Orestes

οὐκ ἔστιν οὐδὲν δεινὸν ὧδ’εἰπεῖν ἔπος

οὐ δὲ πάθος οὐ δὲ ξυμφορὰ θεήλατος,

ἧς οὐκ ἂν ἄραιτ’ἄχθος ἀνθρώπου φύσις.

ὁ γὰρ μακάριος — κοὐκ ὀνειδίζω τύχας —

Διὸς πεφυκώς, ὡς λέγουσι, Τάνταλος

κορυφῆς ὑπερτέλλοντα δειμαίνων πέτρον

ἀέρι ποτᾶται · καὶ τίνει ταύτην δίκην,

ὡς μὲν λέγουσιν, ὅτι θεοῖς ἄνθρωπος ὢν

κοινῆς τραπέζης ἀξίωμ’ἔχων ἴσον,

ἀκόλαστον ἔσχε γλῶσσαν, αἰσχίστην νόσον.

οὗτος φυτεύει Πέλοπα, τοῦ δ’Ἀτρεὺς ἔφυ,

ᾧ στέμματα ξήνασ’ἐπέκλωσεν θεὰ

ἔριν, Θυέστῃ πόλεμον ὄντι συγγόνῳ

θέσθαι. τί τἄρρητ’ἀναμετρήσασθαί με δεῖ;

ἔδαισε δ’οὖν νιν τέκν’ἀποκτείνας Ἀτρεύς.

Ἀτρέως δέ · τὰς γὰρ ἐν μέσῳ σιγῶ τύχας ·

ὁ κλεινός, εἰ δὴ κλεινός, Ἀγαμέμνων ἔφυ

Μενέλεώςτε Κρήσσης μητρὸς Ἀερόπης ἄπο.

γαμεῖ δ’ὃ μὲν δὴ τὴν θεοῖς στυγουμένην

Μενέλαος Ἑλένην, ὃ δὲ Κλυταιμήστρας λέχος

ἐπίσημον εἰς Ἕλληνας Ἀγαμέμνων ἄναξ ·

ᾧ παρθένοι μὲν τρεῖς ἔφυμεν ἐκ μιᾶς,

Χρυσόθεμις Ἰφιγένειάτ’Ἠλέκτρατ’ἐγώ,

ἄρσην δ’Ὀρέστης, μητρὸς ἀνοσιωτάτης,

ἣ πόσιν ἀπείρῳ περιβαλοῦσ’ὑφάσματι

ἔκτεινεν · ὧν δ’ἕκατι, παρθένῳ λέγειν

οὐ καλόν · ἐῶ τοῦτ’ἀσαφὲς ἐν κοινῷ σκοπεῖν.

Φοίβου δ’ἀδικίαν μὲν τί δεῖ κατηγορεῖν;

πείθει δ’Ὀρέστην μητέρ’ἥ σφ’ἐγείνατο

κτεῖναι, πρὸς οὐχ ἅπαντας εὔκλειαν φέρον.

ὅμως δ’ἀπέκτειν’οὐκ ἀπειθήσας θεῷ ·

κἀγὼ μετέσχον, οἷα δὴ γυνή, φόνου.

ἐντεῦθεν ἀγρίᾳ συντακεὶς νόσῳ

τλήμων Ὀρέστης ὅδε πεσὼν ἐν δεμνίοις

κεῖται, τὸ μητρὸς δ’αἷμά νιν τροχηλατεῖ

μανίαισιν · ὀνομάζειν γὰρ αἰδοῦμαι θεὰς

εὐμενίδας, αἳ τόνδ’ἐξαμιλλῶνται φόβῳ.

ἕκτον δὲ δὴ τόδ’ἦμαρ ἐξ ὅτου σφαγαῖς

θανοῦσα μήτηρ πυρὶ καθήγνισται δέμας,

ὧν οὔτε σῖτα διὰ δέρης ἐδέξατο,

οὐ λούτρ’ἔδωκε χρωτί · χλανιδίων δ’ἔσω

κρυφθείς, ὅταν μὲν σῶμα κουφισθῇ νόσου,

ἔμφρων δακρύει, ποτὲ δὲ δεμνίων ἄπο

πηδᾷ δρομαῖος, πῶλος ὣς ὑπὸ ζυγοῦ.

ἔδοξε δ’Ἄργει τῷδε μήθ’ἡμᾶς στέγαις,

μὴ πυρὶ δέχεσθαι, μήτε προσφωνεῖν τινα

μητροκτονοῦντας · κυρία δ’ἥδ’ἡμέρα,

ἐν ᾗ διοίσει ψῆφον Ἀργείων πόλις,

εἰ χρὴ θανεῖν νὼ λευσίμῳ πετρώματι.

ἐλπίδα δὲ δή τιν’ἔχομεν ὥστε μὴ θανεῖν ·

ἥκει γὰρ ἐς γῆν Μενέλεως Τροίας ἄπο,

λιμένα δὲ Ναυπλίειον ἐκπληρῶν πλάτῃ

ἀκταῖσιν ὁρμεῖ, δαρὸν ἐκ Τροίας χρόνον

ἄλαισι πλαγχθείς · τὴν δὲ δὴ πολύστονον

Ἑλένην, φυλάξας νύκτα, μή τις εἰσιδὼν

μεθ’ἡμέραν στείχουσαν, ὧν ὑπ’Ἰλίῳ

παῖδες τεθνᾶσιν, ἐς πέτρων ἔλθῃ βολάς,

προύπεμψεν ἐς δῶμ’ἡμέτερον · ἔστιν δ’ἔσω

κλαίουσ’ἀδελφὴν συμφοράντε δωμάτων.

ἔχει δὲ δή τιν’ἀλγέων παραψυχήν ·

ἣν γὰρ κατ’οἴκους ἔλιφ’, ὅτ’ἐς Τροίαν ἔπλει,

παρθένον ἐμῇτε μητρὶ παρέδωκεν τρέφειν

Μενέλαος ἀγαγὼν Ἑρμιόνην Σπάρτης ἄπο,

ταύτῃ γέγηθε κἀπιλήθεται κακῶν.

βλέπω δὲ πᾶσαν εἰς ὁδόν, πότ’ὄψομαι

Μενέλαον ἥκονθ’· ὡς τά γ’ἄλλ’ἐπ’ἀσθενοῦς

ῥώμης ὀχούμεθ’, ἤν τι μὴ κείνου πάρα

σωθῶμεν. ἄπορον χρῆμα δυστυχῶν δόμος.

ὦ παῖ Κλυταιμήστραςτε καὶ Ἀγαμέμνονος,

παρθένε μακρὸν δὴ μῆκος Ἠλέκτρα χρόνου,

πῶς, ὦ τάλαινα, σύτε κασίγνητόςτε σὸς

τλήμων Ὀρέστης μητρὸς ὅδε φονεὺς ἔχει;

προσφθέγμασιν γὰρ οὐ μιαίνομαι σέθεν,

ἐς Φοῖβον ἀναφέρουσα τὴν ἁμαρτίαν.

καίτοι στένω γε τὸν Κλυταιμήστρας μόρον,

ἐμῆς ἀδελφῆς, ἥν, ἐπεὶ πρὸς Ἴλιον

ἔπλευσ’ὅπως ἔπλευσα θεομανεῖ πότμῳ,

οὐκ εἶδον, ἀπολειφθεῖσα δ’αἰάζω τύχας.

Ἑλένη, τί σοι λέγοιμ’ἂν ἅ γε παροῦσ’ὁρᾷς;

ἐγὼ μὲν ἄυπνος πάρεδρος ἀθλίῳ νεκρῷ

— νεκρὸς γὰρ οὗτος οὕνεκα σμικρᾶς πνοῆς —

θάσσω · τὰ τούτου δ’οὐκ ὀνειδίζω κακά.

σὺ δ’εἶ μακαρία μακάριόςθ’ὁ σὸς πόσις.

πόσον χρόνον δ’ἐν δεμνίοις πέπτωχ’ὅδε;

ἐξ οὗπερ αἷμα γενέθλιον κατήνυσεν.

ὢ μέλεος · ἡ τεκοῦσάθ’, ὡς διώλετο.

οὕτως ἔχει τάδ’, ὥστ’ἀπείρηκεν κακοῖς.

πρὸς θεῶν, πίθοι’ἂν δῆτά μοί τι, παρθένε;

ὡς ἄσχολός γε συγγόνου προσεδρίᾳ.

βούλῃ τάφον μοι πρὸς κασιγνήτης μολεῖν;

μητρὸς κελεύεις τῆς ἐμῆς; τίνος χάριν;

κόμης ἀπαρχὰς καὶ χοὰς φέρουσ’ἐμάς.

