The Bacchae

ἥκω Διὸς παῖς τήνδε Θηβαίων χθόνα

Διόνυσος, ὃν τίκτει ποθ’ἡ Κάδμου κόρη

Σεμέλη λοχευθεῖσ’ἀστραπηφόρῳ πυρί ·

μορφὴν δ’ἀμείψας ἐκ θεοῦ βροτησίαν

πάρειμι Δίρκης νάματ’Ἰσμηνοῦθ’ὕδωρ.

ὁρῶ δὲ μητρὸς μνῆμα τῆς κεραυνίας

τόδ’ἐγγὺς οἴκων καὶ δόμων ἐρείπια

τυφόμενα Δίου πυρὸς ἔτι ζῶσαν φλόγα,

ἀθάνατον Ἥρας μητέρ’εἰς ἐμὴν ὕβριν.

αἰνῶ δὲ Κάδμον, ἄβατον ὃς πέδον τόδε

τίθησι, θυγατρὸς σηκόν · ἀμπέλου δέ νιν

πέριξ ἐγὼ ’κάλυψα βοτρυώδει χλόῃ.

λιπὼν δὲ Λυδῶν τοὺς πολυχρύσους γύας

Φρυγῶντε, Περσῶνθ’ἡλιοβλήτους πλάκας

Βάκτριάτε τείχη τήντε δύσχιμον χθόνα

Μήδων ἐπελθὼν Ἀραβίαντ’εὐδαίμονα

Ἀσίαντε πᾶσαν, ἣ παρ’ἁλμυρὰν ἅλα

κεῖται μιγάσιν Ἕλλησι βαρβάροιςθ’ὁμοῦ

πλήρεις ἔχουσα καλλιπυργώτους πόλεις,

ἐς τήνδε πρῶτον ἦλθον Ἑλλήνων πόλιν,

τἀκεῖ χορεύσας καὶ καταστήσας ἐμὰς

τελετάς, ἵν’εἴην ἐμφανὴς δαίμων βροτοῖς.

πρώτας δὲ Θήβας τῆσδε γῆς Ἑλληνίδος

ἀνωλόλυξα, νεβρίδ’ἐξάψας χροὸς

θύρσοντε δοὺς ἐς χεῖρα, κίσσινον βέλος ·

ἐπεί μ’ἀδελφαὶ μητρός, ἃς ἥκιστα χρῆν,

Διόνυσον οὐκ ἔφασκον ἐκφῦναι Διός,

Σεμέλην δὲ νυμφευθεῖσαν ἐκ θνητοῦ τινος

ἐς Ζῆν’ἀναφέρειν τὴν ἁμαρτίαν λέχους,

Κάδμου σοφίσμαθ’, ὧν νιν οὕνεκα κτανεῖν

Ζῆν’ἐξεκαυχῶνθ’, ὅτι γάμους ἐψεύσατο.

τοιγάρ νιν αὐτὰς ἐκ δόμων ᾤστρησ’ἐγὼ

μανίαις, ὄρος δ’οἰκοῦσι παράκοποι φρενῶν ·

σκευήντ’ἔχειν ἠνάγκασ’ὀργίων ἐμῶν,

καὶ πᾶν τὸ θῆλυ σπέρμα Καδμείων, ὅσαι

γυναῖκες ἦσαν, ἐξέμηνα δωμάτων ·

ὁμοῦ δὲ Κάδμου παισὶν ἀναμεμειγμέναι

χλωραῖς ὑπ’ἐλάταις ἀνορόφοις ἧνται πέτραις.

δεῖ γὰρ πόλιν τήνδ’ἐκμαθεῖν, κεἰ μὴ θέλει,

ἀτέλεστον οὖσαν τῶν ἐμῶν βακχευμάτων,

Σεμέληςτε μητρὸς ἀπολογήσασθαί μ’ὕπερ

φανέντα θνητοῖς δαίμον’ὃν τίκτει Διί.

Κάδμος μὲν οὖν γέραςτε καὶ τυραννίδα

Πενθεῖ δίδωσι θυγατρὸς ἐκπεφυκότι,

ὃς θεομαχεῖ τὰ κατ’ἐμὲ καὶ σπονδῶν ἄπο

ὠθεῖ μ’, ἐν εὐχαῖςτ’οὐδαμοῦ μνείαν ἔχει.

ὧν οὕνεκ’αὐτῷ θεὸς γεγὼς ἐνδείξομαι

πᾶσίντε Θηβαίοισιν. ἐς δ’ἄλλην χθόνα,

τἀνθένδε θέμενος εὖ, μεταστήσω πόδα,

δεικνὺς ἐμαυτόν · ἢν δὲ Θηβαίων πόλις

ὀργῇ σὺν ὅπλοις ἐξ ὄρους βάκχας ἄγειν

ζητῇ, ξυνάψω μαινάσι στρατηλατῶν.

ὧν οὕνεκ’εἶδος θνητὸν ἀλλάξας ἔχω

μορφήντ’ἐμὴν μετέβαλον εἰς ἀνδρὸς φύσιν.

ἀλλ’, ὦ λιποῦσαι Τμῶλον ἔρυμα Λυδίας,

θίασος ἐμός, γυναῖκες, ἃς ἐκ βαρβάρων

ἐκόμισα παρέδρους καὶ ξυνεμπόρους ἐμοί,

αἴρεσθε τἀπιχώρι’ἐν πόλει Φρυγῶν

τύμπανα, Ῥέαςτε μητρὸς ἐμάθ’εὑρήματα,

βασίλειάτ’ἀμφὶ δώματ’ἐλθοῦσαι τάδε

κτυπεῖτε Πενθέως, ὡς ὁρᾷ Κάδμου πόλις.

ἐγὼ δὲ βάκχαις, ἐς Κιθαιρῶνος πτυχὰς

ἐλθὼν ἵν’εἰσί, συμμετασχήσω χορῶν.

Ἀσίας ἀπὸ γᾶς

ἱερὸν Τμῶλον ἀμείψασα θοάζω

Βρομίῳ πόνον ἡδὺν κάματόντ’εὐκάματον,

Βάκχιον εὐαζομένα.

τίς ὁδῷ τίς ὁδῷ; τίς;

μελάθροις ἔκτοπος ἔστω, στόματ’εὔφημον

ἅπας ἐξοσιούσθω ·

τὰ νομισθέντα γὰρ αἰεὶ

Διόνυσον ὑμνήσω.

ὦ

μάκαρ, ὅστις εὐδαίμων

τελετὰς θεῶν εἰδὼς

βιοτὰν ἁγιστεύει καὶ

θιασεύεται ψυχὰν

ἐν ὄρεσσι βακχεύων

ὁσίοις καθαρμοῖσιν,

τάτε ματρὸς μεγάλας ὄργια

Κυβέλας θεμιτεύων,

ἀνὰ θύρσοντε τινάσσων,

κισσῷτε στεφανωθεὶς

Διόνυσον θεραπεύει.

ἴτε βάκχαι, ἴτε βάκχαι,

Βρόμιον παῖδα θεὸν θεοῦ

Διόνυσον κατάγουσαι

Φρυγίων ἐξ ὀρέων Ἑλλάδος εἰς

εὐρυχόρους ἀγυιάς, τὸν Βρόμιον ·

ὅν

ποτ’ἔχουσ’ἐν ὠδίνων

λοχίαις ἀνάγκαισι

πταμένας Διὸς βροντᾶς νηδύος

ἔκβολον μάτηρ

ἔτεκεν, λιποῦσ’αἰῶνα

κεραυνίῳ πληγᾷ ·

λοχίοις δ’αὐτίκα νιν δέξατο

θαλάμαις Κρονίδας Ζεύς,

κατὰ μηρῷ δὲ καλύψας

χρυσέαισιν συνερείδει

περόναις κρυπτὸν ἀφ’Ἥρας.

ἔτεκεν δ’, ἁνίκα Μοῖραι

τέλεσαν, ταυρόκερων θεὸν

στεφάνωσέντε δρακόντων

στεφάνοις, ἔνθεν ἄγραν θηροτρόφον

μαινάδες ἀμφιβάλλονται

ὦ Σεμέλας τροφοὶ Θῆβαι,

στεφανοῦσθε κισσῷ ·

βρύετε βρύετε χλοήρει

μίλακι καλλικάρπῳ

καὶ καταβακχιοῦσθε δρυὸς

ἢ ἐλάτας κλάδοισι,

στικτῶντ’ἐνδυτὰ νεβρίδων

στέφετε λευκοτρίχων πλοκάμων

μαλλοῖς · ἀμφὶ δὲ νάρθηκας ὑβριστὰς

ὁσιοῦσθ’· αὐτίκα γᾶ πᾶσα χορεύσει —

Βρόμιος ὅστις ἄγῃ θιάσους —

εἰς ὄρος εἰς ὄρος, ἔνθα μένει

θηλυγενὴς ὄχλος

ἀφ’ἱστῶν παρὰ κερκίδωντ’

οἰστρηθεὶς Διονύσῳ.

