Andromache

Ἀσιάτιδος γῆς σχῆμα, Θηβαία πόλι,

ὅθεν ποθ’ἕδνων σὺν πολυχρύσῳ χλιδῇ

Πριάμου τύραννον ἑστίαν ἀφικόμην

δάμαρ δοθεῖσα παιδοποιὸς Ἕκτορι,

ζηλωτὸς ἔν γε τῷ πρὶν Ἀνδρομάχη χρόνῳ,

νῦν δ’, εἴ τις ἄλλη, δυστυχεστάτη γυνή ·

ἥτις πόσιν μὲν Ἕκτορ’ἐξ Ἀχιλλέως

θανόντ’ἐσεῖδον, παῖδάθ’ὃν τίκτω πόσει

ῥιφθέντα πύργων Ἀστυάνακτ’ἀπ’ὀρθίων,

ἐπεὶ τὸ Τροίας εἷλον Ἕλληνες πέδον ·

αὐτὴ δὲ δούλη τῶν ἐλευθερωτάτων

οἴκων νομισθεῖσ’Ἑλλάδ’εἰσαφικόμην

τῷ νησιώτῃ Νεοπτολέμῳ δορὸς γέρας

δοθεῖσα λείας Τρωικῆς ἐξαίρετον.

Φθίας δὲ τῆσδε καὶ πόλεως Φαρσαλίας

σύγχορτα ναίω πεδί’, ἵν’ἡ θαλασσία

Πηλεῖ ξυνῴκει χωρὶς ἀνθρώπων Θέτις

φεύγουσ’ὅμιλον · Θεσσαλὸς δέ νιν λεὼς

Θετίδειον αὐδᾷ θεᾶς χάριν νυμφευμάτων.

ἔνθ’οἶκον ἔσχε τόνδε παῖς Ἀχιλλέως,

Πηλέα δ’ἀνάσσειν γῆς ἐᾷ Φαρσαλίας,

ζῶντος γέροντος σκῆπτρον οὐ θέλων λαβεῖν.

κἀγὼ δόμοις τοῖσδ’ἄρσεν’ἐντίκτω κόρον,

πλαθεῖσ’Ἀχιλλέως παιδί, δεσπότῃ γ’ἐμῷ.

καὶ πρὶν μὲν ἐν κακοῖσι κειμένην ὅμως

ἐλπίς μ’ἀεὶ προσῆγε σωθέντος τέκνου

ἀλκήν τιν’εὑρεῖν κἀπικούρησιν κακῶν ·

ἐπεὶ δὲ τὴν Λάκαιναν Ἑρμιόνην γαμεῖ

τοὐμὸν παρώσας δεσπότης δοῦλον λέχος,

κακοῖς πρὸς αὐτῆς σχετλίοις ἐλαύνομαι.

λέγει γὰρ ὥς νιν φαρμάκοις κεκρυμμένοις

τίθημ’ἄπαιδα καὶ πόσει μισουμένην,

αὐτὴ δὲ ναίειν οἶκον ἀντ’αὐτῆς θέλω

τόνδ’, ἐκβαλοῦσα λέκτρα τἀκείνης βίᾳ ·

ἁγὼ τὸ πρῶτον οὐχ ἑκοῦσ’ἐδεξάμην,

νῦν δ’ἐκλέλοιπα · Ζεὺς τάδ’εἰδείη μέγας,

ὡς οὐχ ἑκοῦσα τῷδ’ἐκοινώθην λέχει.

ἀλλ’οὔ σφε πείθω, βούλεται δέ με κτανεῖν,

πατήρτε θυγατρὶ Μενέλεως συνδρᾷ τάδε.

καὶ νῦν κατ’οἴκους ἔστ’, ἀπὸ Σπάρτης μολὼν

ἐπ’αὐτὸ τοῦτο · δειματουμένη δ’ἐγὼ

δόμων πάροικον Θέτιδος εἰς ἀνάκτορον

θάσσω τόδ’ἐλθοῦσ’, ἤν με κωλύσῃ θανεῖν.