σοὶ δ’οὐχὶ θεμιτὸν πρὸς φίλων στείχειν τάφον;

δεῖξαι γὰρ Ἀργείοισι σῶμ’αἰσχύνομαι.

ὀψέ γε φρονεῖς εὖ, τότε λιποῦσ’αἰσχρῶς δόμους.

ὀρθῶς ἔλεξας, οὐ φίλως δ’ἐμοὶ λέγεις.

αἰδὼς δὲ δὴ τίς σ’ἐς Μυκηναίους ἔχει;

δέδοικα πατέρας τῶν ὑπ’Ἰλίῳ νεκρῶν.

δεινὸν γάρ · Ἄργειτ’ἀναβοᾷ διὰ στόμα.

σύ νυν χάριν μοι τὸν φόβον λύσασα δός.

οὐκ ἂν δυναίμην μητρὸς ἐσβλέψαι τάφον.

αἰσχρόν γε μέντοι προσπόλους φέρειν τάδε.

τί δ’οὐχὶ θυγατρὸς Ἑρμιόνης πέμπεις δέμας;

ἐς ὄχλον ἕρπειν παρθένοισιν οὐ καλόν.

καὶ μὴν τίνοι γ’ἂν τῇ τεθνηκυίᾳ τροφάς.

ὀρθῶς ἔλεξας, πείθομαίτέ σοι, κόρη.

ὦ τέκνον, ἔξελθ’, Ἑρμιόνη, δόμων πάρος

καὶ λαβὲ χοὰς τάσδ’ἐν χεροῖν κόμαςτ’ἐμάς ·

ἐλθοῦσα δ’ἀμφὶ τὸν Κλυταιμήστρας τάφον

μελίκρατ’ἄφες γάλακτος οἰνωπόντ’ἄχνην,

καὶ στᾶσ’ἐπ’ἄκρου χώματος λέξον τάδε ·

Ἑλένη σ’ἀδελφὴ ταῖσδε δωρεῖται χοαῖς,

φόβῳ προσελθεῖν μνῆμα σόν, ταρβοῦσάτε

Ἀργεῖον ὄχλον. πρευμενῆ δ’ἄνωγέ νιν

ἐμοίτε καὶ σοὶ καὶ πόσει γνώμην ἔχειν

τοῖντ’ἀθλίοιν τοῖνδ’, οὓς ἀπώλεσεν θεός.

ἃ δ’εἰς ἀδελφὴν καιρὸς ἐκπονεῖν ἐμέ,

ἅπανθ’ὑπισχνοῦ νερτέρων δωρήματα.

ἴθ’, ὦ τέκνον μοι, σπεῦδε καὶ χοὰς τάφῳ

δοῦσ’ὡς τάχιστα τῆς πάλιν μέμνησ’ὁδοῦ.

ὦ φύσις, ἐν ἀνθρώποισιν ὡς μέγ’εἶ κακόν,

σωτήριόντε τοῖς καλῶς κεκτημένοις.

εἴδετε παρ’ἄκρας ὡς ἀπέθρισεν τρίχας,

σῴζουσα κάλλος; ἔστι δ’ἡ πάλαι γυνή.

θεοί σε μισήσειαν, ὥς μ’ἀπώλεσας

καὶ τόνδε πᾶσάνθ’Ἑλλάδα. ὦ τάλαιν’ἐγώ ·

αἵδ’αὖ πάρεισι τοῖς ἐμοῖς θρηνήμασι

φίλαι ξυνῳδοί · τάχα μεταστήσουσ’ὕπνου

τόνδ’ἡσυχάζοντ’, ὄμμα δ’ἐκτήξουσ’ἐμὸν

δακρύοις, ἀδελφὸν ὅταν ὁρῶ μεμηνότα.

σῖγα σῖγα, λεπτὸν ἴχνος ἀρβύλης

τίθετε, μὴ κτυπεῖτ’.

ἀποπρὸ βᾶτ’ἐκεῖσ’, ἀποπρό μοι κοίτας.

ἰδού, πείθομαι.

ἆ ἆ σύριγγος ὅπως πνοὰ

λεπτοῦ δόνακος, ὦ φίλα, φώνει μοι.

ἴδ’, ἀτρεμαῖον ὡς ὑπόροφον φέρω

ναί, οὕτως ·

κάταγε κάταγε, πρόσιθ’ἀτρέμας, ἀτρέμας ἴθι · λόγον ἀπόδος ἐφ’ὅ τι χρέος ἐμόλετέ ποτε.

χρόνια γὰρ πεσὼν ὅδ’εὐνάζεται.

πῶς ἔχει; λόγου μετάδος, ὦ φίλα ·

τίνα τύχαν εἴπω; τίνα δὲ συμφοράν;

ἔτι μὲν ἐμπνέει, βραχὺ δ’ἀναστένει.

τί φῄς; ὦ τάλας.

ὀλεῖς, εἰ βλέφαρα κινήσεις

ὕπνου γλυκυτάταν φερομένῳ χάριν.

μέλεος ἐχθίστων θεόθεν ἐργμάτων,

φεῦ μόχθων.

ἄδικος ἄδικα τότ’ἄρ’ἔλακεν ἔλακεν,

ἀπόφονον ὅτ’ἐπὶ τρίποδι Θέμιδος ἄρ’ἐδίκασε

φόνον ὁ Λοξίας ἐμᾶς ματέρος.

ὁρᾷς; ἐν πέπλοισι κινεῖ δέμας.

σὺ γάρ νιν, ὦ τάλαινα,

θωΰξασ’ἔβαλες ἐξ ὕπνου.

εὕδειν μὲν οὖν ἔδοξα.

οὐκ ἀφ’ἡμῶν, οὐκ ἀπ’οἴκων

πάλιν ἀνὰ πόδα σὸν εἱλίξεις

μεθεμένα κτύπου;

λέγεις εὖ.

πότνια, πότνια νύξ, ὑπνοδότειρα τῶν πολυπόνων βροτῶν,

ἐρεβόθεν ἴθι, μόλε μόλε κατάπτερος

τὸν Ἀγαμεμνόνιον ἐπὶ δόμον.

ὑπὸ γὰρ ἀλγέων ὑπότε συμφορᾶς

διοιχόμεθ’, οἰχόμεθα. κτύπον ἠγάγετ’· οὐχὶ σῖγα

σῖγα φυλασσομένα στόματος

ἄνα κέλαδον ἀπὸ λέχεος

ἥσυχον ὕπνου χάριν παρέξεις, φίλα;

θρόει τίς κακῶν τελευτὰ μένει.

θανεῖν θανεῖν, τί δ’ἄλλο;

οὐ δὲ γὰρ πόθον ἔχει βορᾶς.

πρόδηλος ἆρ’ὁ πότμος.

ἐξέθυσ’ὁ Φοῖβος ἡμᾶς

μέλεον ἀπόφονον αἷμα δοὺς

πατροφόνου ματρός.

δίκᾳ μέν.

καλῶς δ’οὔ.

ἔκανες ἔθανες, ὦ

τεκομένα με μᾶτερ, ἀπὸ δ’ὤλεσας

πατέρα τέκνατε τάδε σέθεν ἀφ’αἵματος ·

ὀλόμεθ’ἰσονέκυες, ὀλόμεθα.

σύτε γὰρ ἐν νεκροῖς, τότ’ἐμὸν οἴχεται

βίου τὸ πλέον μέρος ἐν στοναχαῖσίτε καὶ γόοισι

δάκρυσίτ’ἐννυχίοις, ἄγαμος

ἄτεκνος ἅτε βίοτον ἁ

μέλεος ἐς τὸν αἰὲν ἕλκω χρόνον.

ὅρα παροῦσα, παρθέν’Ἠλέκτρα, πέλας,

μὴ κατθανών σε σύγγονος λέληθ’ὅδε ·

οὐ γάρ μ’ἀρέσκει τῷ λίαν παρειμένῳ.

ὦ φίλον ὕπνου θέλγητρον, ἐπίκουρον νόσου,

ὡς ἡδύ μοι προσῆλθες — ἐν δέοντί γε.

ὦ πότνια Λήθη τῶν κακῶν, ὡς εἶ σοφὴ

καὶ τοῖσι δυστυχοῦσιν εὐκταία θεός.

πόθεν ποτ’ἦλθον δεῦρο; πῶς δ’ἀφικόμην;

ἀμνημονῶ γάρ, τῶν πρὶν ἀπολειφθεὶς φρενῶν.

ὦ φίλταθ’, ὥς μ’ηὔφρανας εἰς ὕπνον πεσών.

βούλῃ θίγω σου κἀνακουφίσω δέμας;

λαβοῦ λαβοῦ δῆτ’, ἐκ δ’ὄμορξον ἀθλίου

στόματος ἀφρώδη πέλανον ὀμμάτωντ’ἐμῶν.

