Homeric Hymns

Hymn to Apollo

1
μνήσομαι οὐ δὲ λάθωμαι Ἀπόλλωνος ἑκάτοιο,
2
ὅντε θεοὶ κατὰ δῶμα Διὸς τρομέουσιν ἰόντα ·
3
καί ῥάτ’ἀναΐσσουσιν ἐπὶ σχεδὸν ἐρχομένοιο
4
πάντες ἀφ’ἑδράων, ὅτε φαίδιμα τόξα τιταίνει.
5
Λητὼ δ’οἴη μίμνε παραὶ Διὶ τερπικεραύνῳ,
6
ῥα βιόντ’ἐχάλασσε καὶ ἐκλήισσε φαρέτρην,
7
καί οἱ ἀπ’ἰφθίμων ὤμων χείρεσσιν ἑλοῦσα
8
τόξα κατεκρέμασε πρὸς κίονα πατρὸς ἑοῖο
9
πασσάλου ἐκ χρυσέου · τὸν δ’ἐς θρόνον εἷσεν ἄγουσα.
10
τῷ δ’ἄρα νέκταρ ἔδωκε πατὴρ δέπαϊ χρυσείῳ
11
δεικνύμενος φίλον υἱόν · ἔπειτα δὲ δαίμονες ἄλλοι
12
ἔνθα καθίζουσιν · χαίρει δέτε πότνια Λητώ,
13
οὕνεκα τοξοφόρον καὶ καρτερὸν υἱὸν ἔτικτε.
14
χαῖρε, μάκαιρ’ Λητοῖ, ἐπεὶ τέκες ἀγλαὰ τέκνα,
15
Ἀπόλλωνάτ’ἄνακτα καὶ Ἄρτεμιν ἰοχέαιραν,
16
τὴν μὲν ἐν Ὀρτυγίῃ, τὸν δὲ κραναῇ ἐνὶ Δήλῳ,
17
κεκλιμένη πρὸς μακρὸν ὄρος καὶ Κύνθιον ὄχθον,
18
ἀγχοτάτω φοίνικος, ἐπ’Ἰνωποῖο ῥεέθροις.
19
πῶςτ’ἄρ σ’ὑμνήσω πάντως εὔυμνον ἐόντα;
20
πάντη γάρ τοι, Φοῖβε, νόμοι βεβλήατ’ἀοιδῆς,
21
ἠμὲν ἀν’ἤπειρον πορτιτρόφον ἠδ’ἀνὰ νήσους ·
22
πᾶσαι δὲ σκοπιαί τοι ἅδον καὶ πρώονες ἄκροι
23
ὑψηλῶν ὀρέων ποταμοίθ’ἅλαδε προρέοντες
24
ἀκταίτ’εἰς ἅλα κεκλιμέναι λιμένεςτε θαλάσσης.
25
ὥς σε πρῶτον Λητὼ τέκε, χάρμα βροτοῖσι,
26
κλινθεῖσα πρὸς Κύνθου ὄρος κραναῇ ἐνὶ νήσῳ,
27
Δήλῳ ἐν ἀμφιρύτῃ; ἑκάτερθε δὲ κῦμα κελαινὸν
28
ἐξῄει χέρσονδε λιγυπνοίοις ἀνέμοισιν,
29
ἔνθεν ἀπορνύμενος πᾶσι θνητοῖσιν ἀνάσσεις.
30
ὅσσους Κρήτητ’ἐντὸς ἔχει καὶ δῆμος Ἀθηνῶν
31
νῆσόςτ’Αἰγίνη ναυσικλειτήτ’Εὔβοια,
32
Αἰγαί, Πειρεσίαιτε καὶ ἀγχιάλη Πεπάρηθος
33
Θρηίκιόςτ’Ἀθόως καὶ Πηλίου ἄκρα κάρηνα
34
Θρηικίητε Σάμος Ἴδηςτ’ὄρεα σκιόεντα,
35
Σκῦρος καὶ Φώκαια καὶ Αὐτοκάνης ὄρος αἰπύ,
36
Ἴμβροςτ’εὐκτιμένη καὶ Λῆμνος ἀμιχθαλόεσσα
37
Λέσβοςτ’ἠγαθέη, Μάκαρος ἕδος Αἰολίωνος,
38
καὶ Χίος, νήσων λιπαρωτάτη εἰν ἁλὶ κεῖται,
39
παιπαλόειςτε Μίμας καὶ Κωρύκου ἄκρα κάρηνα
40
καὶ Κλάρος αἰγλήεσσα καὶ Αἰσαγέης ὄρος αἰπὺ
41
καὶ Σάμος ὑδρηλὴ Μυκάληςτ’αἰπεινὰ κάρηνα
42
Μίλητόςτε Κόωςτε, πόλις Μερόπων ἀνθρώπων,
43
καὶ Κνίδος αἰπεινὴ καὶ Κάρπαθος ἠνεμόεσσα
44
Νάξοςτ’ἠδὲ Πάρος Ῥήναιάτε πετρήεσσα,
45
τόσσον ἔπ’ὠδίνουσα Ἑκηβόλον ἵκετο Λητώ,
46
εἴ τίς οἱ γαιέων υἱεῖ θέλοι οἰκία θέσθαι.
47
αἳ δὲ μάλ’ἐτρόμεον καὶ ἐδείδισαν, οὐ δέ τις ἔτλη
48
Φοῖβον δέξασθαι, καὶ πιοτέρη περ ἐοῦσα ·
49
πρίν γ’ὅτε δή ῥ’ἐπὶ Δήλου ἐβήσατο πότνια Λητὼ
50
καί μιν ἀνειρομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·
51
δῆλ’, εἰ γάρ κ’ἐθέλοις ἕδος ἔμμεναι υἷος ἐμοῖο,
52
Φοίβου Ἀπόλλωνος, θέσθαιτ’ἔνι πίονα νηόν,
53
ἄλλος δ’οὔτις σεῖό ποθ’ἅψεται, οὐ δέ σε λήσει ·
54
οὐ δ’εὔβων σέ γ’ἔσεσθαι ὀίομαι οὔτ’εὔμηλον,
55
οὐ δὲ τρύγην οἴσεις οὔτ’ἂρ φυτὰ μυρία φύσεις.
56
εἰ δέ κ’Ἀπόλλωνος ἑκαέργου νηὸν ἔχῃσθα,
57
ἄνθρωποί τοι πάντες ἀγινήσουσ’ἑκατόμβας
58
ἐνθάδ’ἀγειρόμενοι, κνίσση δέ τοι ἄσπετος αἰεὶ
59
δημοῦ ἀναΐξει βοσκήσειςθ’οἵ κέ σ’ἔχωσι
60
χειρὸς ἀπ’ἀλλοτρίης, ἐπεὶ οὔ τοι πῖαρ ὑπ’οὖδας.
61
ὣς φάτο · χαῖρε δὲ Δῆλος, ἀμειβομένη δὲ προσηύδα ·
62
Λητοῖ, κυδίστη θύγατερ μεγάλου Κοίοιο,
63
ἀσπασίη κεν ἐγώ γε γονὴν ἑκάτοιο ἄνακτος
64
δεξαίμην · αἰνῶς γὰρ ἐτήτυμόν εἰμι δυσηχὴς
65
ἀνδράσιν · ὧδε δέ κεν περιτιμήεσσα γενοίμην.
66
ἀλλὰ τόδε τρομέω, Λητοῖ, ἔπος, οὐ δέ σε κεύσω ·
67
λίην γάρ τινά φασιν ἀτάσθαλον Ἀπόλλωνα
68
ἔσσεσθαι, μέγα δὲ πρυτανευσέμεν ἀθανάτοισι
69
καὶ θνητοῖσι βροτοῖσιν ἐπὶ ζείδωρον ἄρουραν.