ὦ θαλάμευμα Κουρήτων

ζάθεοίτε Κρήτας

Διογενέτορες ἔναυλοι,

ἔνθα τρικόρυθες ἄντροις

βυρσότονον κύκλωμα τόδε

μοι Κορύβαντες ηὗρον ·

βακχείᾳ δ’ἀνὰ συντόνῳ

κέρασαν ἁδυβόᾳ Φρυγίων

αὐλῶν πνεύματι ματρόςτε Ῥέας ἐς

χέρα θῆκαν, κτύπον εὐάσμασι Βακχᾶν ·

παρὰ δὲ μαινόμενοι Σάτυροι

ματέρος ἐξανύσαντο θεᾶς,

ἐς δὲ χορεύματα

συνῆψαν τριετηρίδων,

αἷς χαίρει Διόνυσος.

ἡδὺς ἐν ὄρεσιν, ὅταν ἐκ θιάσων δρομαίων

πέσῃ πεδόσε, νεβρίδος

ἔχων ἱερὸν ἐνδυτόν, ἀγρεύων

αἷμα τραγοκτόνον, ὠμοφάγον χάριν, ἱέμενος

ἐς ὄρεα Φρύγια, Λύδι’, ὁ δ’ἔξαρχος Βρόμιος,

ῥεῖ δὲ γάλακτι πέδον, ῥεῖ δ’οἴνῳ, ῥεῖ δὲ μελισσᾶν

Συρίας δ’ὡς λιβάνου καπνὸν

ὁ Βακχεὺς ἀνέχων

πυρσώδη φλόγα πεύκας

ἐκ νάρθηκος ἀίσσει

δρόμῳ καὶ χοροῖσιν

πλανάτας ἐρεθίζων

τρυφερόντε πλόκαμον εἰς αἰθέρα ῥίπτων.

ἅμα δ’εὐάσμασι τοιάδ’ἐπιβρέμει ·

ὦ ἴτε βάκχαι,

ἴτε βάκχαι,

Τμώλου χρυσορόου χλιδᾷ

μέλπετε τὸν Διόνυσον

βαρυβρόμων ὑπὸ τυμπάνων,

εὔια τὸν εὔιον ἀγαλλόμεναι θεὸν

ἐν Φρυγίαισι βοαῖς ἐνοπαῖσίτε,

λωτὸς ὅταν εὐκέλαδος

ἱερὸς ἱερὰ παίγματα βρέμῃ, σύνοχα

φοιτάσιν εἰς ὄρος εἰς ὄρος · ἡδομένα

δ’ἄρα, πῶλος ὅπως ἅμα ματέρι

φορβάδι, κῶλον ἄγει ταχύπουν σκιρτήμασι βάκχα.

τίς ἐν πύλαισι; Κάδμον ἐκκάλει δόμων,

Ἀγήνορος παῖδ’, ὃς πόλιν Σιδωνίαν

λιπὼν ἐπύργωσ’ἄστυ Θηβαίων τόδε.

ἴτω τις, εἰσάγγελλε Τειρεσίας ὅτι

ζητεῖ νιν · οἶδε δ’αὐτὸς ὧν ἥκω πέρι

ἅτε ξυνεθέμην πρέσβυς ὢν γεραιτέρῳ,

θύρσους ἀνάπτειν καὶ νεβρῶν δορὰς ἔχειν

στεφανοῦντε κρᾶτα κισσίνοις βλαστήμασιν.

ὦ φίλταθ’, ὡς σὴν γῆρυν ᾐσθόμην κλύων

σοφὴν σοφοῦ παρ’ἀνδρός, ἐν δόμοισιν ὤν ·

ἥκω δ’ἕτοιμος τήνδ’ἔχων σκευὴν θεοῦ ·

δεῖ γάρ νιν ὄντα παῖδα θυγατρὸς ἐξ ἐμῆς

ὅσον καθ’ἡμᾶς δυνατὸν αὔξεσθαι μέγαν.

ποῖ δεῖ χορεύειν, ποῖ καθιστάναι πόδα

καὶ κρᾶτα σεῖσαι πολιόν; ἐξηγοῦ σύ μοι

γέρων γέροντι, Τειρεσία · σὺ γὰρ σοφός.

ὡς οὐ κάμοιμ’ἂν οὔτε νύκτ’οὔθ’ἡμέραν

θύρσῳ κροτῶν γῆν · ἐπιλελήσμεθ’ἡδέως

γέροντες ὄντες.

ταὔτ’ἐμοὶ πάσχεις ἄρα ·

κἀγὼ γὰρ ἡβῶ κἀπιχειρήσω χοροῖς.

οὐκοῦν ὄχοισιν εἰς ὄρος περάσομεν;

ἀλλ’οὐχ ὁμοίως ἂν ὁ θεὸς τιμὴν ἔχοι.

γέρων γέροντα παιδαγωγήσω σ’ἐγώ.

ὁ θεὸς ἀμοχθὶ κεῖσε νῷν ἡγήσεται.

μόνοι δὲ πόλεως Βακχίῳ χορεύσομεν;

μόνοι γὰρ εὖ φρονοῦμεν, οἱ δ’ἄλλοι κακῶς.

μακρὸν τὸ μέλλειν · ἀλλ’ἐμῆς ἔχου χερός.

ἰδού, ξύναπτε καὶ ξυνωρίζου χέρα.

οὐ καταφρονῶ ’γὼ τῶν θεῶν θνητὸς γεγώς.

οὐδὲν σοφιζόμεσθα τοῖσι δαίμοσιν.

πατρίους παραδοχάς, ἅςθ’ὁμήλικας χρόνῳ

κεκτήμεθ’, οὐδεὶς αὐτὰ καταβαλεῖ λόγος,

οὐ δ’εἰ δι’ἄκρων τὸ σοφὸν ηὕρηται φρενῶν.

ἐρεῖ τις ὡς τὸ γῆρας οὐκ αἰσχύνομαι,

μέλλων χορεύειν κρᾶτα κισσώσας ἐμόν;

οὐ γὰρ διῄρηχ’ὁ θεός, οὔτε τὸν νέον

εἰ χρὴ χορεύειν οὔτε τὸν γεραίτερον,

ἀλλ’ἐξ ἁπάντων βούλεται τιμὰς ἔχειν

κοινάς, διαριθμῶν δ’οὐδέν’αὔξεσθαι θέλει.

ἐπεὶ σὺ φέγγος, Τειρεσία, τόδ’οὐχ ὁρᾷς,

ἐγὼ προφήτης σοι λόγων γενήσομαι.

Πενθεὺς πρὸς οἴκους ὅδε διὰ σπουδῆς περᾷ,

Ἐχίονος παῖς, ᾧ κράτος δίδωμι γῆς.

ὡς ἐπτόηται · τί ποτ’ἐρεῖ νεώτερον;

ἔκδημος ὢν μὲν τῆσδ’ἐτύγχανον χθονός,

κλύω δὲ νεοχμὰ τήνδ’ἀνὰ πτόλιν κακά,

γυναῖκας ἡμῖν δώματ’ἐκλελοιπέναι

πλασταῖσι βακχείαισιν, ἐν δὲ δασκίοις

ὄρεσι θοάζειν, τὸν νεωστὶ δαίμονα

Διόνυσον, ὅστις ἔστι, τιμώσας χοροῖς ·

πλήρεις δὲ θιάσοις ἐν μέσοισιν ἑστάναι

κρατῆρας, ἄλλην δ’ἄλλοσ’εἰς ἐρημίαν

πτώσσουσαν εὐναῖς ἀρσένων ὑπηρετεῖν,

πρόφασιν μὲν ὡς δὴ μαινάδας θυοσκόους,

τὴν δ’Ἀφροδίτην πρόσθ’ἄγειν τοῦ Βακχίου.

ὅσας μὲν οὖν εἴληφα, δεσμίους χέρας

σῴζουσι πανδήμοισι πρόσπολοι στέγαις ·

ὅσαι δ’ἄπεισιν, ἐξ ὄρους θηράσομαι,

καὶ σφᾶς σιδηραῖς ἁρμόσας ἐν ἄρκυσιν

παύσω κακούργου τῆσδε βακχείας τάχα.

λέγουσι δ’ὥς τις εἰσελήλυθε ξένος,

γόης ἐπῳδὸς Λυδίας ἀπὸ χθονός,

ξανθοῖσι βοστρύχοισιν εὐοσμῶν κόμην,

οἰνῶπας ὄσσοις χάριτας Ἀφροδίτης ἔχων,

ὃς ἡμέραςτε κεὐφρόνας συγγίγνεται

τελετὰς προτείνων εὐίους νεάνισιν.

εἰ δ’αὐτὸν εἴσω τῆσδε λήψομαι στέγης,

παύσω κτυποῦντα θύρσον ἀνασείοντάτε

κόμας, τράχηλον σώματος χωρὶς τεμών.