ἰδού · τὸ δούλευμ’ἡδύ, κοὐκ ἀναίνομαι

ἀδέλφ’ἀδελφῇ χειρὶ θεραπεύειν μέλη.

ὑπόβαλε πλευροῖς πλευρά, καὐχμώδη κόμην

ἄφελε προσώπου · λεπτὰ γὰρ λεύσσω κόραις.

ὦ βοστρύχων πινῶδες ἄθλιον κάρα,

ὡς ἠγρίωσαι διὰ μακρᾶς ἀλουσίας.

κλῖνόν μ’ἐς εὐνὴν αὖθις · ὅταν ἀνῇ νόσος

μανίας, ἄναρθρός εἰμι κἀσθενῶ μέλη.

ἰδού. φίλον τοι τῷ νοσοῦντι δέμνιον,

ἀνιαρὸν ὂν τὸ κτῆμ’, ἀναγκαῖον δ’ὅμως.

αὖθίς μ’ἐς ὀρθὸν στῆσον, ἀνακύκλει δέμας ·

δυσάρεστον οἱ νοσοῦντες ἀπορίας ὕπο.

ἦ κἀπὶ γαίας ἁρμόσαι πόδας θέλεις,

χρόνιον ἴχνος θείς; μεταβολὴ πάντων γλυκύ.

μάλιστα · δόξαν γὰρ τόδ’ὑγιείας ἔχει.

κρεῖσσον δὲ τὸ δοκεῖν, κἂν ἀληθείας ἀπῇ.

ἄκουε δὴ νῦν, ὦ κασίγνητον κάρα,

ἕως ἐῶσιν εὖ φρονεῖν Ἐρινύες.

λέξεις τι καινόν · κεἰ μὲν εὖ, χάριν φέρεις ·

εἰ δ’ἐς βλάβην τιν’, ἅλις ἔχω τὸ δυστυχεῖν.

Μενέλαος ἥκει, σοῦ κασίγνητος πατρός,

ἐν Ναυπλίᾳ δὲ σέλμαθ’ὥρμισται νεῶν.

πῶς εἶπας; ἥκει φῶς ἐμοῖς καὶ σοῖς κακοῖς

ἀνὴρ ὁμογενὴς καὶ χάριτας ἔχων πατρός;

ἥκει — τὸ πιστὸν τόδε λόγων ἐμῶν δέχου —

Ἑλένην ἀγόμενος Τρωικῶν ἐκ τειχέων.

εἰ μόνος ἐσώθη, μᾶλλον ἂν ζηλωτὸς ἦν ·

εἰ δ’ἄλοχον ἄγεται, κακὸν ἔχων ἥκει μέγα.

ἐπίσημον ἔτεκε Τυνδάρεως ἐς τὸν ψόγον

γένος θυγατέρων δυσκλεέςτ’ἀν’Ἑλλάδα.

σύ νυν διάφερε τῶν κακῶν · ἔξεστι γάρ ·

καὶ μὴ μόνον λέγ’, ἀλλὰ καὶ φρόνει τάδε.

οἴμοι, κασίγνητ’, ὄμμα σὸν ταράσσεται,

ταχὺς δὲ μετέθου λύσσαν, ἄρτι σωφρονῶν.

ὦ μῆτερ, ἱκετεύω σε, μὴ ’πίσειέ μοι

τὰς αἱματωποὺς καὶ δρακοντώδεις κόρας.

αὗται γὰρ αὗται πλησίον θρῴσκουσί μου.

μέν’, ὦ ταλαίπωρ’, ἀτρέμα σοῖς ἐν δεμνίοις ·

ὁρᾷς γὰρ οὐδὲν ὧν δοκεῖς σάφ’εἰδέναι.

ὦ Φοῖβ’, ἀποκτενοῦσί μ’αἱ κυνώπιδες

γοργῶπες, ἐνέρων ἱέρεαι, δειναὶ θεαί.

οὔτοι μεθήσω · χεῖρα δ’ἐμπλέξασ’ἐμὴν

σχήσω σε πηδᾶν δυστυχῆ πηδήματα.

μέθες · μί’οὖσα τῶν ἐμῶν Ἐρινύων

μέσον μ’ὀχμάζεις, ὡς βάλῃς ἐς Τάρταρον.

οἲ ’γὼ τάλαινα, τίν’ἐπικουρίαν λάβω,

ἐπεὶ τὸ θεῖον δυσμενὲς κεκτήμεθα;

δὸς τόξα μοι κερουλκά, δῶρα Λοξίου,

οἷς μ’εἶπ’Ἀπόλλων ἐξαμύνασθαι θεάς,

εἴ μ’ἐκφοβοῖεν μανιάσιν λυσσήμασιν.

βεβλήσεταί τις θεῶν βροτησίᾳ χερί,

εἰ μὴ ’ξαμείψει χωρὶς ὀμμάτων ἐμῶν.

οὐκ εἰσακούετ’; οὐχ ὁρᾶθ’ἑκηβόλων

τόξων πτερωτὰς γλυφίδας ἐξορμωμένας;

ἆ ἆ ·

τί δῆτα μέλλετ’; ἐξακρίζετ’αἰθέρα

πτεροῖς · τὰ Φοίβου δ’αἰτιᾶσθε θέσφατα.

ἔα ·

τί χρῆμ’ἀλύω, πνεῦμ’ἀνεὶς ἐκ πλευμόνων;

ποῖ ποῖ ποθ’ἡλάμεσθα δεμνίων ἄπο;

ἐκ κυμάτων γὰρ αὖθις αὖ γαλήν’ὁρῶ.

σύγγονε, τί κλαίεις κρᾶτα θεῖσ’ἔσω πέπλων;

αἰσχύνομαί σε, μεταδιδοὺς πόνων ἐμῶν

ὄχλοντε παρέχων παρθένῳ νόσοις ἐμαῖς.

μὴ τῶν ἐμῶν ἕκατι συντήκου κακῶν ·

σὺ μὲν γὰρ ἐπένευσας τάδ’, εἴργασται δ’ἐμοὶ

μητρῷον αἷμα · Λοξίᾳ δὲ μέμφομαι,

ὅστις μ’ἐπάρας ἔργον ἀνοσιώτατον,

τοῖς μὲν λόγοις ηὔφρανε, τοῖς δ’ἔργοισιν οὔ.

οἶμαι δὲ πατέρα τὸν ἐμόν, εἰ κατ’ὄμματα

ἐξιστόρουν νιν, μητέρ’εἰ κτεῖναι χρεών,

πολλὰς γενείου τοῦδ’ἂν ἐκτεῖναι λιτὰς

μήποτε τεκούσης ἐς σφαγὰς ὦσαι ξίφος,

εἰ μήτ’ἐκεῖνος ἀναλαβεῖν ἔμελλε φῶς,

ἐγώθ’ὁ τλήμων τοιάδ’ἐκπλήσειν κακά.

καὶ νῦν ἀνακάλυπτ’, ὦ κασιγνήτη, κάρα,

ἐκ δακρύωντ’ἄπελθε, κεἰ μάλ’ἀθλίως

ἔχομεν. ὅταν δὲ τἄμ’ἀθυμήσαντ’ἴδῃς,

σύ μου τὸ δεινὸν καὶ διαφθαρὲν φρενῶν

ἴσχναινε παραμυθοῦθ’· ὅταν δὲ σὺ στένῃς,

ἡμᾶς παρόντας χρή σε νουθετεῖν φίλα ·

ἐπικουρίαι γὰρ αἵδε τοῖς φίλοις καλαί.

ἀλλ’, ὦ τάλαινα, βᾶσα δωμάτων ἔσω

ὕπνῳτ’ἄυπνον βλέφαρον ἐκταθεῖσα δός,

σίτωντ’ὄρεξαι λουτράτ’ἐπιβαλοῦ χροΐ.

εἰ γὰρ προλείψεις ἢ προσεδρείᾳ νόσον

κτήσῃ τιν’, οἰχόμεσθα · σὲ γὰρ ἔχω μόνην

ἐπίκουρον, ἄλλων, ὡς ὁρᾷς, ἔρημος ὤν.

οὐκ ἔστι · σὺν σοὶ καὶ θανεῖν αἱρήσομαι

καὶ ζῆν · ἔχει γὰρ ταὐτόν · ἢν σὺ κατθάνῃς,

γυνὴ τί δράσω; πῶς μόνη σωθήσομαι,

ἀνάδελφος ἀπάτωρ ἄφιλος; εἰ δὲ σοὶ δοκεῖ,

δρᾶν χρὴ τάδ’. ἀλλὰ κλῖνον εἰς εὐνὴν δέμας,

καὶ μὴ τὸ ταρβοῦν κἀκφοβοῦν σ’ἐκ δεμνίων

ἄγαν ἀποδέχου, μένε δ’ἐπὶ στρωτοῦ λέχους.