70
τῷ ῥ’αἰνῶς δείδοικα κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν,
71
μή, ὁπότ’ἂν τὸ πρῶτον ἴδῃ φάος ἠελίοιο,
72
νῆσον ἀτιμήσας, ἐπεὶ κραναήπεδός εἰμι,
73
ποσσὶ καταστρέψας ὤσῃ ἁλὸς ἐν πελάγεσσιν,
74
ἔνθ’ἐμὲ μὲν μέγα κῦμα κατὰ κρατὸς ἅλις αἰεὶ
75
κλύσσει · δ’ἄλλην γαῖαν ἀφίξεται, κεν ἅδῃ οἱ,
76
τεύξασθαι νηόντε καὶ ἄλσεα δενδρήεντα ·
77
πουλύποδες δ’ἐν ἐμοὶ θαλάμας φῶκαίτε μέλαιναι
78
οἰκία ποιήσονται ἀκηδέα, χήτεϊ λαῶν.
79
ἀλλ’εἴ μοι τλαίης γε, θεά, μέγαν ὅρκον ὀμόσσαι,
80
ἐνθάδε μιν πρῶτον τεύξειν περικαλλέα νηὸν
81
ἔμμεναι ἀνθρώπων χρηστήριον, αὐτὰρ ἔπειτα
81a
τεύξασθαι νηούςτε καὶ ἄλσεα δενδρηέντα
82
πάντας ἐπ’ἀνθρώπους, ἐπεὶ πολυώνυμος ἔσται.
83
ὣς ἄρ ἔφη · Λητὼ δὲ θεῶν μέγαν ὅρκον ὄμοσσε ·
84
ἴστω νῦν τάδε Γαῖα καὶ Οὐρανὸς εὐρὺς ὕπερθεν
85
καὶ τὸ κατειβόμενον Στυγὸς ὕδωρ, ὅστε μέγιστος
86
ὅρκος δεινότατόςτε πέλει μακάρεσσι θεοῖσιν ·
87
μὴν Φοίβου τῇδε θυώδης ἔσσεται αἰεὶ
88
βωμὸς καὶ τέμενος, τίσει δέ σέ γ’ἔξοχα πάντων.
89
αὐτὰρ ἐπεί ῥ’ὄμοσέντε τελεύτησέντε τὸν ὅρκον,
90
Δῆλος μὲν μάλα χαῖρε γονῇ ἑκάτοιο ἄνακτος ·
91
Λητὼ δ’ἐννῆμάρτε καὶ ἐννέα νύκτας ἀέλπτοις
92
ὠδίνεσσι πέπαρτο. θεαὶ δ’ἔσαν ἔνδοθι πᾶσαι,
93
ὅσσαι ἄρισται ἔασι, Διώνητε Ῥείητε
94
Ἰχναίητε Θέμις καὶ ἀγάστονος Ἀμφιτρίτη
95
ἄλλαιτ’ἀθάναται νόσφιν λευκωλένου Ἥρης ·
96
ἧστο γὰρ ἐν μεγάροισι Διὸς νεφεληγερέταο ·
97
μούνη δ’οὐκ ἐπέπυστο μογοστόκος Εἰλείθυια ·
98
ἧστο γὰρ ἄκρῳ Ὀλύμπῳ ὑπὸ χρυσέοισι νέφεσσιν,
99
Ἥρης φραδμοσύνης λευκωλένου, μιν ἔρυκε
100
ζηλοσύνῃ, ὅτ’ἄρ’υἱὸν ἀμύμονάτε κρατερόντε
101
Λητὼ τέξεσθαι καλλιπλόκαμος τότ’ἔμελλεν.
102
αἳ δ’Ἶριν προὔπεμψαν ἐυκτιμένης ἀπὸ νήσου,
103
ἀξέμεν Εἰλείθυιαν, ὑποσχόμεναι μέγαν ὅρμον,
104
χρυσείοισι λίνοισιν ἐερμένον, ἐννεάπηχυν ·
105
νόσφιν δ’ἤνωγον καλέειν λευκωλένου Ἥρης,
106
νή μιν ἔπειτ’ἐπέεσσιν ἀποστρέψειεν ἰοῦσαν.
107
αὐτὰρ ἐπεὶ τό γ’ἄκουσε ποδήνεμος ὠκέα Ἶρις,
108
βῆ ῥα θέειν, ταχέως δὲ διήνυσε πᾶν τὸ μεσηγύ.
109
αὐτὰρ ἐπεί ῥ’ἵκανε θεῶν ἕδος, αἰπὺν Ὄλυμπον,
110
αὐτίκ’ἄρ’Εἰλείθυιαν ἀπὲκ μεγάροιο θύραζε
111
ἐκπροκαλεσσαμένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα,
112
πάντα μάλ’, ὡς ἐπέτελλον Ὀλύμπια δώματ’ἔχουσαι.
113
τῇ δ’ἄρα θυμὸν ἔπειθεν ἐνὶ στήθεσσι φίλοισι ·
114
βὰν δὲ ποσὶ τρήρωσι πελειάσιν ἴθμαθ’ὁμοῖαι.
115
εὖτ’ἐπὶ Δήλου ἔβαινε μογοστόκος Εἰλείθυια,
116
δὴ τότε τὴν τόκος εἷλε, μενοίνησεν δὲ τεκέσθαι.
117
ἀμφὶ δὲ φοίνικι βάλε πήχεε, γοῦνα δ’ἔρεισε
118
λειμῶνι μαλακῷ · μείδησε δὲ γαῖ’ὑπένερθεν ·
119
ἐκ δ’ἔθορε πρὸ φόωσδε · θεαὶ δ’ὀλόλυξαν ἅπασαι.
120
ἔνθα σέ, ἤιε Φοῖβε, θεαὶ λόον ὕδατι καλῷ
121
ἁγνῶς καὶ καθαρῶς, σπάρξαν δ’ἐν φάρεϊ λευκῷ,
122
λεπτῷ, νηγατέῳ · περὶ δὲ χρύσεον στρόφον ἧκαν.
123
οὐ δ’ἄρ’Ἀπόλλωνα χρυσάορα θήσατο μήτηρ,
124
ἀλλὰ Θέμις νέκταρτε καὶ ἀμβροσίην ἐρατεινὴν
125
ἀθανάτῃσιν χερσὶν ἐπήρξατο · χαῖρε δὲ Λητώ,
126
οὕνεκα τοξοφόρον καὶ καρτερὸν υἱὸν ἔτικτεν.
127
αὐτὰρ ἐπεὶ δή, Φοῖβε, κατέβρως ἄμβροτον εἶδαρ,
128
οὔ σέ γ’ἔπειτ’ἴσχον χρύσεοι στρόφοι ἀσπαίροντα,
129
οὐ δ’ἔτι δέσματ’ἔρυκε, λύοντο δὲ πείρατα πάντα.
130
αὐτίκα δ’ἀθανάτῃσι μετηύδα Φοῖβος Ἀπόλλων ·
131
εἴη μοι κίθαρίςτε φίλη καὶ καμπύλα τόξα,
132
χρήσω δ’ἀνθρώποισι Διὸς νημερτέα βουλήν.
133
ὣς εἰπὼν ἐβίβασκεν ἐπὶ χθονὸς εὐρυοδείης
134
Φοῖβος ἀκερσεκόμης, ἑκατηβόλος · αἳ δ’ἄρα πᾶσαι
135
θάμβεον ἀθάναται · χρυσῷ δ’ἄρα Δῆλος ἅπασα
136
137
138
139
ἤνθησ’, ὡς ὅτετε ῥίον οὔρεος ἄνθεσιν ὕλης.