ἐκεῖνος εἶναί φησι Διόνυσον θεόν,

ἐκεῖνος ἐν μηρῷ ποτ’ἐρράφθαι Διός,

ὃς ἐκπυροῦται λαμπάσιν κεραυνίαις

σὺν μητρί, Δίους ὅτι γάμους ἐψεύσατο.

ταῦτ’οὐχὶ δεινῆς ἀγχόνης ἔστ’ἄξια,

ὕβρεις ὑβρίζειν, ὅστις ἔστιν ὁ ξένος;

ἀτὰρ τόδ’ἄλλο θαῦμα, τὸν τερασκόπον

ἐν ποικίλαισι νεβρίσι Τειρεσίαν ὁρῶ

πατέρατε μητρὸς τῆς ἐμῆς — πολὺν γέλων —

νάρθηκι βακχεύοντ’· ἀναίνομαι, πάτερ,

τὸ γῆρας ὑμῶν εἰσορῶν νοῦν οὐκ ἔχον.

οὐκ ἀποτινάξεις κισσόν; οὐκ ἐλευθέραν

θύρσου μεθήσεις χεῖρ’, ἐμῆς μητρὸς πάτερ;

σὺ ταῦτ’ἔπεισας, Τειρεσία · τόνδ’αὖ θέλεις

τὸν δαίμον’ἀνθρώποισιν ἐσφέρων νέον

σκοπεῖν πτερωτοὺς κἀμπύρων μισθοὺς φέρειν.

εἰ μή σε γῆρας πολιὸν ἐξερρύετο,

καθῆσ’ἂν ἐν βάκχαισι δέσμιος μέσαις,

τελετὰς πονηρὰς εἰσάγων · γυναιξὶ γὰρ

ὅπου βότρυος ἐν δαιτὶ γίγνεται γάνος,

οὐχ ὑγιὲς οὐδὲν ἔτι λέγω τῶν ὀργίων.

τῆς δυσσεβείας. ὦ ξέν’, οὐκ αἰδῇ θεοὺς

Κάδμοντε τὸν σπείραντα γηγενῆ στάχυν,

Ἐχίονος δ’ὢν παῖς καταισχύνεις γένος;

ὅταν λάβῃ τις τῶν λόγων ἀνὴρ σοφὸς

καλὰς ἀφορμάς, οὐ μέγ’ἔργον εὖ λέγειν ·

σὺ δ’εὔτροχον μὲν γλῶσσαν ὡς φρονῶν ἔχεις,

ἐν τοῖς λόγοισι δ’οὐκ ἔνεισί σοι φρένες.

θράσει δὲ δυνατὸς καὶ λέγειν οἷόςτ’ἀνὴρ

κακὸς πολίτης γίγνεται νοῦν οὐκ ἔχων.

οὗτος δ’ὁ δαίμων ὁ νέος, ὃν σὺ διαγελᾷς,

οὐκ ἂν δυναίμην μέγεθος ἐξειπεῖν ὅσος

καθ’Ἑλλάδ’ἔσται. δύο γάρ, ὦ νεανία,

τὰ πρῶτ’ἐν ἀνθρώποισι · Δημήτηρ θεά —

γῆ δ’ἐστίν, ὄνομα δ’ὁπότερον βούλῃ κάλει ·

αὕτη μὲν ἐν ξηροῖσιν ἐκτρέφει βροτούς ·

ὃς δ’ἦλθ’ἔπειτ’, ἀντίπαλον ὁ Σεμέλης γόνος

βότρυος ὑγρὸν πῶμ’ηὗρε κεἰσηνέγκατο

θνητοῖς, ὃ παύει τοὺς ταλαιπώρους βροτοὺς

λύπης, ὅταν πλησθῶσιν ἀμπέλου ῥοῆς,

ὕπνοντε λήθην τῶν καθ’ἡμέραν κακῶν

δίδωσιν, οὐ δ’ἔστ’ἄλλο φάρμακον πόνων.

οὗτος θεοῖσι σπένδεται θεὸς γεγώς,

ὥστε διὰ τοῦτον τἀγάθ’ἀνθρώπους ἔχειν.

καὶ καταγελᾷς νιν, ὡς ἐνερράφη Διὸς

μηρῷ; διδάξω σ’ὡς καλῶς ἔχει τόδε.

ἐπεί νιν ἥρπασ’ἐκ πυρὸς κεραυνίου

Ζεύς, ἐς δ’Ὄλυμπον βρέφος ἀνήγαγεν θεόν,

Ἥρα νιν ἤθελ’ἐκβαλεῖν ἀπ’οὐρανοῦ ·

Ζεὺς δ’ἀντεμηχανήσαθ’οἷα δὴ θεός.

ῥήξας μέρος τι τοῦ χθόν’ἐγκυκλουμένου

αἰθέρος, ἔθηκε τόνδ’ὅμηρον ἐκδιδούς,

[…]

Διόνυσον Ἥρας νεικέων · χρόνῳ δέ νιν

βροτοὶ ῥαφῆναί φασιν ἐν μηρῷ Διός,

ὄνομα μεταστήσαντες, ὅτι θεᾷ θεὸς

Ἥρᾳ ποθ’ὡμήρευσε, συνθέντες λόγον.

μάντις δ’ὁ δαίμων ὅδε · τὸ γὰρ βακχεύσιμον

καὶ τὸ μανιῶδες μαντικὴν πολλὴν ἔχει ·

ὅταν γὰρ ὁ θεὸς ἐς τὸ σῶμ’ἔλθῃ πολύς,

λέγειν τὸ μέλλον τοὺς μεμηνότας ποιεῖ.

Ἄρεώςτε μοῖραν μεταλαβὼν ἔχει τινά ·

στρατὸν γὰρ ἐν ὅπλοις ὄντα κἀπὶ τάξεσιν

φόβος διεπτόησε πρὶν λόγχης θιγεῖν.

μανία δὲ καὶ τοῦτ’ἐστὶ Διονύσου πάρα.

ἔτ’αὐτὸν ὄψῃ κἀπὶ Δελφίσιν πέτραις

πηδῶντα σὺν πεύκαισι δικόρυφον πλάκα,

πάλλοντα καὶ σείοντα βακχεῖον κλάδον,

μέγαντ’ἀν’Ἑλλάδα. ἀλλ’ἐμοί, Πενθεῦ, πιθοῦ ·

μὴ τὸ κράτος αὔχει δύναμιν ἀνθρώποις ἔχειν,

μη δ’, ἢν δοκῇς μέν, ἡ δὲ δόξα σου νοσῇ,

φρονεῖν δόκει τι · τὸν θεὸν δ’ἐς γῆν δέχου

καὶ σπένδε καὶ βάκχευε καὶ στέφου κάρα.

οὐχ ὁ Διόνυσος σωφρονεῖν ἀναγκάσει

γυναῖκας ἐς τὴν Κύπριν, ἀλλ’ἐν τῇ φύσει

τοῦτο σκοπεῖν χρή · καὶ γὰρ ἐν βακχεύμασιν

οὖσ’ἥ γε σώφρων οὐ διαφθαρήσεται.

ὁρᾷς, σὺ χαίρεις, ὅταν ἐφεστῶσιν πύλαις

πολλοί, τὸ Πενθέως δ’ὄνομα μεγαλύνῃ πόλις ·

κἀκεῖνος, οἶμαι, τέρπεται τιμώμενος.

ἐγὼ μὲν οὖν καὶ Κάδμος, ὃν σὺ διαγελᾷς,

κισσῷτ’ἐρεψόμεσθα καὶ χορεύσομεν,

πολιὰ ξυνωρίς, ἀλλ’ὅμως χορευτέον,

κοὐ θεομαχήσω σῶν λόγων πεισθεὶς ὕπο.

μαίνῃ γὰρ ὡς ἄλγιστα, κοὔτε φαρμάκοις

ἄκη λάβοις ἂν οὔτ’ἄνευ τούτων νοσεῖς.

ὦ πρέσβυ, Φοῖβόντ’οὐ καταισχύνεις λόγοις,

τιμῶντε Βρόμιον σωφρονεῖς, μέγαν θεόν.

ὦ παῖ, καλῶς σοι Τειρεσίας παρῄνεσεν.

οἴκει μεθ’ἡμῶν, μὴ θύραζε τῶν νόμων.

νῦν γὰρ πέτῃτε καὶ φρονῶν οὐδὲν φρονεῖς.

κεἰ μὴ γὰρ ἔστιν ὁ θεὸς οὗτος, ὡς σὺ φῄς,

παρὰ σοὶ λεγέσθω · καὶ καταψεύδου καλῶς

ὡς ἔστι, Σεμέληθ’ἵνα δοκῇ θεὸν τεκεῖν,

ἡμῖντε τιμὴ παντὶ τῷ γένει προσῇ.

ὁρᾷς τὸν Ἀκτέωνος ἄθλιον μόρον,

ὃν ὠμόσιτοι σκύλακες ἃς ἐθρέψατο

διεσπάσαντο, κρείσσον’ἐν κυναγίαις

Ἀρτέμιδος εἶναι κομπάσαντ’, ἐν ὀργάσιν.