Πηλεύςτε γάρ νιν ἔκγονοίτε Πηλέως

σέβουσιν, ἑρμήνευμα Νηρῇδος γάμων.

ὃς δ’ἔστι παῖς μοι μόνος, ὑπεκπέμπω λάθρᾳ

ἄλλους ἐς οἴκους, μὴ θάνῃ φοβουμένη.

ὁ γὰρ φυτεύσας αὐτὸν οὔτ’ἐμοὶ πάρα

προσωφελῆσαι, παιδίτ’οὐδέν ἐστ’, ἀπὼν

Δελφῶν κατ’αἶαν, ἔνθα Λοξίᾳ δίκην

δίδωσι μανίας, ᾗ ποτ’εἰς Πυθὼ μολὼν

ᾔτησε Φοῖβον πατρὸς οὗ κτείνει δίκην,

εἴ πως τὰ πρόσθε σφάλματ’ἐξαιτούμενος

θεὸν παράσχοιτ’εἰς τὸ λοιπὸν εὐμενῆ.

δέσποιν’— ἐγώ τοι τοὔνομ’οὐ φεύγω τόδε

καλεῖν σ’, ἐπείπερ καὶ κατ’οἶκον ἠξίουν

τὸν σόν, τὸ Τροίας ἡνίκ’ᾠκοῦμεν πέδον,

εὔνους δὲ καὶ σοὶ ζῶντίτ’ἦ τῷ σῷ πόσει,

καὶ νῦν φέρουσά σοι νέους ἥκω λόγους,

φόβῳ μέν, εἴ τις δεσποτῶν αἰσθήσεται,

οἴκτῳ δὲ τῷ σῷ · δεινὰ γὰρ βουλεύεται

Μενέλαος εἰς σὲ παῖςθ’, ἅ σοι φυλακτέα.

ὦ φιλτάτη σύνδουλε — σύνδουλος γὰρ εἶ

τῇ πρόσθ’ἀνάσσῃ τῇδε, νῦν δὲ δυστυχεῖ —

τί δρῶσι; ποίας μηχανὰς πλέκουσιν αὖ,

κτεῖναι θέλοντες τὴν παναθλίαν ἐμέ;

τὸν παῖδά σου μέλλουσιν, ὦ δύστηνε σύ,

κτείνειν, ὃν ἔξω δωμάτων ὑπεξέθου.

οἴμοι · πέπυσται τὸν ἐμὸν ἔκθετον γόνον;

πόθεν ποτ’; ὦ δύστηνος, ὡς ἀπωλόμην.

οὐκ οἶδ’, ἐκείνων δ’ᾐσθόμην ἐγὼ τάδε ·

φροῦδος δ’ἐπ’αὐτὸν Μενέλεως δόμων ἄπο.

ἀπωλόμην ἄρ’. ὦ τέκνον, κτενοῦσί σε

δισσοὶ λαβόντες γῦπες · ὁ δὲ κεκλημένος

πατὴρ ἔτ’ἐν Δελφοῖσι τυγχάνει μένων.

δοκῶ γὰρ οὐκ ἂν ὧδέ σ’ἂν πράσσειν κακῶς

κείνου παρόντος · νῦν δ’ἔρημος εἶ φίλων.

οὐ δ’ἀμφὶ Πηλέως ἦλθεν, ὡς ἥξοι, φάτις;

γέρων ἐκεῖνος ὥστε σ’ὠφελεῖν παρών.

καὶ μὴν ἔπεμψ’ἐπ’αὐτὸν οὐχ ἅπαξ μόνον.

μῶν οὖν δοκεῖς σου φροντίσαι τιν’ἀγγέλων;

πόθεν; θέλεις οὖν ἄγγελος σύ μοι μολεῖν;

τί δῆτα φήσω χρόνιος οὖσ’ἐκ δωμάτων;

πολλὰς ἂν εὕροις μηχανάς · γυνὴ γὰρ εἶ.

