης ἄναξ,
970ἢ Λίλαιος εὐπάτωρ,
971Μέμφις, Θάρυβις, καὶ Μασίστρας,
972Ἀρτεμβάρηςτ’ἠδ’Ὑσταίχμας;
973τάδε σ’ἐπανερόμαν.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
974ἰὼ ἰώ μοί μοι
975τὰς ὠγυγίους κατιδόντες
976στυγνὰς Ἀθάνας πάντες ἑνὶ πιτύλῳ,
977ἐὴ ἐή, τλάμονες ἀσπαίρουσι χέρσῳ.
Χορος
Χο.
Χο.
978ἦ καὶ τὸν Περσᾶν αὐτοῦ
979τὸν σὸν πιστὸν πάντ’ὀφθαλμὸν
980μυρία μυρία πεμπαστὰν
981Βατανώχου παῖδ’Ἄλπιστον
982τοῦ Σησάμα τοῦ Μεγαβάτα,
983Πάρθοντε μέγαντ’Οἰβάρην
984ἔλιπες ἔλιπες;
985ὢ ὢ ὢ δᾴων.
986Πέρσαις ἀγαυοῖς κακὰ πρόκακα λέγεις.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
988ἰὼ ἰὼ δῆτα
989ἴυγγ’ἀγαθῶν ἑτάρων μοι
990κινεῖς ἄλαστα στυγνὰ πρόκακα λέγων.
991βοᾷ βοᾷ μοι μελέων ἔντοσθεν ἦτορ.
Χορος
Χο.
Χο.
992καὶ μὴν ἄλλους γε ποθοῦμεν,
993Μάρδων ἀνδρῶν μυριοταγὸν
994Ξάνθιν ἄρειόντ’Ἀγχάρην,
995Δίαιξίντ’ἠδ’Ἀρσάκην
996ἱππιάνακτας,
997Κηγδαδάταν καὶ Λυθίμναν
998Τόλμοντ’αἰχμᾶς ἀκόρεστον.
999ἔταφον ἔταφον,
1000οὐκ ἀμφὶ σκηναῖς
1001τροχηλάτοισιν ὄπιθεν ἑπομένους.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1002βεβᾶσι γὰρ τοίπερ ἀγρέται στρατοῦ.
Χορος
Χο.
Χο.
1003βεβᾶσιν, οἴ, νώνυμοι.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1004ἰὴ ἰή, ἰὼ ἰώ.
Χορος
Χο.
Χο.
1005ἰὼ ἰώ, δαίμονες,
1006ἔθεθ’ἄελπτον κακὸν
1007διαπρέπον, οἷον δέδορκεν Ἄτα.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1008πεπλήγμεθ’οἵᾳ δι’αἰῶνος τύχᾳ ·
Χορος
Χο.
Χο.
1009πεπλήγμεθ’· εὔδηλα γάρ ·
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1010νέᾳ νέᾳ δύᾳ δύᾳ.
Χορος
Χο.
Χο.
1012κύρσαντες οὐκ εὐτυχῶς
1011Ἰάνων ναυβατᾶν.
1013δυσπόλεμον δὴ γένος τὸ Περσᾶν.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1014πῶς δ’οὔ; στρατὸν μὲν
1015τοσοῦτον τάλας πέπληγμαι.
Χορος
Χο.
Χο.
1016τί δ’οὔκ; ὄλωλεν μεγάλως τὰ Περσᾶν.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1017ὁρᾷς τὸ λοιπὸν τόδε τᾶς ἐμᾶς στολᾶς;
Χορος
Χο.
Χο.
1018ὁρῶ ὁρῶ.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1020τόνδετ’ὀιστοδέγμονα —
Χορος
Χο.
Χο.
1021τί τόδε λέγεις σεσωσμένον;
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1022θησαυρὸν βελέεσσιν;
Χορος
Χο.
Χο.
1023βαιά γ’ὡς ἀπὸ πολλῶν.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1024ἐσπανίσμεθ’ἀρωγῶν.
Χορος
Χο.
Χο.