ὃ μὴ πάθῃς σύ · δεῦρό σου στέψω κάρα

κισσῷ · μεθ’ἡμῶν τῷ θεῷ τιμὴν δίδου.

οὐ μὴ προσοίσεις χεῖρα, βακχεύσεις δ’ἰών,

μη δ’ἐξομόρξῃ μωρίαν τὴν σὴν ἐμοί;

τῆς σῆς δ’ἀνοίας τόνδε τὸν διδάσκαλον

δίκην μέτειμι. στειχέτω τις ὡς τάχος,

ἐλθὼν δὲ θάκους τοῦδ’ἵν’οἰωνοσκοπεῖ

μοχλοῖς τριαίνου κἀνάτρεψον ἔμπαλιν,

ἄνω κάτω τὰ πάντα συγχέας ὁμοῦ,

καὶ στέμματ’ἀνέμοις καὶ θυέλλαισιν μέθες.

μάλιστα γάρ νιν δήξομαι δράσας τάδε.

οἳ δ’ἀνὰ πόλιν στείχοντες ἐξιχνεύσατε

τὸν θηλύμορφον ξένον, ὃς ἐσφέρει νόσον

καινὴν γυναιξὶ καὶ λέχη λυμαίνεται.

κἄνπερ λάβητε, δέσμιον πορεύσατε

δεῦρ’αὐτόν, ὡς ἂν λευσίμου δίκης τυχὼν

θάνῃ, πικρὰν βάκχευσιν ἐν Θήβαις ἰδών.

ὦ σχέτλι’, ὡς οὐκ οἶσθα ποῦ ποτ’εἶ λόγων.

μέμηνας ἤδη · καὶ πρὶν ἐξέστης φρενῶν.

στείχωμεν ἡμεῖς, Κάδμε, κἀξαιτώμεθα

ὑπέρτε τούτου καίπερ ὄντος ἀγρίου

ὑπέρτε πόλεως τὸν θεὸν μηδὲν νέον

δρᾶν. ἀλλ’ἕπου μοι κισσίνου βάκτρου μέτα,

πειρῶ δ’ἀνορθοῦν σῶμ’ἐμόν, κἀγὼ τὸ σόν ·

γέροντε δ’αἰσχρὸν δύο πεσεῖν · ἴτω δ’ὅμως,

τῷ Βακχίῳ γὰρ τῷ Διὸς δουλευτέον.

Πενθεὺς δ’ὅπως μὴ πένθος εἰσοίσει δόμοις

τοῖς σοῖσι, Κάδμε · μαντικῇ μὲν οὐ λέγω,

τοῖς πράγμασιν δέ · μῶρα γὰρ μῶρος λέγει.

ὁσία πότνα θεῶν,

Ὁσία δ’ἃ κατὰ γᾶν

χρυσέαν πτέρυγα φέρεις,

τάδε Πενθέως ἀίεις;

ἀίεις οὐχ ὁσίαν

ὕβριν ἐς τὸν Βρόμιον, τὸν

Σεμέλας, τὸν παρὰ καλλιστεφάνοις

εὐφροσύναις δαίμονα

πρῶτον μακάρων; ὃς τάδ’ἔχει,

θιασεύειντε χοροῖς

μετάτ’αὐλοῦ γελάσαι

ἀποπαῦσαίτε μερίμνας,

ὁπόταν βότρυος ἔλθῃ

γάνος ἐν δαιτὶ θεῶν, κισσοφόροις

δ’ἐν θαλίαις ἀνδράσι

κρατὴρ ὕπνον ἀμφιβάλλῃ

ἀχαλίνων στομάτων

ἀνόμουτ’ἀφροσύνας

τὸ τέλος δυστυχία ·

ὁ δὲ τᾶς ἡσυχίας

βίοτος καὶ τὸ φρονεῖν

ἀσάλευτόντε μένει καὶ

συνέχει δώματα · πόρσω

γὰρ ὅμως αἰθέρα ναίοντες

ὁρῶσιν τὰ βροτῶν οὐρανίδαι.

τὸ σοφὸν δ’οὐ σοφία

τότε μὴ θνητὰ φρονεῖν.

βραχὺς αἰών · ἐπὶ τούτῳ

δέ τις ἂν μεγάλα διώκων

τὰ παρόντ’οὐχὶ φέροι. μαινομένων

οἵδε τρόποι καὶ

κακοβούλων παρ’ἔμοιγε φωτῶν.

ἱκοίμαν ποτὶ Κύπρον,

νᾶσον τᾶς Ἀφροδίτας,

ἵν’οἱ θελξίφρονες νέμονται

θνατοῖσιν Ἔρωτες,

Πάφονθ’ἃν ἑκατόστομοι

βαρβάρου ποταμοῦ ῥοαὶ

καρπίζουσιν ἄνομβροι.

οὗ δ’ἁ καλλιστευομένα

Πιερία μούσειος ἕδρα,

σεμνὰ κλιτὺς Ὀλύμπου,

ἐκεῖσ’ἄγε με, Βρόμιε Βρόμιε,

πρόβακχ’εὔιε δαῖμον.

ἐκεῖ Χάριτες,

ἐκεῖ δὲ Πόθος · ἐκεῖ δὲ βάκχαις

θέμις ὀργιάζειν.

ὁ δαίμων ὁ Διὸς παῖς

χαίρει μὲν θαλίαισιν,

φιλεῖ δ’ὀλβοδότειραν Εἰρήναν,

κουροτρόφον θεάν.

ἴσαν δ’ἔςτε τὸν ὄλβιον

τόντε χείρονα δῶκ’ἔχειν

οἴνου τέρψιν ἄλυπον ·

μισεῖ δ’ᾧ μὴ ταῦτα μέλει,

κατὰ φάος νύκταςτε φίλας

εὐαίωνα διαζῆν,

σοφὰν δ’ἀπέχειν πραπίδα φρένατε

περισσῶν παρὰ φωτῶν ·

τὸ πλῆθος ὅ τι

τὸ φαυλότερον ἐνόμισε χρῆταί

τε, τόδ’ἂν δεχοίμαν.

Πενθεῦ, πάρεσμεν τήνδ’ἄγραν ἠγρευκότες

ἐφ’ἣν ἔπεμψας, οὐ δ’ἄκρανθ’ὡρμήσαμεν.

ὁ θὴρ δ’ὅδ’ἡμῖν πρᾶος οὐ δ’ὑπέσπασεν

φυγῇ πόδ’, ἀλλ’ἔδωκεν οὐκ ἄκων χέρας

οὐ δ’ὠχρός, οὐ δ’ἤλλαξεν οἰνωπὸν γένυν,

γελῶν δὲ καὶ δεῖν κἀπάγειν ἐφίετο

ἔμενέτε, τοὐμὸν εὐτρεπὲς ποιούμενος.

κἀγὼ δι’αἰδοῦς εἶπον · ὦ ξέν’, οὐχ ἑκὼν

ἄγω σε, Πενθέως δ’ὅς μ’ἔπεμψ’ἐπιστολαῖς.

ἃς δ’αὖ σὺ βάκχας εἷρξας, ἃς συνήρπασας

κἄδησας ἐν δεσμοῖσι πανδήμου στέγης,

φροῦδαί γ’ἐκεῖναι λελυμέναι πρὸς ὀργάδας

σκιρτῶσι Βρόμιον ἀνακαλούμεναι θεόν ·

αὐτόματα δ’αὐταῖς δεσμὰ διελύθη ποδῶν

κλῇδέςτ’ἀνῆκαν θύρετρ’ἄνευ θνητῆς χερός.

πολλῶν δ’ὅδ’ἁνὴρ θαυμάτων ἥκει πλέως

ἐς τάσδε Θήβας. σοὶ δὲ τἄλλα χρὴ μέλειν.

μέθεσθε χειρῶν τοῦδ’· ἐν ἄρκυσιν γὰρ ὢν

οὐκ ἔστιν οὕτως ὠκὺς ὥστε μ’ἐκφυγεῖν.

ἀτὰρ τὸ μὲν σῶμ’οὐκ ἄμορφος εἶ, ξένε,

ὡς ἐς γυναῖκας, ἐφ’ὅπερ ἐς Θήβας πάρει ·

πλόκαμόςτε γάρ σου ταναός, οὐ πάλης ὕπο,

γένυν παρ’αὐτὴν κεχυμένος, πόθου πλέως ·

λευκὴν δὲ χροιὰν ἐκ παρασκευῆς ἔχεις,

οὐχ ἡλίου βολαῖσιν, ἀλλ’ὑπὸ σκιᾶς,

τὴν Ἀφροδίτην καλλονῇ θηρώμενος.

πρῶτον μὲν οὖν μοι λέξον ὅστις εἶ γένος.

οὐ κόμπος οὐδείς · ῥᾴδιον δ’εἰπεῖν τόδε.

τὸν ἀνθεμώδη Τμῶλον οἶσθά που κλύων.

οἶδ’, ὃς τὸ Σάρδεων ἄστυ περιβάλλει κύκλῳ.