140
αὐτὸς δ’, ἀργυρότοξε, ἄναξ ἑκατηβόλ’Ἄπολλον,
141
ἄλλοτε μέντ’ἐπὶ Κύνθου ἐβήσαο παιπαλόεντος,
142
ἄλλοτε δ’ἂν νήσουςτε καὶ ἀνέρας ἠλάσκαζες.
143
πολλοί τοι νηοίτε καὶ ἄλσεα δενδρήεντα ·
144
πᾶσαι δὲ σκοπιαίτε φίλαι καὶ πρώονες ἄκροι
145
ὑψηλῶν ὀρέων ποταμοίθ’ἅλαδε προρέοντες ·
146
ἀλλὰ σὺ Δήλῳ, Φοῖβε, μάλιστ’ἐπιτέρπεαι ἦτορ,
147
ἔνθα τοι ἑλκεχίτωνες Ἰάονες ἠγερέθονται
148
αὐτοῖς σὺν παίδεσσι καὶ αἰδοίῃς ἀλόχοισιν.
149
οἱ δέ σε πυγμαχίῃτε καὶ ὀρχηθμῷ καὶ ἀοιδῇ
150
μνησάμενοι τέρπουσιν, ὅτ’ἄν στήσωνται ἀγῶνα.
151
φαίη κ’ἀθανάτους καὶ ἀγήρως ἔμμεναι αἰεί,
152
ὃς τόθ’ὑπαντιάσει’, ὅτ’Ἰάονες ἀθρόοι εἶεν ·
153
πάντων γάρ κεν ἴδοιτο χάριν, τέρψαιτο δὲ θυμὸν
154
ἄνδραςτ’εἰσορόων καλλιζώνουςτε γυναῖκας
155
νῆάςτ’ὠκείας ἠδ’αὐτῶν κτήματα πολλά.
156
πρὸς δὲ τόδε μέγα θαῦμα, ὅου κλέος οὔποτ’ὀλεῖται,
157
κοῦραι Δηλιάδες, ἑκατηβελέταο θεράπναι ·
158
αἵτ’ἐπεὶ ἂρ πρῶτον μὲν Ἀπόλλων’ὑμνήσωσιν,
159
αὖτις δ’αὖ Λητώτε καὶ Ἄρτεμιν ἰοχέαιραν,
160
μνησάμεναι ἀνδρῶντε παλαιῶν ἠδὲ γυναικῶν
161
ὕμνον ἀείδουσιν, θέλγουσι δὲ φῦλ’ἀνθρώπων.
162
πάντων δ’ἀνθρώπων φωνὰς καὶ βαμβαλιαστὺν
163
μιμεῖσθ’ἴσασιν · φαίη δέ κεν αὐτὸς ἕκαστος
164
φθέγγεσθ’· οὕτω σφιν καλὴ συνάρηρεν ἀοιδή.
165
ἀλλ’ἄγεθ’ἱλήκοι μὲν Ἀπόλλων Ἀρτέμιδι ξύν,
166
χαίρετε δ’ὑμεῖς πᾶσαι · ἐμεῖο δὲ καὶ μετόπισθεν
167
μνήσασθ’, ὁππότε κέν τις ἐπιχθονίων ἀνθρώπων
168
ἐνθάδ’ἀνείρηται ξεῖνος ταλαπείριος ἐλθών ·
169
κοῦραι, τίς δ’ὔμμιν ἀνὴρ ἥδιστος ἀοιδῶν
170
ἐνθάδε πωλεῖται, καὶ τέῳ τέρπεσθε μάλιστα;
171
ὑμεῖς δ’εὖ μάλα πᾶσαι ὑποκρίνασθαι ἀφήμως ·
172
τυφλὸς ἀνήρ, οἰκεῖ δὲ Χίῳ ἔνι παιπαλοέσσῃ
173
τοῦ πᾶσαι μετόπισθεν ἀριστεύσουσιν ἀοιδαί.
174
ἡμεῖς δ’ὑμέτερον κλέος οἴσομεν, ὅσσον ἐπ’αἶαν
175
ἀνθρώπων στρεφόμεσθα πόλεις εὖ ναιεταώσας ·
176
οἳ δ’ἐπὶ δὴ πείσονται, ἐπεὶ καὶ ἐτήτυμόν ἐστιν.
177
αὐτὰρ ἐγὼν οὐ λήξω ἑκηβόλον Ἀπόλλωνα
178
ὑμνέων ἀργυρότοξον, ὃν ἠύκομος τέκε Λητώ.
179
ἄνα, καὶ Λυκίην καὶ Μῃονίην ἐρατεινὴν
180
καὶ Μίλητον ἔχεις, ἔναλον πόλιν ἱμερόεσσαν,
181
αὐτὸς δ’αὖ Δήλοιο περικλύστοιο μέγ’ἀνάσσεις.
182
εἶσι δὲ φορμίζων Λητοῦς ἐρικυδέος υἱὸς
183
φόρμιγγι γλαφυρῇ πρὸς Πυθὼ πετρήεσσαν,
184
ἄμβροτα εἵματ’ἔχων τεθυωμένα · τοῖο δὲ φόρμιγξ
185
χρυσέου ὑπὸ πλήκτρου καναχὴν ἔχει ἱμερόεσσαν.
186
ἔνθεν δὲ πρὸς Ὄλυμπον ἀπὸ χθονός, ὥστε νόημα,
187
εἶσι Διὸς πρὸς δῶμα θεῶν μεθ’ὁμήγυριν ἄλλων.
188
αὐτίκα δ’ἀθανάτοισι μέλει κίθαρις καὶ ἀοιδή ·
189
Μοῦσαι μένθ’ἅμα πᾶσαι ἀμειβόμεναι ὀπὶ καλῇ
190
ὑμνεῦσίν ῥα θεῶν δῶρ’ἄμβροτα ἠδ’ἀνθρώπων
191
τλημοσύνας, ὅσ’ἔχοντες ὑπ’ἀθανάτοισι θεοῖσι
192
ζώουσ’ἀφραδέες καὶ ἀμήχανοι, οὐ δὲ δύνανται
193
εὑρέμεναι θανάτοιότ’ἄκος καὶ γήραος ἄλκαρ ·
194
αὐτὰρ ἐυπλόκαμοι Χάριτες καὶ ἐύφρονες Ὧραι
195
Ἁρμονίηθ’Ἥβητε Διὸς θυγάτηρτ’Ἀφροδίτη
196
ὀρχεῦντ’ἀλλήλων ἐπὶ καρπῷ χεῖρας ἔχουσαι ·
197
τῇσι μὲν οὔτ’αἰσχρὴ μεταμέλπεται οὔτ’ἐλάχεια,
198
ἀλλὰ μάλα μεγάλητε ἰδεῖν καὶ εἶδος ἀγητή,
199
Ἄρτεμις ἰοχέαιρα ὁμότροφος Ἀπόλλωνι.
200
ἐν δ’αὖ τῇσιν Ἄρης καὶ ἐύσκοπος Ἀργειφόντης
201
παίζουσ’· αὐτὰρ Φοῖβος Ἀπόλλων ἐγκιθαρίζει
202
καλὰ καὶ ὕψι βιβάς · αἴγλη δέ μιν ἀμφιφαείνει
203
μαρμαρυγαίτε ποδῶν καὶ ἐυκλώστοιο χιτῶνος.
204
οἳ δ’ἐπιτέρπονται θυμὸν μέγαν εἰσορόωντες
205
Λητώτε χρυσοπλόκαμος καὶ μητίετα Ζεὺς
206
υἷα φίλον παίζοντα μετ’ἀθανάτοισι θεοῖσι.