κἂν μὴ νοσῇς γάρ, ἀλλὰ δοξάζῃς νοσεῖν,

κάματος βροτοῖσιν ἀπορίατε γίγνεται.

δρομάδες ὦ πτεροφόροι

ποτνιάδες θεαί,

ἀβάκχευτον αἳ θίασον ἐλάχετ’ἐν

δάκρυσι καὶ γόοις,

μελάγχρωτες εὐμενίδες, αἵτε τὸν

ταναὸν αἰθέρ’ἀμπάλλεσθ’, αἵματος

τινύμεναι δίκαν, τινύμεναι φόνον,

καθικετεύομαι καθικετεύομαι,

τὸν Ἀγαμέμνονος

γόνον ἐάσατ’ἐκλαθέσθαι λύσσας

μανιάδος φοιταλέου. φεῦ μόχθων,

οἵων, ὦ τάλας, ὀρεχθεὶς ἔρρεις,

τρίποδος ἄπο φάτιν, ἃν ὁ Φοῖβος ἔλακε,

δεξάμενος ἀνὰ δάπεδον,

ἵνα μεσόμφαλοι λέγονται μυχοί.

ἰὼ Ζεῦ,

τίς ἔλεος, τίς ὅδ’ἀγὼν

φόνιος ἔρχεται,

θοάζων σε τὸν μέλεον, ᾧ δάκρυα

δάκρυσι συμβάλλει

πορεύων τις ἐς δόμον ἀλαστόρων

ματέρος αἷμα σᾶς, ὅ σ’ἀναβακχεύει;

ὁ μέγας ὄλβος οὐ μόνιμος ἐν βροτοῖς ·

κατολοφύρομαι κατολοφύρομαι.

ἀνὰ δὲ λαῖφος ὥς

τις ἀκάτου θοᾶς τινάξας δαίμων

κατέκλυσεν δεινῶν πόνων ὡς πόντου

λάβροις ὀλεθρίοισιν ἐν κύμασιν.

τίνα γὰρ ἔτι πάρος οἶκον ἕτερον ἢ τὸν ἀπὸ

θεογόνων γάμων,

τὸν ἀπὸ Ταντάλου, σέβεσθαί με χρή;

καὶ μὴν βασιλεὺς ὅδε δὴ στείχει,

Μενέλαος ἄναξ, πολλῇ ἁβροσύνῃ

δῆλος ὁρᾶσθαι

τῶν Τανταλιδῶν ἐξ αἵματος ὤν.

ὦ χιλιόναυν στρατὸν ὁρμήσας

ἐς γῆν Ἀσίαν,

χαῖρ’, εὐτυχίᾳ δ’αὐτὸς ὁμιλεῖς,

θεόθεν πράξας ἅπερ ηὔχου.

ὦ δῶμα, τῇ μέν σ’ἡδέως προσδέρκομαι

Τροίαθεν ἐλθών, τῇ δ’ἰδὼν καταστένω ·

κύκλῳ γὰρ εἱλιχθεῖσαν ἀθλίως κακοῖς

οὐπώποτ’ἄλλην μᾶλλον εἶδον ἑστίαν.

Ἀγαμέμνονος μὲν γὰρ τύχας ἠπιστάμην

καὶ θάνατον, οἵῳ πρὸς δάμαρτος ὤλετο,

Μαλέᾳ προσίσχων πρῷραν · ἐκ δὲ κυμάτων

ὁ ναυτίλοισι μάντις ἐξήγγειλέ μοι

Νηρέως προφήτης Γλαῦκος, ἀψευδὴς θεός,

ὅς μοι τόδ’εἶπεν ἐμφανῶς κατασταθείς ·

Μενέλαε, κεῖται σὸς κασίγνητος θανών,

λουτροῖσιν ἀλόχου περιπεσὼν πανυστάτοις.

δακρύων δ’ἔπλησεν ἐμέτε καὶ ναύτας ἐμοὺς

πολλῶν. ἐπεὶ δὲ Ναυπλίας ψαύω χθονός,

ἤδη δάμαρτος ἐνθάδ’ἐξορμωμένης,

δοκῶν Ὀρέστην παῖδα τὸν Ἀγαμέμνονος

φίλαισι χερσὶ περιβαλεῖν καὶ μητέρα,

ὡς εὐτυχοῦντας, ἔκλυον ἁλιτύπων τινὸς

τῆς Τυνδαρείας παιδὸς ἀνόσιον φόνον.

καὶ νῦν ὅπου ’στὶν εἴπατ’, ὦ νεάνιδες,

Ἀγαμέμνονος παῖς, ὃς τὰ δείν’ἔτλη κακά.

βρέφος γὰρ ἦν τότ’ἐν Κλυταιμήστρας χεροῖν,

ὅτ’ἐξέλειπον μέλαθρον ἐς Τροίαν ἰών,

ὥστ’οὐκ ἂν αὐτὸν γνωρίσαιμ’ἂν εἰσιδών.

ὅδ’εἴμ’Ὀρέστης, Μενέλεως, ὃν ἱστορεῖς.

ἑκὼν ἐγώ σοι τἀμὰ μηνύσω κακά.

τῶν σῶν δὲ γονάτων πρωτόλεια θιγγάνω

ἱκέτης, ἀφύλλου στόματος ἐξάπτων λιτάς ·

σῷσόν μ’· ἀφῖξαι δ’αὐτὸς ἐς καιρὸν κακῶν.

ὦ θεοί, τί λεύσσω; τίνα δέδορκα νερτέρων;

εὖ γ’εἶπας · οὐ γὰρ ζῶ κακοῖς, φάος δ’ὁρῶ.

ὡς ἠγρίωσαι πλόκαμον αὐχμηρόν, τάλας.

οὐχ ἡ πρόσοψίς μ’, ἀλλὰ τἄργ’αἰκίζεται.

δεινὸν δὲ λεύσσεις ὀμμάτων ξηραῖς κόραις.

τὸ σῶμα φροῦδον · τὸ δ’ὄνομ’οὐ λέλοιπέ μοι.

ὦ παρὰ λόγον μοι σὴ φανεῖσ’ἀμορφία.

ὅδ’εἰμὶ μητρὸς τῆς ταλαιπώρου φονεύς.

ἤκουσα, φείδου δ’· ὀλιγάκις λέγειν κακά.

φειδόμεθ’· ὁ δαίμων δ’ἐς ἐμὲ πλούσιος κακῶν.

τί χρῆμα πάσχεις; τίς σ’ἀπόλλυσιν νόσος;

ἡ σύνεσις, ὅτι σύνοιδα δείν’εἰργασμένος.

πῶς φῄς; σοφόν τοι τὸ σαφές, οὐ τὸ μὴ σαφές.

λύπη μάλιστά γ’ἡ διαφθείρουσά με —

δεινὴ γὰρ ἡ θεός, ἀλλ’ὅμως ἰάσιμος.

μανίαιτε, μητρὸς αἵματος τιμωρίαι.

ἤρξω δὲ λύσσης πότε; τίς ἡμέρα τότ’ἦν;

ἐν ᾗ τάλαιναν μητέρ’ἐξώγκουν τάφῳ.

πότερα κατ’οἴκους ἢ προσεδρεύων πυρᾷ;

νυκτὸς φυλάσσων ὀστέων ἀναίρεσιν.

παρῆν τις ἄλλος, ὃς σὸν ὤρθευεν δέμας;

Πυλάδης, ὁ συνδρῶν αἷμα καὶ μητρὸς φόνον.

ἐκ φασμάτων δὲ τάδε νοσεῖς · ποίων ὕπο;

ἔδοξ’ἰδεῖν τρεῖς νυκτὶ προσφερεῖς κόρας.

οἶδ’ἃς ἔλεξας, ὀνομάσαι δ’οὐ βούλομαι.

σεμναὶ γάρ · εὐπαίδευτα δ’ἀπετρέπου λέγειν.

αὗταί σε βακχεύουσι συγγενῆ φόνον;

οἴμοι διωγμῶν, οἷς ἐλαύνομαι τάλας.

οὐ δεινὰ πάσχειν δεινὰ τοὺς εἰργασμένους.

ἀλλ’ἔστιν ἡμῖν ἀναφορὰ τῆς συμφορᾶς.

μὴ θάνατον εἴπῃς · τοῦτο μὲν γὰρ οὐ σοφόν.

Φοῖβος, κελεύσας μητρὸς ἐκπρᾶξαι φόνον.

ἀμαθέστερός γ’ὢν τοῦ καλοῦ καὶ τῆς δίκης.

δουλεύομεν θεοῖς, ὅ τι ποτ’εἰσὶν οἱ θεοί.