ἐντεῦθέν εἰμι, Λυδία δέ μοι πατρίς.

πόθεν δὲ τελετὰς τάσδ’ἄγεις ἐς Ἑλλάδα;

Διόνυσος ἡμᾶς εἰσέβησ’, ὁ τοῦ Διός.

Ζεὺς δ’ἔστ’ἐκεῖ τις, ὃς νέους τίκτει θεούς;

οὔκ, ἀλλ’ὁ Σεμέλην ἐνθάδε ζεύξας γάμοις.

πότερα δὲ νύκτωρ σ’ἢ κατ’ὄμμ’ἠνάγκασεν;

ὁρῶν ὁρῶντα, καὶ δίδωσιν ὄργια.

τὰ δ’ὄργι’ἐστὶ τίν’ἰδέαν ἔχοντά σοι;

ἄρρητ’ἀβακχεύτοισιν εἰδέναι βροτῶν.

ἔχει δ’ὄνησιν τοῖσι θύουσιν τίνα;

οὐ θέμις ἀκοῦσαί σ’, ἔστι δ’ἄξι’εἰδέναι.

εὖ τοῦτ’ἐκιβδήλευσας, ἵν’ἀκοῦσαι θέλω.

ἀσέβειαν ἀσκοῦντ’ὄργι’ἐχθαίρει θεοῦ.

τὸν θεὸν ὁρᾶν γὰρ φῂς σαφῶς, ποῖός τις ἦν;

ὁποῖος ἤθελ’· οὐκ ἐγὼ ’τασσον τόδε.

τοῦτ’αὖ παρωχέτευσας εὖ κοὐδὲν λέγων.

δόξει τις ἀμαθεῖ σοφὰ λέγων οὐκ εὖ φρονεῖν.

ἦλθες δὲ πρῶτα δεῦρ’ἄγων τὸν δαίμονα;

πᾶς ἀναχορεύει βαρβάρων τάδ’ὄργια.

φρονοῦσι γὰρ κάκιον Ἑλλήνων πολύ.

τάδ’εὖ γε μᾶλλον · οἱ νόμοι δὲ διάφοροι.

τὰ δ’ἱερὰ νύκτωρ ἢ μεθ’ἡμέραν τελεῖς;

νύκτωρ τὰ πολλά · σεμνότητ’ἔχει σκότος.

τοῦτ’ἐς γυναῖκας δόλιόν ἐστι καὶ σαθρόν.

κἀν ἡμέρᾳ τό γ’αἰσχρὸν ἐξεύροι τις ἄν.

δίκην σε δοῦναι δεῖ σοφισμάτων κακῶν.

σὲ δ’ἀμαθίας γε κἀσεβοῦντ’ἐς τὸν θεόν.

ὡς θρασὺς ὁ βάκχος κοὐκ ἀγύμναστος λόγων.

εἴφ’ὅ τι παθεῖν δεῖ · τί με τὸ δεινὸν ἐργάσῃ;

πρῶτον μὲν ἁβρὸν βόστρυχον τεμῶ σέθεν.

ἱερὸς ὁ πλόκαμος · τῷ θεῷ δ’αὐτὸν τρέφω.

ἔπειτα θύρσον τόνδε παράδος ἐκ χεροῖν.

αὐτός μ’ἀφαιροῦ · τόνδε Διονύσου φορῶ.

εἱρκταῖσίτ’ἔνδον σῶμα σὸν φυλάξομεν.

λύσει μ’ὁ δαίμων αὐτός, ὅταν ἐγὼ θέλω.

ὅταν γε καλέσῃς αὐτὸν ἐν βάκχαις σταθείς.

καὶ νῦν ἃ πάσχω πλησίον παρὼν ὁρᾷ.

καὶ ποῦ ’στιν; οὐ γὰρ φανερὸς ὄμμασίν γ’ἐμοῖς.

παρ’ἐμοί · σὺ δ’ἀσεβὴς αὐτὸς ὢν οὐκ εἰσορᾷς.

λάζυσθε · καταφρονεῖ με καὶ Θήβας ὅδε.

αὐδῶ με μὴ δεῖν σωφρονῶν οὐ σώφροσιν.

ἐγὼ δὲ δεῖν γε, κυριώτερος σέθεν.

οὐκ οἶσθ’ὅ τι ζῇς, οὐ δ’ὃ δρᾷς, οὐ δ’ὅστις εἶ.

Πενθεύς, Ἀγαύης παῖς, πατρὸς δ’Ἐχίονος.

ἐνδυστυχῆσαι τοὔνομ’ἐπιτήδειος εἶ.

χώρει · καθείρξατ’αὐτὸν ἱππικαῖς πέλας

φάτναισιν, ὡς ἂν σκότιον εἰσορᾷ κνέφας.

ἐκεῖ χόρευε · τάσδε δ’ἃς ἄγων πάρει

κακῶν συνεργοὺς ἢ διεμπολήσομεν

ἢ χεῖρα δούπου τοῦδε καὶ βύρσης κτύπου

παύσας, ἐφ’ἱστοῖς δμωίδας κεκτήσομαι.

στείχοιμ’ἄν · ὅ τι γὰρ μὴ χρεών, οὔτοι χρεὼν

παθεῖν. ἀτάρ τοι τῶνδ’ἄποιν’ὑβρισμάτων

μέτεισι Διόνυσός σ’, ὃν οὐκ εἶναι λέγεις ·

ἡμᾶς γὰρ ἀδικῶν κεῖνον εἰς δεσμοὺς ἄγεις.

[…]

Ἀχελῴου θύγατερ,

πότνι’εὐπάρθενε Δίρκα,

σὺ γὰρ ἐν σαῖς ποτε παγαῖς

τὸ Διὸς βρέφος ἔλαβες,

ὅτε μηρῷ πυρὸς ἐξ ἀθανάτου

Ζεὺς ὁ τεκὼν ἥρπασέ

νιν, τάδ’ἀναβοάσας ·

ἴθι, Διθύραμβ’, ἐμὰν ἄρσενα

τάνδε βᾶθι νηδύν ·

ἀναφαίνω σε τόδ’, ὦ Βάκχιε,

Θήβαις ὀνομάζειν.

σὺ δέ μ’, ὦ μάκαιρα Δίρκα,

στεφανηφόρους ἀπωθῇ

θιάσους ἔχουσαν ἐν σοί.

τί μ’ἀναίνῃ; τί με φεύγεις;

ἔτι ναὶ τὰν βοτρυώδη

Διονύσου χάριν οἴνας,

ἔτι σοι τοῦ Βρομίου μελήσει.

οἵαν οἵαν ὀργὰν

ἀναφαίνει χθόνιον

γένος ἐκφύςτε δράκοντός

ποτε Πενθεύς, ὃν Ἐχίων

ἐφύτευσε χθόνιος,

ἀγριωπὸν τέρας, οὐ φῶτα

βρότειον, φόνιον δ’ὥστε

γίγαντ’ἀντίπαλον θεοῖς ·

ὃς ἔμ’ἐν βρόχοισι τὰν τοῦ

Βρομίου τάχα ξυνάψει,

τὸν ἐμὸν δ’ἐντὸς ἔχει δώματος

ἤδη θιασώταν

σκοτίαις κρυπτὸν ἐν εἱρκταῖς.

ἐσορᾷς τάδ’, ὦ Διὸς παῖ

Διόνυσε, σοὺς προφήτας

ἐν ἁμίλλαισιν ἀνάγκας;

μόλε, χρυσῶπα τινάσσων,

ἄνα, θύρσον κατ’Ὄλυμπον,

φονίου δ’ἀνδρὸς ὕβριν κατάσχες.

πόθι Νύσας ἄρα τᾶς θηροτρόφου

θυρσοφορεῖς

θιάσους, ὦ Διόνυσ’, ἢ

κορυφαῖς Κωρυκίαις;

τάχα δ’ἐν ταῖς πολυδένδρεσσιν

Ὀλύμπου θαλάμαις, ἔνθα

ποτ’Ὀρφεὺς κιθαρίζων

σύναγεν δένδρεα μούσαις,

σύναγεν θῆρας ἀγρώτας.

μάκαρ ὦ Πιερία,

σέβεταί σ’Εὔιος, ἥξει

τε χορεύσων ἅμα βακχεύμασι,

τόντ’ὠκυρόαν

διαβὰς Ἀξιὸν εἱλισσομένας

Μαινάδας ἄξει,

Λυδίαν πατέρατε, τὸν

τᾶς εὐδαιμονίας βροτοῖς

ὀλβοδόταν, τὸν ἔκλυον

εὔιππον χώραν ὕδασιν

καλλίστοισι λιπαίνειν.

κλύετ’ἐμᾶς κλύετ’αὐδᾶς,

ἰὼ βάκχαι, ἰὼ βάκχαι.

τίς ὅδε, τίς ὅδε πόθεν ὁ κέλαδος

ἀνά μ’ἐκάλεσεν Εὐίου;

ἰὼ ἰώ, πάλιν αὐδῶ,

ὁ Σεμέλας, ὁ Διὸς παῖς.