κίνδυνος · Ἑρμιόνη γὰρ οὐ σμικρὸν φύλαξ.

ὁρᾷς; ἀπαυδᾷς ἐν κακοῖς φίλοισι σοῖς.

οὐ δῆτα · μηδὲν τοῦτ’ὀνειδίσῃς ἐμοί.

ἀλλ’εἶμ’, ἐπεί τοι κοὐ περίβλεπτος βίος

δούλης γυναικός, ἤν τι καὶ πάθω κακόν.

χώρει νυν · ἡμεῖς δ’, οἷσπερ ἐγκείμεσθ’ἀεὶ

θρήνοισι καὶ γόοισι καὶ δακρύμασι,

πρὸς αἰθέρ’ἐκτενοῦμεν · ἐμπέφυκε γὰρ

γυναιξὶ τέρψις τῶν παρεστώτων κακῶν

ἀνὰ στόμ’ἀεὶ καὶ διὰ γλώσσης ἔχειν.

πάρεστι δ’οὐχ ἓν ἀλλὰ πολλά μοι στένειν,

πόλιν πατρῴαν τὸν θανόνταθ’Ἕκτορα

στερρόντε τὸν ἐμὸν δαίμον’ᾧ συνεζύγην

δούλειον ἦμαρ εἰσπεσοῦσ’ἀναξίως.

χρὴ δ’οὔποτ’εἰπεῖν οὐδέν’ὄλβιον βροτῶν,

πρὶν ἂν θανόντος τὴν τελευταίαν ἴδῃς

ὅπως περάσας ἡμέραν ἥξει κάτω.

Ἰλίῳ αἰπεινᾷ Πάρις οὐ γάμον ἀλλά τιν’ἄταν

ἠγάγετ’εὐναίαν εἰς θαλάμους Ἑλέναν.

ἇς ἕνεκ’, ὦ Τροία, δορὶ καὶ πυρὶ δηιάλωτον

εἷλέ σ’ὁ χιλιόναυς Ἑλλάδος ὠκὺς Ἄρης

καὶ τὸν ἐμὸν μελέας πόσιν Ἕκτορα, τὸν περὶ τείχη

εἵλκυσε διφρεύων παῖς ἁλίας Θέτιδος ·

αὐτὰ δ’ἐκ θαλάμων ἀγόμαν ἐπὶ θῖνα θαλάσσας,

δουλοσύναν στυγερὰν ἀμφιβαλοῦσα κάρᾳ.

πολλὰ δὲ δάκρυά μοι κατέβα χροός, ἁνίκ’ἔλειπον

ἄστυτε καὶ θαλάμους καὶ πόσιν ἐν κονίαις.

ὤμοι ἐγὼ μελέα, τί μ’ἐχρῆν ἔτι φέγγος ὁρᾶσθαι

Ἑρμιόνας δούλαν; ἇς ὕπο τειρομένα

πρὸς τόδ’ἄγαλμα θεᾶς ἱκέτις περὶ χεῖρε βαλοῦσα

τάκομαι ὡς πετρίνα πιδακόεσσα λιβάς.

ὦ γύναι, ἃ Θέτιδος δάπεδον καὶ ἀνάκτορα θάσσεις

δαρὸν οὐ δὲ λείπεις,

Φθιὰς ὅμως ἔμολον ποτὶ σὰν Ἀσιήτιδα γένναν,

εἴ τί σοι δυναίμαν

ἄκος τῶν δυσλύτων πόνων τεμεῖν,

οἳ σὲ καὶ Ἑρμιόναν ἔριδι στυγερᾷ συνέκλῃσαν,

τλάμον’† ἀμφὶ λέκτρων

διδύμων ἐπίκοινον ἐοῦσαν

ἀμφὶ † παῖδ’Ἀχιλλέως.

γνῶθι τύχαν, λόγισαι τὸ παρὸν κακὸν εἰς ὅπερ ἥκεις.