207
πῶςτ’ἄρ σ’ὑμνήσω πάντως εὔυμνον ἐόντα;
208
ἠέ σ’ἐνὶ μνηστῆρσιν ἀείδω καὶ φιλότητι,
209
ὅππως μνωόμενος ἔκιες Ἀζαντίδα κούρην
210
Ἴσχυ’ἅμ’ἀντιθέῳ Ἐλατιονίδη εὐίππῳ;
211
ἅμα Θόρβαντι Τριοπέῳ γένος, ἅμ’Ἐρευθεῖ;
212
ἅμα Λευκίππῳ καὶ Λευκίπποιο δάμαρτι
213
G?πεζός, δ’ἵπποισιν · οὐ μὴν Τρίοπός γ’ἐνέλειπεν.
214
ὡς τὸ πρῶτον χρηστήριον ἀνθρώποισι
215
ζητεύων κατὰ γαῖαν ἔβης, ἑκατηβόλ’Ἄπολλον;
216
Πιερίην μὲν πρῶτον ἀπ’Οὐλύμποιο κατῆλθες ·
217
Λέκτοντ’ἠμαθοέντα παρέστιχες ἠδ’Ἐνιῆνας
218
καὶ διὰ Περραιβούς · τάχα δ’εἰς Ἰαωλκὸν ἵκανες,
219
Κηναίουτ’ἐπέβης ναυσικλειτῆς Εὐβοίης.
220
στῆς δ’ἐπὶ Ληλάντῳ πεδίῳ · τό τοι οὐχ ἅδε θυμῷ
221
τεύξασθαι νηόντε καὶ ἄλσεα δενδρήεντα.
222
ἔνθεν δ’Εὔριπον διαβάς, ἑκατηβόλ’Ἄπολλον,
223
βῆς ἄν’ὄρος ζάθεον, χλωρόν · τάχα δ’ἷξες ἀπ’αὐτοῦ
224
ἐς Μυκαλησσὸν ἰὼν καὶ Τευμησσὸν λεχεποίην.
225
Θήβης δ’εἰσαφίκανες ἕδος καταειμένον ὕλῃ ·
226
οὐ γάρ πώ τις ἔναιε βροτῶν ἱερῇ ἐνὶ Θήβῃ,
227
οὐ δ’ἄρα πω τότε γ’ἦσαν ἀταρπιτοὶ οὐ δὲ κέλευθοι
228
Θήβης ἂμ πεδίον πυρηφόρον, ἀλλ’ἔχεν ὕλη.
229
ἔνθεν δὲ προτέρω ἔκιες, ἑκατηβόλ’Ἄπολλον,
230
Ὀγχηστὸν δ’ἷξες, Ποσιδήιον ἀγλαὸν ἄλσος ·
231
ἔνθα νεοδμὴς πῶλος ἀναπνέει ἀχθόμενός περ
232
ἕλκων ἅρματα καλά · χαμαὶ δ’ἐλατὴρ ἀγαθός περ
233
ἐκ δίφροιο θορὼν ὁδὸν ἔρχεται · οἳ δὲ τέως μὲν
234
κείν’ὄχεα κροτέουσι ἀνακτορίην ἀφιέντες.
235
εἰ δέ κεν ἅρματ’ἀγῇσιν ἐν ἄλσεϊ δενδρήεντι,
236
ἵππους μὲν κομέουσι, τὰ δὲ κλίναντες ἐῶσιν ·
237
ὣς γὰρ τὰ πρώτισθ’ὁσίη γένεθ’· οἳ δὲ ἄνακτι
238
εὔχονται, δίφρον δὲ θεοῦ τότε μοῖρα φυλάσσει.
239
ἔνθεν δὲ προτέρω ἔκιες, ἑκατηβόλ’Ἄπολλον ·
240
Κηφισσὸν δ’ἄρ’ἔπειτα κιχήσαο καλλιρέεθρον,
241
ὅςτε Λιλαίηθεν προχέει καλλίρροον ὕδωρ.
242
τὸν διαβάς, Ἑκάεργε, καὶ Ὠκαλέην πολύπυργον
243
ἔνθεν ἄρ’εἰς Ἁλίαρτον ἀφίκεο ποιήεντα.
244
βῆς δ’ἐπὶ Τελφούσης · τόθι τοι ἅδε χῶρος ἀπήμων
245
τεύξασθαι νηόντε καὶ ἄλσεα δενδρήεντα ·
246
στῆς δὲ μάλ’ἄγχ’αὐτῆς καὶ μιν πρὸς μῦθον ἔειπες ·
247
Τελφοῦσ’, ἐνθάδε δὴ φρονέω περικαλλέα νηὸν
248
ἀνθρώπων τεῦξαι χρηστήριον, οἵτε μοι αἰεὶ
249
ἐνθάδ’ἀγινήσουσι τεληέσσας ἑκατόμβας,
250
ἠμὲν ὅσοι Πελοπόννησον πίειραν ἔχουσιν
251
ἠδ’ὅσοι Εὐρώπηντε καὶ ἀμφιρύτας κατὰ νήσους,
252
χρησόμενοι · τοῖσιν δέ κ’ἐγὼ νημερτέα βουλὴν
253
πᾶσι θεμιστεύοιμι χρέων ἐνὶ πίονι νηῷ.
254
ὣς εἰπὼν διέθηκε θεμείλια Φοῖβος Ἀπόλλων
255
εὐρέα καὶ μάλα μακρὰ διηνεκές · δὲ ἰδοῦσα
256
Τελφοῦσα κραδίην ἐχολώσατο εἶπέτε μῦθον ·
257
φοῖβε ἄναξ ἑκάεργε, ἔπος τί τοι ἐν φρεσὶ θήσω.
258
ἐνθάδ’ἐπεὶ φρονέεις τεῦξαι περικαλλέα νηὸν
259
ἔμμεναι ἀνθρώποις χρηστήριον, οἵτε τοι αἰεὶ
260
ἐνθάδ’ἀγινήσουσι τεληέσσας ἑκατόμβας ·
261
ἀλλ’ἔκ τοι ἐρέω, σὺ δ’ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσι,
262
πημανέει σ’αἰεὶ κτύπος ἵππων ὠκειάων
263
ἀρδόμενοίτ’οὐρῆες ἐμῶν ἱερῶν ἀπὸ πηγέων ·
264
ἔνθα τις ἀνθρώπων βουλήσεται εἰσοράασθαι
265
ἅρματάτ’εὐποίητα καὶ ὠκυπόδων κτύπον ἵππων
266
νηόντε μέγαν καὶ κτήματα πόλλ’ἐνεόντα.
267
ἀλλ’εἰ δή τι πίθοιο, σὺ δὲ κρείσσων καὶ ἀρείων
268
ἐσσί, ἄναξ, ἐμέθεν, σεῦ δὲ σθένος ἐστὶ μέγιστον,
269
ἐν Κρίσῃ ποίησαι ὑπὸ πτυχὶ Παρνησοῖο.
270
ἔνθ’οὔθ’ἅρματα καλὰ δονήσεται οὔτε τοι ἵππων
271
ὠκυπόδων κτύπος ἔσται ἐύδμητον περὶ βωμόν,
272
ἀλλά τοι ὣς προσάγοιεν Ἰηπαιήονι δῶρα
273
ἀνθρώπων κλυτὰ φῦλα · σὺ δὲ φρένας ἀμφιγεγηθὼς
274
δέξαι’ἱερὰ καλὰ περικτιόνων ἀνθρώπων.
275
ὣς εἰποῦσ’Ἑκάτου πέπιθε φρένας, ὄφρα οἱ αὐτῇ
276
Τελφούσῃ κλέος εἴη ἐπὶ χθονί, μη δ’Ἑκάτοιο.