1025Ἰάνων λαὸς οὐ φυγαίχμας.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1026ἀγανόρειος ·
1027κατεῖδον δὲ πῆμ’ἄελπτον.
Χορος
Χο.
Χο.
1028τραπέντα ναύφρακτον ἐρεῖς ὅμιλον;
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1030πέπλον δ’ἐπέρρηξ’ἐπὶ συμφορᾷ κακοῦ.
Χορος
Χο.
Χο.
1031παπαῖ παπαῖ.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1032καὶ πλέον ἢ παπαῖ μὲν οὖν.
Χορος
Χο.
Χο.
1033δίδυμα γάρ ἐστι καὶ τριπλᾶ —
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1034λυπρά, χάρματα δ’ἐχθροῖς.
Χορος
Χο.
Χο.
1035καὶ σθένος γ’ἐκολούσθη —
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1036γυμνός εἰμι προπομπῶν.
Χορος
Χο.
Χο.
1037φίλων ἄταισι ποντίαισιν ·
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1038δίαινε δίαινε πῆμα · πρὸς δόμους δ’ἴθι.
Χορος
Χο.
Χο.
1039αἰαῖ αἰαῖ, δύα δύα.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1040βόα νυν ἀντίδουπά μοι.
Χορος
Χο.
Χο.
1041δόσιν κακὰν κακῶν κακοῖς.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1042ἴυζε μέλος ὁμοῦ τιθείς.
Χορος
Χο.
Χο.
1043ὀτοτοτοτοῖ.
1044βαρεῖά γ’ἅδε συμφορά.
1045οἲ μάλα καὶ τόδ’ἀλγῶ.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1046ἔρεσσ’ἔρεσσε καὶ στέναζ’ἐμὴν χάριν.
Χορος
Χο.
Χο.
1047διαίνομαι γοεδνὸς ὤν.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1048βόα νυν ἀντίδουπά μοι.
Χορος
Χο.
Χο.
1049μέλειν πάρεστι, δέσποτα.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1050ἐπορθίαζέ νυν γόοις.
Χορος
Χο.
Χο.
1051ὀτοτοτοτοῖ.
1052μέλαινα δ’ἀμμεμείξεται,
1053οἴ, στονόεσσα πλαγά.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1054καὶ στέρν’ἄρασσε κα- κἀπιβόα τὸ Μύσιον.
Χορος
Χο.
Χο.
1055ἄνι’ἄνια.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1056καί μοι γενείου πέρθε λευκήρη τρίχα.
Χορος
Χο.
Χο.
1057ἄπριγδ’ἄπριγδα μάλα γοεδνά.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1058ἀύτει δ’ὀξύ.
Χορος
Χο.
Χο.
1059καὶ τάδ’ἔρξω.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1060πέπλον δ’ἔρεικε κολπίαν ἀκμῇ χερῶν.
Χορος
Χο.
Χο.
1061ἄνι’ἄνια.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1062καὶ ψάλλ’ἔθειραν καὶ κατοίκτισαι στρατόν.
Χορος
Χο.
Χο.
1063ἄπριγδ’ἄπριγδα μάλα γοεδνά.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1064διαίνου δ’ὄσσε.
Χορος
Χο.
Χο.
1065τέγγομαί τοι.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1066βόα νυν ἀντίδουπά μοι.
Χορος
Χο.
Χο.
1067οἰοῖ οἰοῖ.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1068αἰακτὸς ἐς δόμους κίε.
Χορος
Χο.
Χο.
1070ἰὼ ἰώ.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1071ἰωὰ δὴ κατ’ἄστυ.
Χορος
Χο.
Χο.
1072ἰωὰ δῆτα, ναὶ ναί.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1073γοᾶσθ’ἁβροβάται.
Χορος
Χο.
Χο.
1074ἰὼ ἰώ, Περσὶς αἶα δύσβατος.
Ξερξης
Ξε.
Ξε.
1074bἰὴ ἰὴ τρισκάλμοισιν,
1075ἰὴ ἰή, βάρισιν ὀλόμενοι.
Χορος
Χο.
Χο.
1076πέμψω τοί σε δυσθρόοις γόοις.