δεσπόταις ἁμιλλᾷ

Ἰλιὰς οὖσα κόρα Λακεδαίμονος ἐγγενέτῃσιν;

λεῖπε δεξίμηλον

δόμον τᾶς ποντίας θεοῦ. τί σοι

καιρὸς ἀτυζομένᾳ δέμας αἰκέλιον καταλείβειν

δεσποτῶν ἀνάγκαις;

τὸ κρατοῦν δέ σ’ἔπεισι. τί μόχθον

οὐδὲν οὖσα μοχθεῖς;

ἀλλ’ἴθι λεῖπε θεᾶς Νηρηίδος ἀγλαὸν ἕδραν,

γνῶθι δ’οὖσ’ἐπὶ ξένας

δμωὶς ἐπ’ἀλλοτρίας

πόλεος, ἔνθ’οὐ φίλων τιν’εἰσορᾷς

σῶν, ὦ δυστυχεστάτα,

παντάλαινα νύμφα.

οἰκτροτάτα γὰρ ἔμοιγ’ἔμολες, γύναι Ἰλιάς, οἴκους

δεσποτῶν ἐμῶν · φόβῳ δ’

ἡσυχίαν ἄγομεν —

τὸ δὲ σὸν οἴκτῳ φέρουσα τυγχάνω —

μὴ παῖς τᾶς Διὸς κόρας

σοί μ’εὖ φρονοῦσαν εἰδῇ.

[…]

[…]

κόσμον μὲν ἀμφὶ κρατὶ χρυσέας χλιδῆς

στολμόντε χρωτὸς τόνδε ποικίλων πέπλων

οὐ τῶν Ἀχιλλέως οὐ δὲ Πηλέως ἄπο

δόμων ἀπαρχὰς δεῦρ’ἔχουσ’ἀφικόμην,

ἀλλ’ἐκ Λακαίνης Σπαρτιάτιδος χθονὸς

Μενέλαος ἡμῖν ταῦτα δωρεῖται πατὴρ

πολλοῖς σὺν ἕδνοις, ὥστ’ἐλευθεροστομεῖν.

ὑμᾶς μὲν οὖν τοῖσδ’ἀνταμείβομαι λόγοις ·

σὺ δ’οὖσα δούλη καὶ δορίκτητος γυνὴ

δόμους κατασχεῖν ἐκβαλοῦσ’ἡμᾶς θέλεις

τούσδε, στυγοῦμαι δ’ἀνδρὶ φαρμάκοισι σοῖς,

νηδὺς δ’ἀκύμων διὰ σέ μοι διόλλυται ·

δεινὴ γὰρ ἠπειρῶτις εἰς τὰ τοιάδε

ψυχὴ γυναικῶν · ὧν ἐπισχήσω σ’ἐγώ,

κοὐδέν σ’ὀνήσει δῶμα Νηρῇδος τόδε,

οὐ βωμὸς οὐ δὲ ναός, ἀλλὰ κατθανῇ.

ἢν δ’οὖν βροτῶν τίς σ’ἢ θεῶν σῷσαι θέλῃ,

δεῖ σ’ἀντὶ τῶν πρὶν ὀλβίων φρονημάτων

πτῆξαι ταπεινὴν προσπεσεῖντ’ἐμὸν γόνυ,

σαίρειντε δῶμα τοὐμὸν ἐκ χρυσηλάτων

τευχέων χερὶ σπείρουσαν Ἀχελῴου δρόσον,

γνῶναίθ’ἵν’εἶ γῆς. οὐ γάρ ἐσθ’Ἕκτωρ τάδε,

οὐ Πρίαμος οὐ δὲ χρυσός, ἀλλ’Ἑλλὰς πόλις.