ἰὼ ἰὼ δέσποτα δέσποτα,

μόλε νυν ἡμέτερον ἐς

θίασον, ὦ Βρόμιε Βρόμιε.

σεῖε πέδον χθονὸς Ἔννοσι πότνια.

ἆ ἆ,

τάχα τὰ Πενθέως μέλαθρα διατινάξεται

— ὁ Διόνυσος ἀνὰ μέλαθρα ·

σέβετέ νιν. — σέβομεν ὤ.

— εἴδετε λάινα κίοσιν ἔμβολα

διάδρομα τάδε; Βρόμιος ὅδ’ἀλαλάζεται

λάζεται στέγας ἔσω.

ἅπτε κεραύνιον αἴθοπα λαμπάδα ·

σύμφλεγε σύμφλεγε δώματα Πενθέος.

ἆ ἆ,

πῦρ οὐ λεύσσεις, οὐ δ’αὐγάζῃ,

Σεμέλας ἱερὸν ἀμφὶ τάφον, ἅν

ποτε κεραυνόβολος ἔλιπε φλόγα

Δίου βροντᾶς;

δίκετε πεδόσε τρομερὰ σώματα

δίκετε, Μαινάδες · ὁ γὰρ ἄναξ

ἄνω κάτω τιθεὶς ἔπεισι

μέλαθρα τάδε Διὸς γόνος.

βάρβαροι γυναῖκες, οὕτως ἐκπεπληγμέναι φόβῳ

πρὸς πέδῳ πεπτώκατ’; ᾔσθησθ’, ὡς ἔοικε, Βακχίου

διατινάξαντος † δῶμα Πενθέως · ἀλλ’ἐξανίστατε †

σῶμα καὶ θαρσεῖτε σαρκὸς ἐξαμείψασαι τρόμον.

ὦ φάος μέγιστον ἡμῖν εὐίου βακχεύματος,

ὡς ἐσεῖδον ἀσμένη σε, μονάδ’ἔχουσ’ἐρημίαν.

εἰς ἀθυμίαν ἀφίκεσθ’, ἡνίκ’εἰσεπεμπόμην,

Πενθέως ὡς ἐς σκοτεινὰς ὁρκάνας πεσούμενος;

πῶς γὰρ οὔ; τίς μοι φύλαξ ἦν, εἰ σὺ συμφορᾶς τύχοις;

ἀλλὰ πῶς ἠλευθερώθης ἀνδρὸς ἀνοσίου τυχών;

αὐτὸς ἐξέσῳσ’ἐμαυτὸν ῥᾳδίως ἄνευ πόνου.

οὐ δέ σου συνῆψε χεῖρε δεσμίοισιν ἐν βρόχοις;

ταῦτα καὶ καθύβρισ’αὐτόν, ὅτι με δεσμεύειν δοκῶν

οὔτ’ἔθιγεν οὔθ’ἥψαθ’ἡμῶν, ἐλπίσιν δ’ἐβόσκετο.

πρὸς φάτναις δὲ ταῦρον εὑρών, οὗ καθεῖρξ’ἡμᾶς ἄγων,

τῷδε περὶ βρόχους ἔβαλλε γόνασι καὶ χηλαῖς ποδῶν,

θυμὸν ἐκπνέων, ἱδρῶτα σώματος στάζων ἄπο,

χείλεσιν διδοὺς ὀδόντας · πλησίον δ’ἐγὼ παρὼν

ἥσυχος θάσσων ἔλευσσον. ἐν δὲ τῷδε τῷ χρόνῳ

ἀνετίναξ’ἐλθὼν ὁ Βάκχος δῶμα καὶ μητρὸς τάφῳ

πῦρ ἀνῆψ’· ὃ δ’ὡς ἐσεῖδε, δώματ’αἴθεσθαι δοκῶν,

ᾖσσ’ἐκεῖσε κᾆτ’ἐκεῖσε, δμωσὶν Ἀχελῷον φέρειν

ἐννέπων, ἅπας δ’ἐν ἔργῳ δοῦλος ἦν, μάτην πονῶν.

διαμεθεὶς δὲ τόνδε μόχθον, ὡς ἐμοῦ πεφευγότος,

ἵεται ξίφος κελαινὸν ἁρπάσας δόμων ἔσω.

κᾆθ’ὁ Βρόμιος, ὡς ἔμοιγε φαίνεται, δόξαν λέγω,

φάσμ’ἐποίησεν κατ’αὐλήν · ὃ δ’ἐπὶ τοῦθ’ὡρμημένος

ᾖσσε κἀκέντει φαεννὸν αἰθέρ’, ὡς σφάζων ἐμέ.

πρὸς δὲ τοῖσδ’αὐτῷ τάδ’ἄλλα Βάκχιος λυμαίνεται ·

δώματ’ἔρρηξεν χαμᾶζε · συντεθράνωται δ’ἅπαν

πικροτάτους ἰδόντι δεσμοὺς τοὺς ἐμούς · κόπου δ’ὕπο

διαμεθεὶς ξίφος παρεῖται · πρὸς θεὸν γὰρ ὢν ἀνὴρ

ἐς μάχην ἐλθεῖν ἐτόλμησε. ἥσυχος δ’ἐκβὰς ἐγὼ

δωμάτων ἥκω πρὸς ὑμᾶς, Πενθέως οὐ φροντίσας.

ὡς δέ μοι δοκεῖ — ψοφεῖ γοῦν ἀρβύλη δόμων ἔσω —

ἐς προνώπι’αὐτίχ’ἥξει. τί ποτ’ἄρ’ἐκ τούτων ἐρεῖ;

ῥᾳδίως γὰρ αὐτὸν οἴσω, κἂν πνέων ἔλθῃ μέγα.

πρὸς σοφοῦ γὰρ ἀνδρὸς ἀσκεῖν σώφρον’εὐοργησίαν.

πέπονθα δεινά · διαπέφευγέ μ’ὁ ξένος,

ὃς ἄρτι δεσμοῖς ἦν κατηναγκασμένος.

ἔα ἔα ·

ὅδ’ἐστὶν ἁνήρ · τί τάδε; πῶς προνώπιος

φαίνῃ πρὸς οἴκοις τοῖς ἐμοῖς, ἔξω βεβώς;

στῆσον πόδ’, ὀργῇ δ’ὑπόθες ἥσυχον πόδα.

πόθεν σὺ δεσμὰ διαφυγὼν ἔξω περᾷς;

οὐκ εἶπον — ἢ οὐκ ἤκουσας — ὅτι λύσει μέ τις;

τίς; τοὺς λόγους γὰρ ἐσφέρεις καινοὺς ἀεί.

ὃς τὴν πολύβοτρυν ἄμπελον φύει βροτοῖς.

[…]

ὠνείδισας δὴ τοῦτο Διονύσῳ καλόν.

κλῄειν κελεύω πάντα πύργον ἐν κύκλῳ.

τί δ’; οὐχ ὑπερβαίνουσι καὶ τείχη θεοί;

σοφὸς σοφὸς σύ, πλὴν ἃ δεῖ σ’εἶναι σοφόν.

ἃ δεῖ μάλιστα, ταῦτ’ἔγωγ’ἔφυν σοφός.

κείνου δ’ἀκούσας πρῶτα τοὺς λόγους μάθε,

ὃς ἐξ ὄρους πάρεστιν ἀγγελῶν τί σοι ·

ἡμεῖς δέ σοι μενοῦμεν, οὐ φευξούμεθα.

Πενθεῦ κρατύνων τῆσδε Θηβαίας χθονός,

ἥκω Κιθαιρῶν’ἐκλιπών, ἵν’οὔποτε

λευκῆς χιόνος ἀνεῖσαν εὐαγεῖς βολαί.

ἥκεις δὲ ποίαν προστιθεὶς σπουδὴν λόγου;

βάκχας ποτνιάδας εἰσιδών, αἳ τῆσδε γῆς

οἴστροισι λευκὸν κῶλον ἐξηκόντισαν,

ἥκω φράσαι σοὶ καὶ πόλει χρῄζων, ἄναξ,

ὡς δεινὰ δρῶσι θαυμάτωντε κρείσσονα.

θέλω δ’ἀκοῦσαι, πότερά σοι παρρησίᾳ

φράσω τὰ κεῖθεν ἢ λόγον στειλώμεθα ·

τὸ γὰρ τάχος σου τῶν φρενῶν δέδοικ’, ἄναξ,

καὶ τοὐξύθυμον καὶ τὸ βασιλικὸν λίαν.

λέγ’, ὡς ἀθῷος ἐξ ἐμοῦ πάντως ἔσῃ.

τοῖς γὰρ δικαίοις οὐχὶ θυμοῦσθαι χρεών.

ὅσῳ δ’ἂν εἴπῃς δεινότερα βακχῶν πέρι,

τοσῷδε μᾶλλον τὸν ὑποθέντα τὰς τέχνας

γυναιξὶ τόνδε τῇ δίκῃ προσθήσομεν.