277
ἔνθεν δὲ προτέρω ἔκιες, ἑκατηβόλ’Ἄπολλον ·
278
ἷξες δ’ἐς Φλεγύων ἀνδρῶν πόλιν ὑβριστάων,
279
οἳ Διὸς οὐκ ἀλέγοντες ἐπὶ χθονὶ ναιετάασκον
280
ἐν καλῇ βήσσῃ Κηφισίδος ἐγγύθι λίμνης.
281
ἔνθεν καρπαλίμως προσέβης πρὸς δειράδα θύων
282
ἵκεο δ’ἐς Κρίσην ὑπὸ Παρνησὸν νιφόεντα,
283
κνημὸν πρὸς Ζέφυρον τετραμμένον, αὐτὰρ ὕπερθεν
284
πέτρη ἐπικρέμαται, κοίλη δ’ὑποδέδρομε βῆσσα,
285
τρηχεῖ’· ἔνθα ἄναξ τεκμήρατο Φοῖβος Ἀπόλλων
286
νηὸν ποιήσασθαι ἐπήρατον εἶπέτε μῦθον ·
287
ἐνθάδε δὴ φρονέω τεῦξαι περικαλλέα νηὸν
288
ἔμμεναι ἀνθρώποις χρηστήριον, οἵτε μοι αἰεὶ
289
ἐνθάδ’ἀγινήσουσι τεληέσσας ἑκατόμβας,
290
ἠμὲν ὅσοι Πελοπόννησον πίειραν ἔχουσιν,
291
ἠδ’ὅσοι Εὐρώπηντε καὶ ἀμφιρύτας κατὰ νήσους,
292
χρησόμενοι · τοῖσιν δ’ἄρ’ἐγὼ νημερτέα βουλὴν
293
πᾶσι θεμιστεύοιμι χρέων ἐνὶ πίονι νηῷ.
294
ὣς εἰπὼν διέθηκε θεμείλια Φοῖβος Ἀπόλλων
295
εὐρέα καὶ μάλα μακρὰ διηνεκές · αὐτὰρ ἐπ’αὐτοῖς
296
λάινον οὐδὸν ἔθηκε Τροφώνιος ἠδ’Ἀγαμήδης,
297
υἱέες Ἐργίνου, φίλοι ἀθανάτοισι θεοῖσιν ·
298
ἀμφὶ δὲ νηὸν ἔνασσαν ἀθέσφατα φῦλ’ἀνθρώπων
299
ξεστοῖσιν λάεσσιν, ἀοίδιμον ἔμμεναι αἰεί.
300
ἀγχοῦ δὲ κρήνη καλλίρροος, ἔνθα δράκαιναν
301
κτεῖνεν ἄναξ, Διὸς υἱός, ἀπὸ κρατεροῖο βιοῖο,
302
ζατρεφέα, μεγάλην, τέρας ἄγριον, κακὰ πολλὰ
303
ἀνθρώπους ἔρδεσκεν ἐπὶ χθονί, πολλὰ μὲν αὐτούς,
304
πολλὰ δὲ μῆλα ταναύποδ’, ἐπεὶ πέλε πῆμα δαφοινόν.
305
καὶ ποτε δεξαμένη χρυσοθρόνου ἔτρεφεν Ἥρης
306
δεινόντ’ἀργαλέοντε Τυφάονα, πῆμα βροτοῖσιν ·
307
ὅν ποτ’ἄρ’Ἥρη ἔτικτε χολωσαμένη Διὶ πατρί,
308
ἡνίκ’ἄρα Κρονίδης ἐρικυδέα γείνατ’Ἀθήνην
309
ἐν κορυφῇ · δ’αἶψα χολώσατο πότνια Ἥρη
310
ἠδὲ καὶ ἀγρομένοισι μετ’ἀθανάτοισιν ἔειπε ·
311
κέκλυτέ μευ, πάντεςτε θεοὶ πᾶσαίτε θέαιναι,
312
ὡς ἔμ’ἀτιμάζειν ἄρχει νεφεληγερέτα Ζεὺς
313
πρῶτος, ἐπεί μ’ἄλοχον ποιήσατο κέδν’εἰδυῖαν ·
314
καὶ νῦν νόσφιν ἐμεῖο τέκε γλαυκῶπιν Ἀθήνην,
315
πᾶσιν μακάρεσσι μεταπρέπει ἀθανάτοισιν ·
316
αὐτὰρ γ’ἠπεδανὸς γέγονεν μετὰ πᾶσι θεοῖσι
317
παῖς ἐμὸς Ἥφαιστος, ῥικνὸς πόδας, ὃν τέκον αὐτή ·
317a
αἶσχος ἐμοὶ καὶ ὄνειδος ἐν οὐρανῷ ὅντε καὶ αὐτή
318
ῥῖψ’ἀνὰ χερσὶν ἑλοῦσα καὶ ἔμβαλον εὐρέι πόντῳ ·
319
ἀλλά Νηρῆος θυγάτηρ Θέτις ἀργυρόπεζα
320
δέξατο καὶ μετὰ ᾗσι κασιγνήτῃσι κόμισσεν.
321
ὡς ὄφελ’ἄλλο θεοῖσι χαρίζεσθαι μακάρεσσι.
322
σχέτλιε, ποικιλομῆτα, τί νῦν μητίσεαι ἄλλο;
323
πῶς ἔτλης οἶος τεκέειν γλαυκῶπιν Ἀθήνην;
324
οὐκ ἂν ἐγὼ τεκόμην; καὶ σὴ κεκλημένη ἔμπης
325
ἦα ῥ’ἐν ἀθανάτοισιν, οἳ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσι.
325a
φράζεο νῦν μή τοί τι κακὸν μητίσομ’ὀπίσσω.
326
καὶ νῦν μέντοι ἐγὼ τεχνήσομαι, ὥς κε γένηται
327
παῖς ἐμός, ὅς κε θεοῖσι μεταπρέποι ἀθανάτοισιν,
328
οὔτε σὸν αἰσχύνασ’ἱερὸν λέχος οὔτ’ἐμὸν αὐτῆς.
329
οὐ δέ τοι εἰς εὐνὴν πωλήσομαι, ἀλλ’ἀπὸ σεῖο
330
τηλόθ’ἐοῦσα θεοῖσι μετέσσομαι ἀθανάτοισιν.
331
ὣς εἰποῦσ’ἀπὸ νόσφι θεῶν κίε χωομένη κῆρ.
332
αὐτίκ’ἔπειτ’ἠρᾶτο βοῶπις πότνια Ἥρη,
333
χειρὶ καταπρηνεῖ δ’ἔλασε χθόνα καὶ φάτο μῦθον ·
334
κέκλυτε νῦν μευ, Γαῖα καὶ Οὐρανὸς εὐρὺς ὕπερθεν
335
Τιτῆνέςτε θεοί, τοὶ ὑπὸ χθονὶ ναιετάοντες
336
Τάρταρον ἀμφὶ μέγαν, τῶν ἒξ ἄνδρεςτε θεοίτε ·
337
αὐτοὶ νῦν μευ πάντες ἀκούσατε καὶ δότε παῖδα
338
νόσφι Διός, μηδέν τι βίην ἐπιδευέα κείνου ·
339
ἀλλ’ γε φέρτερος ἔστω, ὅσον Κρόνου εὐρύοπα Ζεύς.
340
ὣς ἄρα φωνήσασ’ἵμασε χθόνα χειρὶ παχείῃ ·
341
κινήθη δ’ἄρα Γαῖα φερέσβιος · δὲ ἰδοῦσα
342
τέρπετο ὃν κατὰ θυμόν · ὀίετο γὰρ τελέεσθαι.