εἰς τοῦτο δ’ἥκεις ἀμαθίας, δύστηνε σύ,

ἣ παιδὶ πατρός, ὃς σὸν ὤλεσεν πόσιν,

τολμᾷς ξυνεύδειν καὶ τέκν’αὐθέντου πάρα

τίκτειν. τοιοῦτον πᾶν τὸ βάρβαρον γένος ·

πατήρτε θυγατρὶ παῖςτε μητρὶ μίγνυται

κόρητ’ἀδελφῷ, διὰ φόνου δ’οἱ φίλτατοι

χωροῦσι, καὶ τῶνδ’οὐδὲν ἐξείργει νόμος.

ἃ μὴ παρ’ἡμᾶς εἴσφερ’· οὐ δὲ γὰρ καλὸν

δυοῖν γυναικοῖν ἄνδρ’ἕν’ἡνίας ἔχειν,

ἀλλ’εἰς μίαν βλέποντες εὐναίαν Κύπριν

στέργουσιν, ὅστις μὴ κακῶς οἰκεῖν θέλει.

ἐπίφθονόν τοι χρῆμα θηλείας φρενὸς

καὶ ξυγγάμοισι δυσμενὲς μάλιστ’ἀεί.

φεῦ φεῦ ·

κακόν γε θνητοῖς τὸ νέον ἔντε τῷ νέῳ

τὸ μὴ δίκαιον ὅστις ἀνθρώπων ἔχει.

ἐγὼ δὲ ταρβῶ μὴ τὸ δουλεύειν μέ σοι

λόγων ἀπώσῃ πόλλ’ἔχουσαν ἔνδικα,

ἢν δ’αὖ κρατήσω, μὴ ’πὶ τῷδ’ὄφλω βλάβην ·

οἱ γὰρ πνέοντες μεγάλα τοὺς κρείσσους λόγους

πικρῶς φέρουσι τῶν ἐλασσόνων ὕπο ·

ὅμως δ’ἐμαυτὴν οὐ προδοῦσ’ἁλώσομαι.

εἴπ’, ὦ νεᾶνι, τῷ σ’ἐχεγγύῳ λόγῳ

πεισθεῖσ’ἀπωθῶ γνησίων νυμφευμάτων;

ὡς ἡ Λάκαινα τῶν Φρυγῶν μείων πόλις,

τύχῃθ’ὑπερθεῖ, κἄμ’ἐλευθέραν ὁρᾷς;

ἢ τῷ νέῳτε καὶ σφριγῶντι σώματι

πόλεωςτε μεγέθει καὶ φίλοις ἐπηρμένη

οἶκον κατασχεῖν τὸν σὸν ἀντὶ σοῦ θέλω;

πότερον ἵν’αὐτὴ παῖδας ἀντὶ σοῦ τέκω

δούλους ἐμαυτῇτ’ἀθλίαν ἐφολκίδα;

ἢ τοὺς ἐμούς τις παῖδας ἐξανέξεται

Φθίας τυράννους ὄντας, ἢν σὺ μὴ τέκῃς;

φιλοῦσι γάρ μ’Ἕλληνες Ἕκτορόςτ’ἄπο;

αὐτήτ’ἀμαυρὰ κοὐ τύραννος ἦ Φρυγῶν;

οὐκ ἐξ ἐμῶν σε φαρμάκων στυγεῖ πόσις,

ἀλλ’εἰ ξυνεῖναι μὴ ’πιτηδεία κυρεῖς.

φίλτρον δὲ καὶ τόδ’· οὐ τὸ κάλλος, ὦ γύναι,

ἀλλ’ἁρεταὶ τέρπουσι τοὺς ξυνευνέτας.

σὺ δ’ἤν τι κνισθῇς, ἡ Λάκαινα μὲν πόλις

μέγ’ἐστί, τὴν δὲ Σκῦρον οὐδαμοῦ τίθης ·

πλουτεῖς δ’ἐν οὐ πλουτοῦσι · Μενέλεως δέ σοι

μείζων Ἀχιλλέως. ταῦτά τοί σ’ἔχθει πόσις.

χρὴ γὰρ γυναῖκα, κἂν κακῷ πόσει δοθῇ,

στέργειν, ἅμιλλάντ’οὐκ ἔχειν φρονήματος.