ἀγελαῖα μὲν βοσκήματ’ἄρτι πρὸς λέπας

μόσχων ὑπεξήκριζον, ἡνίχ’ἥλιος

ἀκτῖνας ἐξίησι θερμαίνων χθόνα.

ὁρῶ δὲ θιάσους τρεῖς γυναικείων χορῶν,

ὧν ἦρχ’ἑνὸς μὲν Αὐτονόη, τοῦ δευτέρου

μήτηρ Ἀγαύη σή, τρίτου δ’Ἰνὼ χοροῦ.

ηὗδον δὲ πᾶσαι σώμασιν παρειμέναι,

αἳ μὲν πρὸς ἐλάτης νῶτ’ἐρείσασαι φόβην,

αἳ δ’ἐν δρυὸς φύλλοισι πρὸς πέδῳ κάρα

εἰκῇ βαλοῦσαι σωφρόνως, οὐχ ὡς σὺ φῂς

ᾠνωμένας κρατῆρι καὶ λωτοῦ ψόφῳ

θηρᾶν καθ’ὕλην Κύπριν ἠρημωμένας.

ἡ σὴ δὲ μήτηρ ὠλόλυξεν ἐν μέσαις

σταθεῖσα βάκχαις, ἐξ ὕπνου κινεῖν δέμας,

μυκήμαθ’ὡς ἤκουσε κεροφόρων βοῶν.

αἳ δ’ἀποβαλοῦσαι θαλερὸν ὀμμάτων ὕπνον

ἀνῇξαν ὀρθαί, θαῦμ’ἰδεῖν εὐκοσμίας,

νέαι παλαιαὶ παρθένοιτ’ἔτ’ἄζυγες.

καὶ πρῶτα μὲν καθεῖσαν εἰς ὤμους κόμας

νεβρίδαςτ’ἀνεστείλανθ’ὅσαισιν ἁμμάτων

σύνδεσμ’ἐλέλυτο, καὶ καταστίκτους δορὰς

ὄφεσι κατεζώσαντο λιχμῶσιν γένυν.

αἳ δ’ἀγκάλαισι δορκάδ’ἢ σκύμνους λύκων

ἀγρίους ἔχουσαι λευκὸν ἐδίδοσαν γάλα,

ὅσαις νεοτόκοις μαστὸς ἦν σπαργῶν ἔτι

βρέφη λιπούσαις · ἐπὶ δ’ἔθεντο κισσίνους

στεφάνους δρυόςτε μίλακόςτ’ἀνθεσφόρου.

θύρσον δέ τις λαβοῦσ’ἔπαισεν ἐς πέτραν,

ὅθεν δροσώδης ὕδατος ἐκπηδᾷ νοτίς ·

ἄλλη δὲ νάρθηκ’ἐς πέδον καθῆκε γῆς,

καὶ τῇδε κρήνην ἐξανῆκ’οἴνου θεός ·

ὅσαις δὲ λευκοῦ πώματος πόθος παρῆν,

ἄκροισι δακτύλοισι διαμῶσαι χθόνα

γάλακτος ἑσμοὺς εἶχον · ἐκ δὲ κισσίνων

θύρσων γλυκεῖαι μέλιτος ἔσταζον ῥοαί.

ὥστ’, εἰ παρῆσθα, τὸν θεὸν τὸν νῦν ψέγεις

εὐχαῖσιν ἂν μετῆλθες εἰσιδὼν τάδε.

ξυνήλθομεν δὲ βουκόλοι καὶ ποιμένες,

κοινῶν λόγων δώσοντες ἀλλήλοις ἔριν

ὡς δεινὰ δρῶσι θαυμάτωντ’ἐπάξια ·

καί τις πλάνης κατ’ἄστυ καὶ τρίβων λόγων

ἔλεξεν εἰς ἅπαντας · ὦ σεμνὰς πλάκας

ναίοντες ὀρέων, θέλετε θηρασώμεθα

Πενθέως Ἀγαύην μητέρ’ἐκ βακχευμάτων

χάριντ’ἄνακτι θώμεθα; εὖ δ’ἡμῖν λέγειν

ἔδοξε, θάμνων δ’ἐλλοχίζομεν φόβαις

κρύψαντες αὑτούς · αἳ δὲ τὴν τεταγμένην

ὥραν ἐκίνουν θύρσον ἐς βακχεύματα,

Ἴακχον ἀθρόῳ στόματι τὸν Διὸς γόνον

Βρόμιον καλοῦσαι · πᾶν δὲ συνεβάκχευ’ὄρος

καὶ θῆρες, οὐδὲν δ’ἦν ἀκίνητον δρόμῳ.

κυρεῖ δ’Ἀγαύη πλησίον θρῴσκουσά μου ·

κἀγὼ ’ξεπήδησ’ὡς συναρπάσαι θέλων,

λόχμην κενώσας ἔνθ’ἐκρυπτόμην δέμας.

ἣ δ’ἀνεβόησεν · ὦ δρομάδες ἐμαὶ κύνες,

θηρώμεθ’ἀνδρῶν τῶνδ’ὕπ’· ἀλλ’ἕπεσθέ μοι,

ἕπεσθε θύρσοις διὰ χερῶν ὡπλισμέναι.

ἡμεῖς μὲν οὖν φεύγοντες ἐξηλύξαμεν

βακχῶν σπαραγμόν, αἳ δὲ νεμομέναις χλόην

μόσχοις ἐπῆλθον χειρὸς ἀσιδήρου μέτα.

καὶ τὴν μὲν ἂν προσεῖδες εὔθηλον πόριν

μυκωμένην ἔχουσαν ἐν χεροῖν δίχα,

ἄλλαι δὲ δαμάλας διεφόρουν σπαράγμασιν.

εἶδες δ’ἂν ἢ πλεύρ’ἢ δίχηλον ἔμβασιν

ῥιπτόμεν’ἄνωτε καὶ κάτω · κρεμαστὰ δὲ

ἔσταζ’ὑπ’ἐλάταις ἀναπεφυρμέν’αἵματι.

ταῦροι δ’ὑβρισταὶ κἀς κέρας θυμούμενοι

τὸ πρόσθεν ἐσφάλλοντο πρὸς γαῖαν δέμας,

μυριάσι χειρῶν ἀγόμενοι νεανίδων.

θᾶσσον δὲ διεφοροῦντο σαρκὸς ἐνδυτὰ

ἢ σὲ ξυνάψαι βλέφαρα βασιλείοις κόραις.

χωροῦσι δ’ὥστ’ὄρνιθες ἀρθεῖσαι δρόμῳ

πεδίων ὑποτάσεις, αἳ παρ’Ἀσωποῦ ῥοαῖς

εὔκαρπον ἐκβάλλουσι Θηβαίων στάχυν ·

Ὑσιάςτ’Ἐρυθράςθ’, αἳ Κιθαιρῶνος λέπας

νέρθεν κατῳκήκασιν, ὥστε πολέμιοι,

ἐπεσπεσοῦσαι πάντ’ἄνωτε καὶ κάτω

διέφερον · ἥρπαζον μὲν ἐκ δόμων τέκνα ·

ὁπόσα δ’ἐπ’ὤμοις ἔθεσαν, οὐ δεσμῶν ὕπο

προσείχετ’οὐ δ’ἔπιπτεν ἐς μέλαν πέδον,

οὐ χαλκός, οὐ σίδηρος · ἐπὶ δὲ βοστρύχοις

πῦρ ἔφερον, οὐ δ’ἔκαιεν. οἳ δ’ὀργῆς ὕπο

ἐς ὅπλ’ἐχώρουν φερόμενοι βακχῶν ὕπο ·

οὗπερ τὸ δεινὸν ἦν θέαμ’ἰδεῖν, ἄναξ.

τοῖς μὲν γὰρ οὐχ ᾕμασσε λογχωτὸν βέλος,

κεῖναι δὲ θύρσους ἐξανιεῖσαι χερῶν

ἐτραυμάτιζον κἀπενώτιζον φυγῇ

γυναῖκες ἄνδρας, οὐκ ἄνευ θεῶν τινος.

πάλιν δ’ἐχώρουν ὅθεν ἐκίνησαν πόδα,

κρήνας ἐπ’αὐτὰς ἃς ἀνῆκ’αὐταῖς θεός.

νίψαντο δ’αἷμα, σταγόνα δ’ἐκ παρηίδων

γλώσσῃ δράκοντες ἐξεφαίδρυνον χροός.

τὸν δαίμον’οὖν τόνδ’ὅστις ἔστ’, ὦ δέσποτα,

δέχου πόλει τῇδ’· ὡς τάτ’ἄλλ’ἐστὶν μέγας,

κἀκεῖνό φασιν αὐτόν, ὡς ἐγὼ κλύω,

τὴν παυσίλυπον ἄμπελον δοῦναι βροτοῖς.

οἴνου δὲ μηκέτ’ὄντος οὐκ ἔστιν Κύπρις

οὐ δ’ἄλλο τερπνὸν οὐδὲν ἀνθρώποις ἔτι.