κᾆτ’οὐκ ἀμύνει Λοξίας τοῖς σοῖς κακοῖς;

μέλλει · τὸ θεῖον δ’ἐστὶ τοιοῦτον φύσει.

πόσον χρόνον δὲ μητρὸς οἴχονται πνοαί;

ἕκτον τόδ’ἦμαρ · ἔτι πυρὰ θερμὴ τάφου.

ὡς ταχὺ μετῆλθόν σ’αἷμα μητέρος θεαί.

οὐ σοφός, ἀληθὴς δ’ἐς φίλους ἔφυν φίλος.

πατρὸς δὲ δή τι σ’ὠφελεῖ τιμωρία;

οὔπω · τὸ μέλλον δ’ἴσον ἀπραξίᾳ λέγω.

τὰ πρὸς πόλιν δὲ πῶς ἔχεις δράσας τάδε;

μισούμεθ’οὕτως ὥστε μὴ προσεννέπειν.

οὐ δ’ἥγνισαι σὸν αἷμα κατὰ νόμον χεροῖν;

ἐκκλῄομαι γὰρ δωμάτων ὅποι μόλω.

τίνες πολιτῶν ἐξαμιλλῶνταί σε γῆς;

οἴαξ, τὸ Τροίας μῖσος ἀναφέρων πατρί.

συνῆκα · Παλαμήδους σε τιμωρεῖ φόνου.

οὗ γ’οὐ μετῆν μοι · διὰ τριῶν δ’ἀπόλλυμαι.

τίς δ’ἄλλος; ἦ που τῶν ἀπ’Αἰγίσθου φίλων;

οὗτοί μ’ὑβρίζουσ’, ὧν πόλις τὰ νῦν κλύει.

Ἀγαμέμνονος δὲ σκῆπτρ’ἐᾷ σ’ἔχειν πόλις;

πῶς, οἵτινες ζῆν οὐκ ἐῶσ’ἡμᾶς ἔτι;

τί δρῶντες ὅ τι καὶ σαφὲς ἔχεις εἰπεῖν ἐμοί;

ψῆφος καθ’ἡμῶν οἴσεται τῇδ’ἡμέρᾳ.

φεύγειν πόλιν τήνδ’; ἢ θανεῖν ἢ μὴ θανεῖν;

θανεῖν ὑπ’ἀστῶν λευσίμῳ πετρώματι.

κᾆτ’οὐχὶ φεύγεις γῆς ὑπερβαλὼν ὅρους;

κύκλῳ γὰρ εἱλισσόμεθα παγχάλκοις ὅπλοις.

ἰδίᾳ πρὸς ἐχθρῶν ἢ πρὸς Ἀργείας χερός;

πάντων πρὸς ἀστῶν, ὡς θάνω · βραχὺς λόγος.

ὦ μέλεος, ἥκεις συμφορᾶς ἐς τοὔσχατον.

ἐς σὲ ἐλπὶς ἡμὴ καταφυγὰς ἔχει κακῶν.

ἀλλ’ἀθλίως πράσσουσιν εὐτυχὴς μολὼν

μετάδος φίλοισι σοῖσι σῆς εὐπραξίας,

καὶ μὴ μόνος τὸ χρηστὸν ἀπολαβὼν ἔχε,

ἀλλ’ἀντιλάζου καὶ πόνων ἐν τῷ μέρει,

χάριτας πατρῴας ἐκτίνων ἐς οὕς σε δεῖ.

ὄνομα γάρ, ἔργον δ’οὐκ ἔχουσιν οἱ φίλοι

οἱ μὴ ’πὶ ταῖσι συμφοραῖς ὄντες φίλοι.

καὶ μὴν γέροντι δεῦρ’ἁμιλλᾶται ποδὶ

ὁ Σπαρτιάτης Τυνδάρεως, μελάμπεπλος

κουρᾷτε θυγατρὸς πενθίμῳ κεκαρμένος.

ἀπωλόμην, Μενέλαε · Τυνδάρεως ὅδε

στείχει πρὸς ἡμᾶς, οὗ μάλιστ’αἰδώς μ’ἔχει

ἐς ὄμματ’ἐλθεῖν τοῖσιν ἐξειργασμένοις.

καὶ γάρ μ’ἔθρεψε σμικρὸν ὄντα, πολλὰ δὲ

φιλήματ’ἐξέπλησε, τὸν Ἀγαμέμνονος

παῖδ’ἀγκάλαισι περιφέρων, Λήδαθ’ἅμα,

τιμῶντέ μ’οὐδὲν ἧσσον ἢ Διοσκόρω ·

οἷς, ὦ τάλαινα καρδία ψυχήτ’ἐμή,

ἀπέδωκ’ἀμοιβὰς οὐ καλάς. τίνα σκότον

λάβω προσώπῳ; ποῖον ἐπίπροσθεν νέφος

θῶμαι, γέροντος ὀμμάτων φεύγων κόρας;

ποῦ ποῦ θυγατρὸς τῆς ἐμῆς ἴδω πόσιν,

Μενέλαον; ἐπὶ γὰρ τῷ Κλυταιμήστρας τάφῳ

χοὰς χεόμενος ἔκλυον ὡς ἐς Ναυπλίαν

ἥκοι σὺν ἀλόχῳ πολυετὴς σεσῳσμένος.

ἄγετέ με · πρὸς γὰρ δεξιὰν αὐτοῦ θέλω

στὰς ἀσπάσασθαι, χρόνιος εἰσιδὼν φίλον.

ὦ πρέσβυ, χαῖρε, Ζηνὸς ὁμόλεκτρον κάρα.

ὦ χαῖρε καὶ σύ, Μενέλεως, κήδευμ’ἐμόν.

ἔα · τὸ μέλλον ὡς κακὸν τὸ μὴ εἰδέναι.

ὁ μητροφόντης ὅδε πρὸ δωμάτων δράκων

στίλβει νοσώδεις ἀστραπάς, στύγημ’ἐμόν.

Μενέλαε, προσφθέγγῃ νιν, ἀνόσιον κάρα;

τί γάρ; φίλου μοι πατρός ἐστιν ἔκγονος.

κείνου γὰρ ὅδε πέφυκε, τοιοῦτος γεγώς;

πέφυκεν · εἰ δὲ δυστυχεῖ, τιμητέος.

βεβαρβάρωσαι, χρόνιος ὢν ἐν βαρβάροις.

Ἑλληνικόν τοι τὸν ὁμόθεν τιμᾶν ἀεί.

καὶ τῶν νόμων γε μὴ πρότερον εἶναι θέλειν.

πᾶν τοὐξ ἀνάγκης δοῦλόν ἐστ’ἐν τοῖς σοφοῖς.

κέκτησό νυν σὺ τοῦτ’, ἐγὼ δ’οὐ κτήσομαι.

ὀργὴ γὰρ ἅμα σου καὶ τὸ γῆρας οὐ σοφόν.

πρὸς τόνδ’ἀγὼν τίς ἀσοφίας ἥκει πέρι;

εἰ τὰ καλὰ πᾶσι φανερὰ καὶ τὰ μὴ καλά,

τούτου τίς ἀνδρῶν ἐγένετ’ἀσυνετώτερος,

ὅστις τὸ μὲν δίκαιον οὐκ ἐσκέψατο

οὐ δ’ἦλθεν ἐπὶ τὸν κοινὸν Ἑλλήνων νόμον;

ἐπεὶ γὰρ ἐξέπνευσεν Ἀγαμέμνων βίον

† πληγεὶς θυγατρὸς τῆς ἐμῆς ὑπὲρ κάρα †,

αἴσχιστον ἔργον — οὐ γὰρ αἰνέσω ποτέ —

χρῆν αὐτὸν ἐπιθεῖναι μὲν αἵματος δίκην,

ὁσίαν διώκοντ’, ἐκβαλεῖντε δωμάτων

μητέρα · τὸ σῶφρόντ’ἔλαβεν ἀντὶ συμφορᾶς

καὶ τοῦ νόμουτ’ἂν εἴχετ’εὐσεβήςτ’ἂν ἦν.

νῦν δ’ἐς τὸν αὐτὸν δαίμον’ἦλθε μητέρι.

κακὴν γὰρ αὐτὴν ἐνδίκως ἡγούμενος,

αὐτὸς κακίων μητέρ’ἐγένετο κτανών.

ἐρήσομαι δέ, Μενέλεως, τοσόνδε σε ·

εἰ τόνδ’ἀποκτείνειεν ὁμόλεκτρος γυνή,

χὡ τοῦδε παῖς αὖ μητέρ’ἀνταποκτενεῖ,

κἄπειθ’ὁ κείνου γενόμενος φόνῳ φόνον

λύσει, πέρας δὴ ποῖ κακῶν προβήσεται;

καλῶς ἔθεντο ταῦτα πατέρες οἱ πάλαι ·

ἐς ὀμμάτων μὲν ὄψιν οὐκ εἴων περᾶν

οὐ δ’εἰς ἀπάντημ’, ὅστις αἷμ’ἔχων κυροῖ,

φυγαῖσι δ’ὁσιοῦν, ἀνταποκτείνειν δὲ μή.