343
ἐκ τούτου δὴ ἔπειτα τελεσφόρον εἰς ἐνιαυτὸν
344
οὔτε πότ’εἰς εὐνὴν Διὸς ἤλυθε μητιόεντος,
345
οὔτε πότ’ἐς θῶκον πολυδαίδαλον, ὡς τὸ πάρος περ
346
αὐτῷ ἐφεζομένη πυκινὰς φραζέσκετο βουλάς ·
347
ἀλλ’ γ’ἐν νηοῖσι πολυλλίστοισι μένουσα
348
τέρπετο οἷς ἱεροῖσι βοῶπις πότνια Ἥρη.
349
ἀλλ’ὅτε δὴ μῆνέςτε καὶ ἡμέραι ἐξετελεῦντο
350
ἂψ περιτελλομένου ἔτεος καὶ ἐπήλυθον ὧραι,
351
δ’ἔτεκ’οὔτε θεοῖς ἐναλίγκιον οὔτε βροτοῖσι,
352
δεινόντ’ἀργαλέοντε Τυφάονα, πῆμα βροτοῖσιν.
353
αὐτίκα τόνδε λαβοῦσα βοῶπις πότνια Ἥρη
354
δῶκεν ἔπειτα φέρουσα κακῷ κακόν · δ’ὑπέδεκτο.
355
ὃς κακὰ πόλλ’ἔρδεσκεν ἀγακλυτὰ φῦλ’ἀνθρώπων ·
356
ὃς τῇ γ’ἀντιάσειε, φέρεσκέ μιν αἴσιμον ἦμαρ,
357
πρίν γέ οἱ ἰὸν ἐφῆκε ἄναξ ἑκάεργος Ἀπόλλων
358
καρτερόν · δ’ὀδύνῃσιν ἐρεχθομένη χαλεπῇσι
359
κεῖτο μέγ’ἀσθμαίνουσα κυλινδομένη κατὰ χῶρον.
360
θεσπεσίη δ’ἐνοπὴ γένετ’ἄσπετος · δὲ καθ’ὕλην
361
πυκνὰ μάλ’ἔνθα καὶ ἔνθα ἑλίσσετο, λεῖπε δὲ θυμὸν
362
φοινὸν ἀποπνείουσ’· δ’ἐπηύξατο Φοῖβος Ἀπόλλων ·
363
ἐνταυθοῖ νῦν πύθευ ἐπὶ χθονὶ βωτιανείρῃ ·
364
οὐ δὲ σύ γε ζώουσα κακὸν δήλημα βροτοῖσιν
365
ἔσσεαι, οἳ γαίης πολυφόρβου καρπὸν ἔδοντες
366
ἐνθάδ’ἀγινήσουσι τεληέσσας ἑκατόμβας ·
367
οὐ δέ τί τοι θάνατόν γε δυσηλεγέ’οὔτε Τυφωεὺς
368
ἀρκέσει οὔτε Χίμαιρα δυσώνυμος, ἀλλά σέ γ’αὐτοῦ
369
πύσει Γαῖα μέλαινα καὶ ἠλέκτωρ Ὑπερίων.
370
ὣς φάτ’ἐπευχόμενος · τὴν δὲ σκότος ὄσσε κάλυψε.
371
τὴν δ’αὐτοῦ κατέπυσ’ἱερὸν μένος Ἠελίοιο,
372
ἐξ οὗ νῦν Πυθὼ κικλήσκεται · οἳ δὲ ἄνακτα
373
Πύθιον ἀγκαλέουσιν ἐπώνυμον, οὕνεκα κεῖθι
374
αὐτοῦ πῦσε πέλωρ μένος ὀξέος Ἠελίοιο.
375
καὶ τότ’ἄρ’ἔγνω ᾗσιν ἐνὶ φρεσὶ Φοῖβος Ἀπόλλων,
376
οὕνεκά μιν κρήνη καλλίρροος ἐξαπάφησε ·
377
βῆ δ’ἐπὶ Τελφούσῃ κεχολωμένος, αἶψα δ’ἵκανε ·
378
στῆ δὲ μάλ’ἄγχ’αὐτῆς καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπε ·
379
Τελφοῦσ’, οὐκ ἄρ’ἔμελλες ἐμὸν νόον ἐξαπαφοῦσα
380
χῶρον ἔχουσ’ἐρατὸν προρέειν καλλίρροον ὕδωρ.
381
ἐνθάδε δὴ καὶ ἐμὸν κλέος ἔσσεται, οὐ δὲ σὸν οἴης.
382
καὶ ἐπὶ ῥίον ὦσε ἄναξ ἑκάεργος Ἀπόλλων
383
πετραίῃς προχυτῇσιν, ἀπέκρυψεν δὲ ῥέεθρα
384
καὶ βωμὸν ποιήσατ’ἐν ἄλσεϊ δενδρήεντι,
385
ἄγχι μάλα κρήνης καλλιρρόου · ἔνθα δ’ἄνακτι
386
πάντες ἐπίκλησιν Τελφουσίῳ εὐχετόωνται,
387
οὕνεκα Τελφούσης ἱερῆς ᾔσχυνε ῥέεθρα.
388
καὶ τότε δὴ κατὰ θυμὸν ἐφράζετο Φοῖβος Ἀπόλλων,
389
οὕστινας ἀνθρώπους ὀργείονας εἰσαγάγοιτο,
390
οἳ θεραπεύσονται Πυθοῖ ἔνι πετρηέσσῃ ·
391
ταῦτ’ἄρα ὁρμαίνων ἐνόησ’ἐπὶ οἴνοπι πόντῳ
392
νῆα θοήν · ἐν δ’ἄνδρες ἔσαν πολέεςτε καὶ ἐσθλοί,
393
Κρῆτες ἀπὸ Κνωσοῦ Μινωίου, οἵ ῥα ἄνακτι
394
ἱεράτε ῥέζουσι καὶ ἀγγέλλουσι θέμιστας
395
φοίβου Ἀπόλλωνος χρυσαόρου, ὅττι κεν εἴπῃ
396
χρείων ἐκ δάφνης γυάλων ὕπο Παρνησοῖο.
397
οἳ μὲν ἐπὶ πρῆξιν καὶ χρήματα νηὶ μελαίνῃ
398
ἐς Πύλον ἠμαθόεντα Πυλοιγενέαςτ’ἀνθρώπους
399
ἔπλεον · αὐτὰρ τοῖσι συνήντετο Φοῖβος Ἀπόλλων ·
400
ἐν πόντῳ δ’ἐπόρουσε δέμας δελφῖνι ἐοικὼς
401
νηὶ θοῇ καὶ κεῖτο πέλωρ μέγατε δεινόντε ·
402
τῶν δ’οὔτις κατὰ θυμὸν ἐπεφράσαθ’ὥστε νοῆσαι
402a
ἐκβάλλειν δ’ἔθελον δελφῖν’· δὲ νῆα μέλαιναν
403
πάντοσ’ἀνασσείσασκε, τίνασσε δὲ νήια δοῦρα.
404
οἳ δ’ἀκέων ἐνὶ νηὶ καθήατο δειμαίνοντες ·
405
οὐ δ’οἵ γ’ὅπλ’ἔλυον κοίλην ἀνὰ νῆα μέλαιναν,
406
οὐ δ’ἔλυον λαῖφος νηὸς κυανοπρώροιο,
407
ἀλλ’ὡς τὰ πρώτιστα κατεστήσαντο βοεῦσιν,
408
ὣς ἔπλεον · κραιπνὸς δὲ Νότος κατόπισθεν ἔπειγε
409
νῆα θοήν · πρῶτον δὲ παρημείβοντο Μάλειαν,
410
πὰρ δὲ Λακωνίδα γαῖαν ἁλιστέφανον πτολίεθρον
411
ἷξον καὶ χῶρον τερψιμβρότου Ἠελίοιο,
412
Ταίναρον, ἔνθατε μῆλα βαθύτριχα βόσκεται αἰεὶ
413
Ἠελίοιο ἄνακτος, ἔχει δ’ἐπιτερπέα χῶρον.