ταρβῶ μὲν εἰπεῖν τοὺς λόγους ἐλευθέρους

πρὸς τὸν τύραννον, ἀλλ’ὅμως εἰρήσεται ·

Διόνυσος ἥσσων οὐδενὸς θεῶν ἔφυ.

ἤδη τόδ’ἐγγὺς ὥστε πῦρ ὑφάπτεται

ὕβρισμα βακχῶν, ψόγος ἐς Ἕλληνας μέγας.

ἀλλ’οὐκ ὀκνεῖν δεῖ · στεῖχ’ἐπ’Ἠλέκτρας ἰὼν

πύλας · κέλευε πάντας ἀσπιδηφόρους

ἵππωντ’ἀπαντᾶν ταχυπόδων ἐπεμβάτας

πέλταςθ’ὅσοι πάλλουσι καὶ τόξων χερὶ

ψάλλουσι νευράς, ὡς ἐπιστρατεύσομεν

βάκχαισιν · οὐ γὰρ ἀλλ’ὑπερβάλλει τάδε,

εἰ πρὸς γυναικῶν πεισόμεσθ’ἃ πάσχομεν.

πείθῃ μὲν οὐδέν, τῶν ἐμῶν λόγων κλύων,

Πενθεῦ · κακῶς δὲ πρὸς σέθεν πάσχων ὅμως

οὔ φημι χρῆναί σ’ὅπλ’ἐπαίρεσθαι θεῷ,

ἀλλ’ἡσυχάζειν · Βρόμιος οὐκ ἀνέξεται

κινοῦντα βάκχας σ’εὐίων ὀρῶν ἄπο.

οὐ μὴ φρενώσεις μ’, ἀλλὰ δέσμιος φυγὼν

σῴσῃ τόδ’; ἢ σοὶ πάλιν ἀναστρέψω δίκην;

θύοιμ’ἂν αὐτῷ μᾶλλον ἢ θυμούμενος

πρὸς κέντρα λακτίζοιμι θνητὸς ὢν θεῷ.

θύσω, φόνον γε θῆλυν, ὥσπερ ἄξιαι,

πολὺν ταράξας ἐν Κιθαιρῶνος πτυχαῖς.

φεύξεσθε πάντες · καὶ τόδ’αἰσχρόν, ἀσπίδας

θύρσοισι βακχῶν ἐκτρέπειν χαλκηλάτους

ἀπόρῳ γε τῷδε συμπεπλέγμεθα ξένῳ,

ὃς οὔτε πάσχων οὔτε δρῶν σιγήσεται.

ὦ τᾶν, ἔτ’ἔστιν εὖ καταστῆσαι τάδε.

τί δρῶντα; δουλεύοντα δουλείαις ἐμαῖς;

ἐγὼ γυναῖκας δεῦρ’ὅπλων ἄξω δίχα.

οἴμοι · τόδ’ἤδη δόλιον ἔς με μηχανᾷ.

ποῖόν τι, σῷσαί σ’εἰ θέλω τέχναις ἐμαῖς;

ξυνέθεσθε κοινῇ τάδ’, ἵνα βακχεύητ’ἀεί.

καὶ μὴν ξυνεθέμην — τοῦτό γ’ἔστι — τῷ θεῷ.

ἐκφέρετέ μοι δεῦρ’ὅπλα, σὺ δὲ παῦσαι λέγων.

βούλῃ σφ’ἐν ὄρεσι συγκαθημένας ἰδεῖν;

μάλιστα, μυρίον γε δοὺς χρυσοῦ σταθμόν.

τί δ’εἰς ἔρωτα τοῦδε πέπτωκας μέγαν;

λυπρῶς νιν εἰσίδοιμ’ἂν ἐξῳνωμένας.

ὅμως δ’ἴδοις ἂν ἡδέως ἅ σοι πικρά;

σάφ’ἴσθι, σιγῇ γ’ὑπ’ἐλάταις καθήμενος.

ἀλλ’ἐξιχνεύσουσίν σε, κἂν ἔλθῃς λάθρᾳ.

ἀλλ’ἐμφανῶς · καλῶς γὰρ ἐξεῖπας τάδε.

ἄγωμεν οὖν σε κἀπιχειρήσεις ὁδῷ;

ἄγ’ὡς τάχιστα, τοῦ χρόνου δέ σοι φθονῶ.

στεῖλαί νυν ἀμφὶ χρωτὶ βυσσίνους πέπλους.

τί δὴ τόδ’; ἐς γυναῖκας ἐξ ἀνδρὸς τελῶ;

μή σε κτάνωσιν, ἢν ἀνὴρ ὀφθῇς ἐκεῖ.

εὖ γ’εἶπας αὖ τόδ’· ὥς τις εἶ πάλαι σοφός.

Διόνυσος ἡμᾶς ἐξεμούσωσεν τάδε.

πῶς οὖν γένοιτ’ἂν ἃ σύ με νουθετεῖς καλῶς;

ἐγὼ στελῶ σε δωμάτων ἔσω μολών.

τίνα στολήν; ἦ θῆλυν; ἀλλ’αἰδώς μ’ἔχει.

οὐκέτι θεατὴς μαινάδων πρόθυμος εἶ.

στολὴν δὲ τίνα φῂς ἀμφὶ χρῶτ’ἐμὸν βαλεῖν;

κόμην μὲν ἐπὶ σῷ κρατὶ ταναὸν ἐκτενῶ.

τὸ δεύτερον δὲ σχῆμα τοῦ κόσμου τί μοι;

πέπλοι ποδήρεις · ἐπὶ κάρᾳ δ’ἔσται μίτρα.

ἦ καί τι πρὸς τοῖσδ’ἄλλο προσθήσεις ἐμοί;

θύρσον γε χειρὶ καὶ νεβροῦ στικτὸν δέρας.

οὐκ ἂν δυναίμην θῆλυν ἐνδῦναι στολήν.

ἀλλ’αἷμα θήσεις συμβαλὼν βάκχαις μάχην.

ὀρθῶς · μολεῖν χρὴ πρῶτον εἰς κατασκοπήν.

σοφώτερον γοῦν ἢ κακοῖς θηρᾶν κακά.

καὶ πῶς δι’ἄστεως εἶμι Καδμείους λαθών;

ὁδοὺς ἐρήμους ἴμεν · ἐγὼ δ’ἡγήσομαι.

πᾶν κρεῖσσον ὥστε μὴ ’γγελᾶν βάκχας ἐμοί.

ἐλθόντ’ἐς οἴκους […] ἃν δοκῇ βουλεύσομαι.

ἔξεστι · πάντῃ τό γ’ἐμὸν εὐτρεπὲς πάρα.

στείχοιμ’ἄν · ἢ γὰρ ὅπλ’ἔχων πορεύσομαι

ἢ τοῖσι σοῖσι πείσομαι βουλεύμασιν.

γυναῖκες, ἁνὴρ ἐς βόλον καθίσταται,

ἥξει δὲ βάκχας, οὗ θανὼν δώσει δίκην.

Διόνυσε, νῦν σὸν ἔργον · οὐ γὰρ εἶ πρόσω ·

τεισώμεθ’αὐτόν. πρῶτα δ’ἔκστησον φρενῶν,

ἐνεὶς ἐλαφρὰν λύσσαν · ὡς φρονῶν μὲν εὖ

οὐ μὴ θελήσῃ θῆλυν ἐνδῦναι στολήν,

ἔξω δ’ἐλαύνων τοῦ φρονεῖν ἐνδύσεται.

χρῄζω δέ νιν γέλωτα Θηβαίοις ὀφλεῖν

γυναικόμορφον ἀγόμενον δι’ἄστεως

ἐκ τῶν ἀπειλῶν τῶν πρίν, αἷσι δεινὸς ἦν.

ἀλλ’εἶμι κόσμον ὅνπερ εἰς Ἅιδου λαβὼν

ἄπεισι μητρὸς ἐκ χεροῖν κατασφαγείς,

Πενθεῖ προσάψων · γνώσεται δὲ τὸν Διὸς

Διόνυσον, ὃς πέφυκεν ἐν τέλει θεός,

δεινότατος, ἀνθρώποισι δ’ἠπιώτατος.

ἆρ’ἐν παννυχίοις χοροῖς

θήσω ποτὲ λευκὸν

πόδ’ἀναβακχεύουσα, δέραν

εἰς αἰθέρα δροσερὸν ῥίπτουσ’,

ὡς νεβρὸς χλοεραῖς ἐμπαίζουσα

λείμακος ἡδοναῖς,

ἡνίκ’ἂν φοβερὰν φύγῃ

θήραν ἔξω φυλακᾶς

εὐπλέκτων ὑπὲρ ἀρκύων,

θωΰσσων δὲ κυναγέτας

συντείνῃ δράμημα κυνῶν ·

μόχθοιςτ’ὠκυδρόμοιςτ’ἀέλλαις

θρῴσκει πεδίον

παραποτάμιον, ἡδομένα

βροτῶν ἐρημίαις σκιαροκόμοιό

τ’ἔρνεσιν ὕλας.