αἰεὶ γὰρ εἷς ἔμελλ’ἐνέξεσθαι φόνῳ,

τὸ λοίσθιον μίασμα λαμβάνων χεροῖν.

ἐγὼ δὲ μισῶ μὲν γυναῖκας ἀνοσίους,

πρώτην δὲ θυγατέρ’, ἣ πόσιν κατέκτανεν ·

Ἑλένηντε, τὴν σὴν ἄλοχον, οὔποτ’αἰνέσω

οὐ δ’ἂν προσείποιμ’· οὐ δὲ σὲ ζηλῶ, κακῆς

γυναικὸς ἐλθόνθ’οὕνεκ’ἐς Τροίας πέδον.

ἀμυνῶ δ’, ὅσονπερ δυνατός εἰμι, τῷ νόμῳ,

τὸ θηριῶδες τοῦτο καὶ μιαιφόνον

παύων, ὃ καὶ γῆν καὶ πόλεις ὄλλυσ’ἀεί.

ἐπεὶ τίν’εἶχες, ὦ τάλας, ψυχὴν τότε,

ὅτ’ἐξέβαλλε μαστὸν ἱκετεύουσά σε

μήτηρ; ἐγὼ μὲν οὐκ ἰδὼν τἀκεῖ κακά,

δακρύοις γέροντ’ὀφθαλμὸν ἐκτήκω τάλας.

ἓν δ’οὖν λόγοισι τοῖς ἐμοῖς ὁμορροθεῖ ·

μισῇ γε πρὸς θεῶν καὶ τίνεις μητρὸς δίκας,

μανίαις ἀλαίνων καὶ φόβοις. τί μαρτύρων

ἄλλων ἀκούειν δεῖ μ’, ἅ γ’εἰσορᾶν πάρα;

ὡς οὖν ἂν εἰδῇς, Μενέλεως, τοῖσιν θεοῖς

μὴ πρᾶσσ’ἐναντί’, ὠφελεῖν τοῦτον θέλων,

ἔα δ’ὑπ’ἀστῶν καταφονευθῆναι πέτροις,

ἢ μὴ ’πίβαινε Σπαρτιάτιδος χθονός.

θυγάτηρ δ’ἐμὴ θανοῦσ’ἔπραξεν ἔνδικα ·

ἀλλ’οὐχὶ πρὸς τοῦτ’εἰκὸς ἦν αὐτὴν θανεῖν.

ἐγὼ δὲ τἄλλα μακάριος πέφυκ’ἀνήρ,

πλὴν ἐς θυγατέρας · τοῦτο δ’οὐκ εὐδαιμονῶ.

ζηλωτὸς ὅστις εὐτύχησεν ἐς τέκνα

καὶ μὴ ’πισήμους συμφορὰς ἐκτήσατο.

ὦ γέρον, ἐγώ τοι πρὸς σὲ δειμαίνω λέγειν,

ὅπου σὲ μέλλω σήντε λυπήσειν φρένα.

ἐγᾦδ’, ἀνόσιός εἰμι μητέρα κτανών,

ὅσιος δέ γ’ἕτερον ὄνομα, τιμωρῶν πατρί.

ἀπελθέτω δὴ τοῖς λόγοισιν ἐκποδὼν

τὸ γῆρας ἡμῖν τὸ σόν, ὅ μ’ἐκπλήσσει λόγου,

καὶ καθ’ὁδὸν εἶμι · νῦν δὲ σὴν ταρβῶ τρίχα.

τί χρῆν με δρᾶσαι; δύο γὰρ ἀντίθες δυοῖν ·

πατὴρ μὲν ἐφύτευσέν με, σὴ δ’ἔτικτε παῖς,

τὸ σπέρμ’ἄρουρα παραλαβοῦσ’ἄλλου πάρα ·

ἄνευ δὲ πατρὸς τέκνον οὐκ εἴη ποτ’ἄν.

ἐλογισάμην οὖν τῷ γένους ἀρχηγέτῃ

μᾶλλόν με φῦναι τῆς ὑποστάσης τροφάς.

ἡ σὴ δὲ θυγάτηρ — μητέρ’αἰδοῦμαι λέγειν —

ἰδίοισιν ὑμεναίοισι κοὐχὶ σώφροσιν

ἐς ἀνδρὸς ᾔει λέκτρ’· ἐμαυτόν, ἢν λέγω

κακῶς ἐκείνην, ἐξερῶ · λέξω δ’ὅμως.

Αἴγισθος ἦν ὁ κρυπτὸς ἐν δόμοις πόσις.

τοῦτον κατέκτειν’, ἐπὶ δ’ἔθυσα μητέρα,

ἀνόσια μὲν δρῶν, ἀλλὰ τιμωρῶν πατρί.

ἐφ’οἷς δ’ἀπειλεῖς ὡς πετρωθῆναί με χρή,

ἄκουσον ὡς ἅπασαν Ἑλλάδ’ὠφελῶ.

εἰ γὰρ γυναῖκες ἐς τόδ’ἥξουσιν θράσους,

ἄνδρας φονεύειν, καταφυγὰς ποιούμεναι

ἐς τέκνα, μαστοῖς τὸν ἔλεον θηρώμεναι,

παρ’οὐδὲν αὐταῖς ἦν ἂν ὀλλύναι πόσεις

ἐπίκλημ’ἐχούσαις ὅ τι τύχοι. δράσας δ’ἐγὼ

δείν’, ὡς σὺ κομπεῖς, τόνδ’ἔπαυσα τὸν νόμον.

μισῶν δὲ μητέρ’ἐνδίκως ἀπώλεσα,

ἥτις μεθ’ὅπλων ἄνδρ’ἀπόντ’ἐκ δωμάτων

πάσης ὑπὲρ γῆς Ἑλλάδος στρατηλάτην

προύδωκε κοὐκ ἔσῳσ’ἀκήρατον λέχος ·

ἐπεὶ δ’ἁμαρτοῦσ’ᾔσθετ’, οὐχ αὑτῇ δίκην

ἐπέθηκεν, ἀλλ’, ὡς μὴ δίκην δοίη πόσει,

ἐζημίωσε πατέρα κἀπέκτειν’ἐμόν.

πρὸς θεῶν — ἐν οὐ καλῷ μὲν ἐμνήσθην θεῶν,

φόνον δικάζων · εἰ δὲ δὴ τὰ μητέρος

σιγῶν ἐπῄνουν, τί μ’ἂν ἔδρασ’ὁ κατθανών;

οὐκ ἄν με μισῶν ἀνεχόρευ’Ἐρινύσιν;

ἢ μητρὶ μὲν πάρεισι σύμμαχοι θεαί,

τῷ δ’οὐ πάρεισι, μᾶλλον ἠδικημένῳ;

σύ τοι φυτεύσας θυγατέρ’, ὦ γέρον, κακὴν

ἀπώλεσάς με · διὰ τὸ γὰρ κείνης θράσος

πατρὸς στερηθεὶς ἐγενόμην μητροκτόνος.

ὁρᾷς, Ὀδυσσέως ἄλοχον οὐ κατέκτανε

Τηλέμαχος · οὐ γὰρ ἐπεγάμει πόσει πόσιν,

μένει δ’ἐν οἴκοις ὑγιὲς εὐνατήριον.

ὁρᾷς δ’Ἀπόλλων’, ὃς μεσομφάλους ἕδρας

ναίων βροτοῖσι στόμα νέμει σαφέστατον,

ᾧ πειθόμεσθα πάνθ’ὅσ’ἂν κεῖνος λέγῃ ·

τούτῳ πιθόμενος τὴν τεκοῦσαν ἔκτανον.

ἐκεῖνον ἡγεῖσθ’ἀνόσιον καὶ κτείνετε ·

ἐκεῖνος ἥμαρτ’, οὐκ ἐγώ. τί χρῆν με δρᾶν;

ἢ οὐκ ἀξιόχρεως ὁ θεὸς ἀναφέροντί μοι

μίασμα λῦσαι; ποῖ τις οὖν ἔτ’ἂν φύγοι,

εἰ μὴ ὁ κελεύσας ῥύσεταί με μὴ θανεῖν;

ἀλλ’ὡς μὲν οὐκ εὖ μὴ λέγ’εἴργασται τάδε,

ἡμῖν δὲ τοῖς δράσασιν οὐκ εὐδαιμόνως.