414
οἳ μὲν ἄρ’ἔνθ’ἔθελον νῆα σχεῖν ἠδ’ἀποβάντες
415
φράσσασθαι μέγα θαῦμα καὶ ὀφθαλμοῖσιν ἰδέσθαι,
416
εἰ μενέει νηὸς γλαφυρῆς δαπέδοισι πέλωρον
417
εἰς οἶδμ’ἅλιον πολυΐχθυον αὖτις ὀρούσει.
418
ἀλλ’οὐ πηδαλίοισιν ἐπείθετο νηῦς εὐεργής,
419
ἀλλὰ παρὲκ Πελοπόννησον πίειραν ἔχουσα
420
ἤι’ὁδόν · πνοιῇ δὲ ἄναξ ἑκάεργος Ἀπόλλων
421
ῥηιδίως ἴθυν’· δὲ πρήσσουσα κέλευθον
422
Ἀρήνην ἵκανε καὶ Ἀργυφέην ἐρατεινὴν
423
καὶ Θρύον, Ἀλφειοῖο πόρον, καὶ ἐύκτιτον Αἰπὺ
424
καὶ Πύλον ἠμαθόεντα Πυλοιγενέαςτ’ἀνθρώπους.
425
βῆ δὲ παρὰ Κρουνοὺς καὶ Χαλκίδα καὶ παρὰ Δύμην
426
ἠδὲ παρ’Ἤλιδα δῖαν, ὅθι κρατέουσιν Ἐπειοί.
427
εὖτε Φερὰς ἐπέβαλλεν, ἀγαλλομένη Διὸς οὔρῳ,
428
καί σφιν ὑπὲκ νεφέων Ἰθάκηςτ’ὄρος αἰπὺ πέφαντο
429
Δουλίχιόντε Σάμητε καὶ ὑλήεσσα Ζάκυνθος.
430
ἀλλ’ὅτε δὴ Πελοπόννησον παρενίσατο πᾶσαν
431
καὶ δὴ ἐπὶ Κρίσης κατεφαίνετο κόλπος ἀπείρων,
432
ὅστε διὲκ Πελοπόννησον πίειραν ἐέργει ·
433
ἦλθ’ἄνεμος Ζέφυρος μέγας, αἴθριος, ἐκ Διὸς αἴσης,
434
λάβρος ἐπαιγίζων ἐξ αἰθέρος, ὄφρα τάχιστα
435
νηῦς ἀνύσειε θέουσα θαλάσσης ἁλμυρὸν ὕδωρ.
436
ἄψορροι δὴ ἔπειτα πρὸς ἠῶτ’ἠέλιόντε
437
ἔπλεον · ἡγεμόνευε δ’ἄναξ Διὸς υἱὸς Ἀπόλλων ·
438
ἷξον δ’ἐς Κρίσην εὐδείελον, ἀμπελόεσσαν,
439
ἐς λιμέν’· δ’ἀμάθοισιν ἐχρίμψατο ποντοπόρος νηῦς.
440
ἔνθ’ἐκ νηὸς ὄρουσε ἄναξ ἑκάεργος Ἀπόλλων,
441
ἀστέρι εἰδόμενος μέσῳ ἤματι · τοῦ δ’ἀπὸ πολλαὶ
442
σπινθαρίδες πωτῶντο, σέλας δ’εἰς οὐρανὸν ἷκεν ·
443
ἐς δ’ἄδυτον κατέδυσε διὰ τριπόδων ἐριτίμων.
444
ἔνθ’ἄρ’ γε φλόγα δαῖε πιφαυσκόμενος τὰ κῆλα ·
445
πᾶσαν δὲ Κρίσην κάτεχεν σέλας · αἳ δ’ὀλόλυξαν
446
Κρισαίων ἄλοχοι καλλίζωνοίτε θύγατρες
447
Φοίβου ὑπὸ ῥιπῆς · μέγα γὰρ δέος ἔμβαλ’ἑκάστῳ.
448
ἔνθεν δ’αὖτ’ἐπὶ νῆα νόημ’ὣς ἆλτο πέτεσθαι,
449
ἀνέρι εἰδόμενος αἰζηῷτε κρατερῷτε,
450
πρωθήβῃ, χαίτῃς εἰλυμένος εὐρέας ὤμους ·
451
καί σφεας φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα ·
452
ξεῖνοι, τίνες ἐστέ; πόθεν πλεῖθ’ὑγρὰ κέλευθα;
453
τι κατὰ πρῆξιν μαψιδίως ἀλάλησθε
454
οἷάτε ληιστῆρες ὑπεὶρ ἅλα, τοίτ’ἀλόωνται
455
ψυχὰς παρθέμενοι, κακὸν ἀλλοδαποῖσι φέροντες;
456
τίφθ’οὕτως ἧσθον τετιηότες, οὐ δ’ἐπὶ γαῖαν
457
ἐκβῆτ’, οὐ δὲ καθ’ὅπλα μελαίνης νηὸς ἔθεσθε;
458
αὕτη μέν γε δίκη πέλει ἀνδρῶν ἀλφηστάων,
459
ὁππότ’ἂν ἐκ πόντοιο ποτὶ χθονὶ νηὶ μελαίνῃ
460
ἔλθωσιν καμάτῳ ἀδηκότες, αὐτίκα δέ σφεας
461
σίτοιο γλυκεροῖο περὶ φρένας ἵμερος αἱρεῖ.
462
ὣς φάτο καί σφιν θάρσος ἐνὶ στήθεσσιν ἔθηκε.
463
τὸν καὶ ἀμειβόμενος Κρητῶν ἀγὸς ἀντίον ηὔδα ·
464
ξεῖν’, ἐπεὶ οὐ μὲν γάρ τι καταθνητοῖσι ἔοικας,
465
οὐ δέμας οὐ δὲ φυήν, ἀλλ’ἀθανάτοισι θεοῖσιν,
466
οὖλέτε καὶ μέγα χαῖρε, θεοὶ δέ τοι ὄλβια δοῖεν.
467
καί μοι τοῦτ’ἀγόρευσον ἐτήτυμον, ὄφρ’εὖ εἰδῶ ·
468
τίς δῆμος; τίς γαῖα; τίνες βροτοὶ ἐγγεγάασιν;
469
ἄλλῃ γὰρ φρονέοντες ἐπεπλέομεν μέγα λαῖτμα
470
ἐς Πύλον ἐκ Κρήτης, ἔνθεν γένος εὐχόμεθ’εἶναι ·
471
νῦν δ’ὧδε ξὺν νηὶ κατήλθομεν οὔ τι ἑκόντες,
472
νόστου ἱέμενοι, ἄλλην ὁδόν, ἄλλα κέλευθα ·
473
ἀλλά τις ἀθανάτων δεῦρ’ἤγαγεν οὐκ ἐθέλοντας.
474
τοὺς δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη ἑκάεργος Ἀπόλλων ·
475
ξεῖνοι, τοὶ Κνωσὸν πολυδένδρεον ἀμφινέμεσθε
476
τὸ πρίν, ἀτὰρ νῦν οὐκ ἔθ’ὑπότροποι αὖτις ἔσεσθε
477
ἔςτε πόλιν ἐρατὴν καὶ δώματα καλὰ ἕκαστος
478
ἔςτε φίλας ἀλόχους · ἀλλ’ἐνθάδε πίονα νηὸν
479
ἕξετ’ἐμὸν πολλοῖσι τετιμένον ἀνθρώποισιν.