εἰ δ’ἀμφὶ Θρῄκην χιόνι τὴν κατάρρυτον

τύραννον ἔσχες ἄνδρ’, ἵν’ἐν μέρει λέχος

δίδωσι πολλαῖς εἷς ἀνὴρ κοινούμενος,

ἔκτεινας ἂν τάσδ’; εἶτ’ἀπληστίαν λέχους

πάσαις γυναιξὶ προστιθεῖσ’ἂν ηὑρέθης.

αἰσχρόν γε · καίτοι χείρον’ἀρσένων νόσον

ταύτην νοσοῦμεν, ἀλλὰ προύστημεν καλῶς.

ὦ φίλταθ’Ἕκτορ, ἀλλ’ἐγὼ τὴν σὴν χάριν

σοὶ καὶ ξυνήρων, εἴ τί σε σφάλλοι Κύπρις,

καὶ μαστὸν ἤδη πολλάκις νόθοισι σοῖς

ἐπέσχον, ἵνα σοι μηδὲν ἐνδοίην πικρόν.

καὶ ταῦτα δρῶσα τῇ ἀρετῇ προσηγόμην

πόσιν · σὺ δ’οὐ δὲ ῥανίδ’ὑπαιθρίας δρόσου

τῷ σῷ προσίζειν ἀνδρὶ δειμαίνουσ’ἐᾷς.

μὴ τὴν τεκοῦσαν τῇ φιλανδρίᾳ, γύναι,

ζήτει παρελθεῖν · τῶν κακῶν γὰρ μητέρων

φεύγειν τρόπους χρὴ τέκν’, ὅσοις ἔνεστι νοῦς.

δέσποιν’, ὅσον σοι ῥᾳδίως προσίσταται,

τοσόνδε πείθου τῇδε συμβῆναι λόγοις.

τί σεμνομυθεῖς κεἰς ἀγῶν’ἔρχῃ λόγων,

ὡς δὴ σὺ σώφρων, τἀμὰ δ’οὐχὶ σώφρονα;

οὔκουν ἐφ’οἷς γε νῦν καθέστηκας λόγοις.

ὁ νοῦς ὁ σός μοι μὴ ξυνοικοίη, γύναι.

νέα πέφυκας καὶ λέγεις αἰσχρῶν πέρι.

σὺ δ’οὐ λέγεις γε, δρᾷς δέ μ’εἰς ὅσον δύνῃ.

οὐκ αὖ σιωπῇ Κύπριδος ἀλγήσεις πέρι;

τί δ’; οὐ γυναιξὶ ταῦτα πρῶτα πανταχοῦ;

καλῶς γε χρωμέναισιν · εἰ δὲ μή, οὐ καλά.

οὐ βαρβάρων νόμοισιν οἰκοῦμεν πόλιν.

κἀκεῖ τά γ’αἰσχρὰ κἀνθάδ’αἰσχύνην ἔχει.

σοφὴ σοφὴ σύ · κατθανεῖν δ’ὅμως σε δεῖ.

ὁρᾷς ἄγαλμα Θέτιδος εἰς σ’ἀποβλέπον;

μισοῦν γε πατρίδα σὴν Ἀχιλλέως φόνῳ.

Ἑλένη νιν ὤλεσ’, οὐκ ἐγώ, μήτηρ δὲ σή.

ἦ καὶ πρόσω γὰρ τῶν ἐμῶν ψαύσεις κακῶν;

ἰδοὺ σιωπῶ κἀπιλάζυμαι στόμα.

ἐκεῖνο λέξον, οὗπερ εἵνεκ’ἐστάλην.

λέγω σ’ἐγὼ νοῦν οὐκ ἔχειν ὅσον σε δεῖ.

λείψεις τόδ’ἁγνὸν τέμενος ἐναλίας θεοῦ;

εἰ μὴ θανοῦμαί γ’· εἰ δὲ μή, οὐ λείψω ποτέ.