γάμοι δ’ὅσοις μὲν εὖ καθεστᾶσιν βροτῶν,

μακάριος αἰών · οἷς δὲ μὴ πίπτουσιν εὖ,

τάτ’ἔνδον εἰσὶ τάτε θύραζε δυστυχεῖς.

αἰεὶ γυναῖκες ἐμποδὼν ταῖς συμφοραῖς

ἔφυσαν ἀνδρῶν πρὸς τὸ δυστυχέστερον.

ἐπεὶ θρασύνῃ κοὐχ ὑποστέλλῃ λόγῳ,

οὕτω δ’ἀμείβῃ μ’ὥστε μ’ἀλγῆσαι φρένα,

μᾶλλόν μ’ἀνάξεις ἐπὶ σὸν ἐξελθεῖν φόνον ·

καλὸν πάρεργον δ’αὐτὸ θήσομαι πόνων

ὧν εἵνεκ’ἦλθον θυγατρὶ κοσμήσων τάφον.

μολὼν γὰρ εἰς ἔκκλητον Ἀργείων ὄχλον

ἑκοῦσαν οὐχ ἑκοῦσαν ἐπισείσω πόλιν

σοὶ σῇτ’ἀδελφῇ, λεύσιμον δοῦναι δίκην.

μᾶλλον δ’ἐκείνη σοῦ θανεῖν ἐστ’ἀξία,

ἣ τῇ τεκούσῃ σ’ἠγρίωσ’, ἐς οὖς ἀεὶ

πέμπουσα μύθους ἐπὶ τὸ δυσμενέστερον,

ὀνείρατ’ἀγγέλλουσα τὰ Ἀγαμέμνονος,

καὶ τοῦθ’— ὃ μισήσειαν — Αἰγίσθου λέχος —

οἱ νέρτεροι θεοί · καὶ γὰρ ἐνθάδ’ἦν πικρόν ·

ἕως ὑφῆψε δῶμ’ἀνηφαίστῳ πυρί.

Μενέλαε, σοὶ δὲ τάδε λέγω δράσωτε πρός ·

εἰ τοὐμὸν ἔχθος ἐναριθμῇ κῆδόςτ’ἐμόν,

μὴ τῷδ’ἀμύνειν φόνον ἐναντίον θεοῖς ·

ἔα δ’ὑπ’ἀστῶν καταφονευθῆναι πέτροις,

ἢ μὴ ’πίβαινε Σπαρτιάτιδος χθονός.

τοσαῦτ’ἀκούσας ἴσθι, μη δὲ δυσσεβεῖς

ἕλῃ, παρώσας εὐσεβεστέρους φίλους ·

ἡμᾶς δ’ἀπ’οἴκων ἄγετε τῶνδε, πρόσπολοι.

στεῖχ’, ὡς ἀθορύβως οὑπιὼν ἡμῖν λόγος

πρὸς τόνδ’ἵκηται, γῆρας ἀποφυγὼν τὸ σόν.

Μενέλαε, ποῖ σὸν πόδ’ἐπὶ συννοίᾳ κυκλεῖς,

διπλῆς μερίμνης διπτύχους ἰὼν ὁδούς;

ἔασον · ἐν ἐμαυτῷ τι συννοούμενος

ὅποι τράπωμαι τῆς τύχης ἀμηχανῶ.

μή νυν πέραινε τὴν δόκησιν, ἀλλ’ἐμοὺς

λόγους ἀκούσας πρόσθε, βουλεύου τότε.

λέγ’· εὖ γὰρ εἶπας · ἔστι δ’οὗ σιγὴ λόγου

κρείσσων γένοιτ’ἄν. ἔστι δ’οὗ σιγῆς λόγος.

λέγοιμ’ἂν ἤδη. τὰ μακρὰ τῶν σμικρῶν λόγων

ἐπίπροσθέν ἐστι καὶ σαφῆ μᾶλλον κλύειν.

ἐμοὶ σὺ τῶν σῶν, Μενέλεως, μηδὲν δίδου,

ἃ δ’ἔλαβες ἀπόδος πατρὸς ἐμοῦ λαβὼν πάρα.

— οὐ χρήματ’εἶπον · χρήματ’, ἢν ψυχὴν ἐμὴν

σῴσῃς, ἅπερ μοι φίλτατ’ἐστὶ τῶν ἐμῶν. —

ἀδικῶ · λαβεῖν χρή μ’ἀντὶ τοῦδε τοῦ κακοῦ

ἄδικόν τι παρὰ σοῦ · καὶ γὰρ Ἀγαμέμνων πατὴρ

ἀδίκως ἀθροίσας Ἑλλάδ’ἦλθ’ὑπ’Ἴλιον,

οὐκ ἐξαμαρτὼν αὐτός, ἀλλ’ἁμαρτίαν

τῆς σῆς γυναικὸς ἀδικίαντ’ἰώμενος.

ἓν μὲν τόδ’ἡμῖν ἀνθ’ἑνὸς δοῦναί σε χρή.

ἀπέδοτο δ’, ὡς χρὴ τοῖς φίλοισι τοὺς φίλους,

τὸ σῶμ’ἀληθῶς, σοὶ παρ’ἀσπίδ’ἐκπονῶν,

ὅπως σὺ τὴν σὴν ἀπολάβοις ξυνάορον.

ἀπότεισον οὖν μοι ταὐτὸ τοῦτ’ἐκεῖ λαβών,

μίαν πονήσας ἡμέραν, ἡμῶν ὕπερ

σωτήριος στάς, μὴ δέκ’ἐκπλήσας ἔτη.

ἃ δ’Αὐλὶς ἔλαβε σφάγι’ἐμῆς ὁμοσπόρου,

ἐῶ σ’ἔχειν ταῦθ’· Ἑρμιόνην μὴ κτεῖνε σύ.

δεῖ γὰρ σ’ἐμοῦ πράσσοντος ὡς πράσσω τὰ νῦν

πλέον φέρεσθαι, κἀμὲ συγγνώμην ἔχειν.

ψυχὴν δ’ἐμὴν δὸς τῷ ταλαιπώρῳ πατρὶ

κἀμῆς ἀδελφῆς, παρθένου μακρὸν χρόνον ·

θανὼν γὰρ οἶκον ὀρφανὸν λείψω πατρός.

ἐρεῖς · ἀδύνατον. αὐτὸ τοῦτο · τοὺς φίλους

ἐν τοῖς κακοῖς χρὴ τοῖς φίλοισιν ὠφελεῖν ·

ὅταν δ’ὁ δαίμων εὖ διδῷ, τί δεῖ φίλων;

ἀρκεῖ γὰρ αὐτὸς ὁ θεὸς ὠφελεῖν θέλων.

φιλεῖν δάμαρτα πᾶσιν Ἕλλησιν δοκεῖς ·

κοὐχ ὑποτρέχων σε τοῦτο θωπείᾳ λέγω ·

ταύτης ἱκνοῦμαί σ’— ὦ μέλεος ἐμῶν κακῶν,

ἐς οἷον ἥκω. τί δέ; ταλαιπωρεῖν με δεῖ ·

ὑπὲρ γὰρ οἴκου παντὸς ἱκετεύω τάδε.

ὦ πατρὸς ὅμαιμε θεῖε, τὸν κατὰ χθονὸς

θανόντ’ἀκούειν τάδε δόκει, ποτωμένην

ψυχὴν ὑπὲρ σοῦ, καὶ λέγειν ἃ ἐγὼ λέγω,

ταὔτ’ἔςτε δάκρυα καὶ γόους καὶ συμφοράς.

εἴρηκα κἀπῄτηκα τὴν σωτηρίαν,

θηρῶν ὃ πάντες κοὐκ ἐγὼ ζητῶ μόνος.

κἀγώ σ’ἱκνοῦμαι καὶ γυνή περ οὖσ’ὅμως

τοῖς δεομένοισιν ὠφελεῖν · οἷόςτε δ’εἶ.

Ὀρέστ’, ἐγώ τοι σὸν καταιδοῦμαι κάρα

καὶ ξυμπονῆσαι σοῖς κακοῖσι βούλομαι ·

καὶ χρὴ γὰρ οὕτω τῶν ὁμαιμόνων κακὰ

ξυνεκκομίζειν, δύναμιν ἢν διδῷ θεός,

θνῄσκοντα καὶ κτείνοντα τοὺς ἐναντίους ·

τὸ δ’αὖ δύνασθαι πρὸς θεῶν χρῄζω τυχεῖν.

ἥκω γὰρ ἀνδρῶν συμμάχων κενὸν δόρυ

ἔχων, πόνοισι μυρίοις ἀλώμενος,

σμικρᾷ σὺν ἀλκῇ τῶν λελειμμένων φίλων.