480
εἰμὶ δ’ἐγὼ Διὸς υἱός, Ἀπόλλων δ’εὔχομαι εἶναι ·
481
ὑμέας δ’ἤγαγον ἐνθάδ’ὑπὲρ μέγα λαῖμα θαλάσσης,
482
οὔ τι κακὰ φρονέων, ἀλλ’ἐνθάδε πίονα νηὸν
483
ἕξετ’ἐμὸν πᾶσιν μάλα τίμιον ἀνθρώποισι,
484
βουλάςτ’ἀθανάτων εἰδήσετε, τῶν ἰότητι
485
αἰεὶ τιμήσεσθε διαμπερὲς ἤματα πάντα.
486
ἀλλ’ἄγεθ’, ὡς ἂν ἐγὼ εἴπω, πείθεσθε τάχιστα ·
487
ἱστία μὲν πρῶτον κάθετον λύσαντε βοείας,
488
νῆα δ’ἔπειτα θοὴν μὲν ἐπ’ἠπείρου ἐρύσασθε,
489
ἐκ δὲ κτήμαθ’ἕλεσθε καὶ ἔντεα νηὸς ἐίσης
490
καὶ βωμὸν ποιήσατ’ἐπὶ ῥηγμῖνι θαλάσσης ·
491
πῦρ δ’ἐπικαίοντες ἐπίτ’ἄλφιτα λευκὰ θύοντες
492
εὔχεσθαι δὴ ἔπειτα παριστάμενοι περὶ βωμόν.
493
ὡς μὲν ἐγὼ τὸ πρῶτον ἐν ἠεροειδέι πόντῳ
494
εἰδόμενος δελφῖνι θοῆς ἐπὶ νηὸς ὄρουσα,
495
ὣς ἐμοὶ εὔχεσθαι Δελφινίῳ · αὐτὰρ βωμὸς
496
αὐτὸς Δελφίνιος καὶ ἐπόψιος ἔσσεται αἰεί.
497
δειπνῆσαίτ’ἄρ’ἔπειτα θοῇ παρὰ νηὶ μελαίνῃ
498
καὶ σπεῖσαι μακάρεσσι θεοῖς, οἳ Ὄλυμπον ἔχουσιν.
499
αὐτὰρ ἐπὴν σίτοιο μελίφρονος ἐξ ἔρον ἧσθε,
500
ἔρχεσθαίθ’ἅμ’ἐμοὶ καὶ ἰηπαιήον’ἀείδειν,
501
εἰς κε χῶρον ἵκησθον, ἵν’ἕξετε πίονα νηόν.
502
ὣς ἔφαθ’· οἳ δ’ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδ’ἐπίθοντο.
503
ἱστία μὲν πρῶτον κάθεσαν, λῦσαν δὲ βοείας,
504
ἱστὸν δ’ἱστοδόκῃ πέλασαν προτόνοισιν ὑφέντες ·
505
ἐκ δὲ καὶ αὐτοὶ βαῖνον ἐπὶ ῥηγμῖνι θαλάσσης.
506
ἐκ δ’ἁλὸς ἤπειρόνδε θοὴν ἀνὰ νῆ’ἐρύσαντο
507
ὑψοῦ ἐπὶ ψαμάθοις, ὑπὸ δ’ἕρματα μακρὰ τάνυσσαν ·
508
καὶ βωμὸν ποίησαν ἐπὶ ῥηγμῖνι θαλάσσης ·
509
πῦρ δ’ἐπικαίοντες ἐπίτ’ἄλφιτα λευκὰ θύοντες
510
εὔχονθ’, ὡς ἐκέλευε, παριστάμενοι περὶ βωμόν.
511
δόρπον ἔπειθ’εἵλοντο θοῇ παρὰ νηὶ μελαίνῃ
512
καὶ σπεῖσαν μακάρεσσι θεοῖς, οἳ Ὄλυμπον ἔχουσιν.
513
αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,
514
βάν ῥ’ἴμεν · ἦρχε δ’ἄρα σφιν ἄναξ Διὸς υἱὸς Ἀπόλλων,
515
φόρμιγγ’ἐν χείρεσσιν ἔχων, ἐρατὸν κιθαρίζων,
516
καλὰ καὶ ὕψι βιβάς · οἳ δὲ ῥήσσοντες ἕποντο
517
Κρῆτες πρὸς Πυθὼ καὶ ἰηπαιήον’ἄειδον,
518
οἷοίτε Κρητῶν παιήονες, οἷσίτε Μοῦσα
519
ἐν στήθεσσιν ἔθηκε θεὰ μελίγηρυν ἀοιδήν.
520
ἄκμητοι δὲ λόφον προσέβαν ποσίν, αἶψα δ’ἵκοντο
521
Παρνησὸν καὶ χῶρον ἐπήρατον, ἔνθ’ἄρ’ἔμελλον
522
οἰκήσειν πολλοῖσι τετιμένοι ἀνθρώποισι ·
523
δεῖξε δ’ἄγων ἄδυτον ζάθεον καὶ πίονα νηόν.
524
τῶν δ’ὠρίνετο θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι φίλοισι ·
525
τὸν καὶ ἀνειρόμενος Κρητῶν ἀγὸς ἀντίον ηὔδα ·
526
ἄνα, εἰ δὴ τῆλε φίλων καὶ πατρίδος αἴης
527
ἤγαγες · οὕτω που τῷ σῷ φίλον ἔπλετο θυμῷ ·
528
πῶς καὶ νῦν βιόμεσθα; τό σε φράζεσθαι ἄνωγμεν.
529
οὔτε τρυγηφόρος ἥδε γ’ἐπήρατος οὔτ’εὐλείμων,
530
ὥστ’ἀπότ’εὖ ζώειν καὶ ἅμ’ἀνθρώποισιν ὀπάζειν.
531
τοὺς δ’ἐπιμειδήσας προσέφη Διὸς υἱὸς Ἀπόλλων ·
532
νήπιοι ἄνθρωποι, δυστλήμονες, οἳ μελεδῶνας
533
βούλεσθ’ἀργαλέουςτε πόνους καὶ στείνεα θυμῷ ·
534
ῥηίδιον ἔπος ὔμμ’ἐρέω καὶ ἐπὶ φρεσὶ θήσω,
535
δεξιτερῇ μάλ’ἕκαστος ἔχων ἐν χειρὶ μάχαιραν,
536
σφάζειν αἰεὶ μῆλα · τὰ δ’ἄφθονα πάντα παρέσται,
537
ὅσσατ’ἐμοί κ’ἀγάγωσι περικλυτὰ φῦλ’ἀνθρώπων ·
538
νηὸν δὲ προφύλαχθε, δέδεχθε δὲ φῦλ’ἀνθρώπων
539
ἐνθάδ’ἀγειρομένων καὶ ἐμὴν ἰθύντε μάλιστα.
539a
δείκνυσθε θνητοῖσι · σὺ δὲ φρεσὶ δέξο θέμιστα.
539b
εἰ δέ τις ἀφραδίῃς οὐ πείσεται, ἀλλ’ἀλογήσει
540
ἠέ τι τηΰσιον ἔπος ἔσσεται ἠέ τι ἔργον
541
ὕβριςθ’, θέμις ἐστὶ καταθνητῶν ἀνθρώπων,
542
ἄλλοι ἔπειθ’ὑμῖν σημάντορες ἄνδρες ἔσονται,
543
τῶν ὑπ’ἀναγκαίῃ δεδμήσεσθ’ἤματα πάντα.
544
εἴρηταί τοι πάντα · σὺ δὲ φρεσὶ σῇσι φύλαξαι.
545
καὶ σὺ μὲν οὕτω χαῖρε, Διὸς καὶ Λητοῦς υἱέ ·
546
αὐτὰρ ἐγὼ καὶ σεῖο καὶ ἄλλης μνήσομ’ἀοιδῆς.