μάχῃ μὲν οὖν ἂν οὐχ ὑπερβαλοίμεθα

Πελασγὸν Ἄργος · εἰ δὲ μαλθακοῖς λόγοις

δυναίμεθ’, ἐνταῦθ’ἐλπίδος προσήκομεν.

σμικροῖσι μὲν γὰρ μεγάλα πῶς ἕλοι τις ἄν;

ὅταν γὰρ ἡβᾷ δῆμος εἰς ὀργὴν πεσών,

ὅμοιον ὥστε πῦρ κατασβέσαι λάβρον ·

εἰ δ’ἡσύχως τις αὑτὸν ἐντείνοντι μὲν

χαλῶν ὑπείκοι καιρὸν εὐλαβούμενος,

ἴσως ἂν ἐκπνεύσειεν · ἢν δ’ἀνῇ πνοάς,

τύχοις ἂν αὐτοῦ ῥᾳδίως ὅσον θέλεις.

ἔνεστι δ’οἶκτος, ἔνι δὲ καὶ θυμὸς μέγας,

καραδοκοῦντι κτῆμα τιμιώτατον.

ἐλθὼν δὲ Τυνδάρεώντέ σοι πειράσομαι

πόλιντε πεῖσαι τῷ λίαν χρῆσθαι καλῶς.

καὶ ναῦς γὰρ ἐνταθεῖσα πρὸς βίαν ποδὶ

ἔβαψεν, ἔστη δ’αὖθις, ἢν χαλᾷ πόδα.

μισεῖ γὰρ ὁ θεὸς τὰς ἄγαν προθυμίας,

μισοῦσι δ’ἀστοί · δεῖ δέ μ’— οὐκ ἄλλως λέγω —

σῴζειν σε σοφίᾳ, μὴ βίᾳ τῶν κρεισσόνων.

ἀλκῇ δέ σ’οὐκ ἄν, ᾗ σὺ δοξάζεις ἴσως,

σῴσαιμ’ἄν · οὐ γὰρ ῥᾴδιον λόγχῃ μιᾷ

στῆσαι τροπαῖα τῶν κακῶν ἅ σοι πάρα.

οὐ γάρ ποτ’Ἄργους γαῖαν ἐς τὸ μαλθακὸν

προσηγόμεσθα · νῦν δ’ἀναγκαίως ἔχει.

ὦ πλὴν γυναικὸς οὕνεκα στρατηλατεῖν

τἄλλ’οὐδέν, ὦ κάκιστε τιμωρεῖν φίλοις,

φεύγεις ἀποστραφείς με, τὰ δ’Ἀγαμέμνονος

φροῦδ’; ἄφιλος ἦσθ’ἄρ’, ὦ πάτερ, πράσσων κακῶς.

οἴμοι, προδέδομαι, κοὐκέτ’εἰσὶν ἐλπίδες,

ὅποι τραπόμενος θάνατον Ἀργείων φύγω ·

οὗτος γὰρ ἦν μοι καταφυγὴ σωτηρίας.

ἀλλ’εἰσορῶ γὰρ τόνδε φίλτατον βροτῶν

Πυλάδην δρόμῳ στείχοντα Φωκέων ἄπο,

ἡδεῖαν ὄψιν · πιστὸς ἐν κακοῖς ἀνὴρ

κρείσσων γαλήνης ναυτίλοισιν εἰσορᾶν.

θᾶσσον ᾗ με χρῆν προβαίνων ἱκόμην δι’ἄστεως,

σύλλογον πόλεως ἀκούσας, τὸν δ’ἰδὼν αὐτὸς σαφῶς,

ἐπὶ σὲ σύγγονόντε τὴν σήν, ὡς κτενοῦντας αὐτίκα.

τί τάδε; πῶς ἔχεις; τί πράσσεις, φίλταθ’ἡλίκων ἐμοὶ

καὶ φίλων καὶ συγγενείας; πάντα γὰρ τάδ’εἶ σύ μοι.

οἰχόμεσθ’, ὡς ἐν βραχεῖ σοι τἀμὰ δηλώσω κακά.

συγκατασκάπτοις ἂν ἡμᾶς · κοινὰ γὰρ τὰ τῶν φίλων.

Μενέλεως κάκιστος ἐς ἐμὲ καὶ κασιγνήτην ἐμήν.

εἰκότως, κακῆς γυναικὸς ἄνδρα γίγνεσθαι κακόν.

ὥσπερ οὐκ ἐλθὼν ἔμοιγε ταὐτὸν ἀπέδωκεν μολών.

ἦ γάρ ἐστιν ὡς ἀληθῶς τήνδ’ἀφιγμένος χθόνα;

χρόνιος · ἀλλ’ὅμως τάχιστα κακὸς ἐφωράθη φίλοις.

καὶ δάμαρτα τὴν κακίστην ναυστολῶν ἐλήλυθεν;

οὐκ ἐκεῖνος, ἀλλ’ἐκείνη κεῖνον ἐνθάδ’ἤγαγεν.

ποῦ ’στιν ἣ πλείστους Ἀχαιῶν ὤλεσεν γυνὴ μία;

ἐν δόμοις ἐμοῖσιν, εἰ δὴ τούσδ’ἐμοὺς καλεῖν χρεών.

σὺ δὲ τίνας λόγους ἔλεξας σοῦ κασιγνήτῳ πατρός;

μή μ’ἰδεῖν θανόνθ’ὑπ’ἀστῶν καὶ κασιγνήτην ἐμήν.

πρὸς θεῶν, τί πρὸς τάδ’εἶπε; τόδε γὰρ εἰδέναι θέλω.

εὐλαβεῖθ’, ὃ τοῖς φίλοισι δρῶσιν οἱ κακοὶ φίλοι.

σκῆψιν ἐς ποίαν προβαίνων; τοῦτο πάντ’ἔχω μαθών.

οὗτος ἦλθ’, ὁ τὰς ἀρίστας θυγατέρας σπείρας πατήρ.

Τυνδάρεων λέγεις · ἴσως σοι θυγατέρος θυμούμενος;

αἰσθάνῃ. τὸ τοῦδε κῆδος μᾶλλον εἵλετ’ἢ πατρός.

κοὐκ ἐτόλμησεν πόνων σῶν ἀντιλάζυσθαι παρών;

οὐ γὰρ αἰχμητὴς πέφυκεν, ἐν γυναιξὶ δ’ἄλκιμος.

ἐν κακοῖς ἄρ’εἶ μεγίστοις · καί σ’ἀναγκαῖον θανεῖν;

ψῆφον ἀμφ’ἡμῶν πολίτας ἐπὶ φόνῳ θέσθαι χρεών.

ἣ κρινεῖ τί χρῆμα; λέξον · διὰ φόβου γὰρ ἔρχομαι.

ἢ θανεῖν ἢ ζῆν · ὁ μῦθος οὐ μακρὸς μακρῶν πέρι.

φεῦγέ νυν λιπὼν μέλαθρα σὺν κασιγνήτῃ σέθεν.

οὐχ ὁρᾷς; φυλασσόμεσθα φρουρίοισι πανταχῇ.

εἶδον ἄστεως ἀγυιὰς τεύχεσιν πεφραγμένας.

ὡσπερεὶ πόλις πρὸς ἐχθρῶν σῶμα πυργηρούμεθα.

κἀμὲ νῦν ἐροῦ τί πάσχω · καὶ γὰρ αὐτὸς οἴχομαι.

πρὸς τίνος; τοῦτ’ἂν προσείη τοῖς ἐμοῖς κακοῖς κακόν.

Στρόφιος ἤλασέν μ’ἀπ’οἴκων φυγάδα θυμωθεὶς πατήρ.

ἴδιον ἢ κοινὸν πολίταις ἐπιφέρων ἔγκλημά τι;

ὅτι συνηράμην φόνον σοι μητρός, ἀνόσιον λέγων.

ὦ τάλας, ἔοικε καὶ σὲ τἀμὰ λυπήσειν κακά.

οὐχὶ Μενέλεω τρόποισι χρώμεθ’· οἰστέον τάδε.

οὐ φοβῇ μή σ’Ἄργος ὥσπερ κἄμ’ἀποκτεῖναι θέλῃ;

οὐ προσήκομεν κολάζειν τοῖσδε, Φωκέων δὲ γῇ.

δεινὸν οἱ πολλοί, κακούργους ὅταν ἔχωσι προστάτας.

ἀλλ’ὅταν χρηστοὺς λάβωσι, χρηστὰ βουλεύουσ’ἀεί.

εἶεν. ἐς κοινὸν λέγειν χρή.

τίνος ἀναγκαίου πέρι;

εἰ λέγοιμ’ἀστοῖσιν ἐλθὼν —

ὡς ἔδρασας ἔνδικα;

πατρὶ τιμωρῶν ἐμαυτοῦ;