ὡς τοῦτ’ἄραρε, κοὐ μενῶ πόσιν μολεῖν.

ἀλλ’οὐ δ’ἐγὼ μὴν πρόσθεν ἐκδώσω μέ σοι.

πῦρ σοι προσοίσω, κοὐ τὸ σὸν προσκέψομαι —

σὺ δ’οὖν κάταιθε · θεοὶ γὰρ εἴσονται τάδε.

καὶ χρωτὶ δεινῶν τραυμάτων ἀλγηδόνας.

σφάζ’, αἱμάτου θεᾶς βωμόν, ἣ μέτεισί σε.

ὦ βάρβαρον σὺ θρέμμα καὶ σκληρὸν θράσος,

ἐγκαρτερεῖς δὴ θάνατον; ἀλλ’ἐγώ σ’ἕδρας

ἐκ τῆσδ’ἑκοῦσαν ἐξαναστήσω τάχα ·

τοιόνδ’ἔχω σου δέλεαρ. ἀλλὰ γὰρ λόγους

κρύψω, τὸ δ’ἔργον αὐτὸ σημανεῖ τάχα.

κάθησ’ἑδραία · καὶ γὰρ εἰ πέριξ σ’ἔχοι

τηκτὸς μόλυβδος, ἐξαναστήσω σ’ἐγὼ

πρὶν ᾧ πέποιθας παῖδ’Ἀχιλλέως μολεῖν.

πέποιθα. δεινὸν δ’ἑρπετῶν μὲν ἀγρίων

ἄκη βροτοῖσι θεῶν καταστῆσαί τινα ·

ὃ δ’ἔστ’ἐχίδνης καὶ πυρὸς περαιτέρω,

οὐδεὶς γυναικὸς φάρμακ’ἐξηύρηκέ πω

κακῆς · τοσοῦτόν ἐσμεν ἀνθρώποις κακόν.

ἦ μεγάλων ἀχέων ἄρ’ὑπῆρξεν, ὅτ’Ἰδαίαν

ἐς νάπαν ἦλθ’ὁ

Μαίαςτε καὶ Διὸς τόκος,

τρίπωλον ἅρμα δαιμόνων

ἄγων τὸ καλλιζυγές,

ἔριδι στυγερᾷ κεκορυθμένον εὐμορφίας

σταθμοὺς ἐπὶ βούτα,

βοτῆράτ’ἀμφὶ μονότροπον νεανίαν

ἑστιοῦχον αὐλάν.

ταὶ δ’ἐπεὶ ὑλόκομον νάπος ἤλυθον οὐρειᾶν

πιδάκων νίψαν

αἰγλᾶντα σώματα ῥοαῖς,

ἔβαν δὲ Πριαμίδαν

ὑπερβολαῖς λόγων δυσφρόνων

παραβαλλόμεναι, δολίοις δ’ἕλε Κύπρις λόγοις,

τερπνοῖς μὲν ἀκοῦσαι,

πικρὰν δὲ σύγχυσιν βίου Φρυγῶν πόλει

ταλαίνᾳ

περγάμοιςτε Τροίας.

ἀλλ’εἴθ’ὑπὲρ κεφαλὰν ἔβαλεν κακὸν

ἁ τεκοῦσά νιν

πρὶν

Ἰδαῖον κατοικίσαι λέπας ·

ὅτε νιν παρὰ θεσπεσίῳ δάφνᾳ

βόασε Κασάνδρα κτανεῖν,

μεγάλαν Πριάμου πόλεως λώβαν.

τίν’οὐκ ἐπῆλθε, ποῖον οὐκ ἐλίσσετο

δαμογερόντων βρέφος φονεύειν;

οὔτ’ἂν ἐπ’Ἰλιάσι ζυγὸν ἤλυθε

δούλιον, σύτ’ἂν γύναι,

τυράννων

ἔσχες ἂν δόμων ἕδρας ·

παρέλυσε δ’ἂν Ἑλλάδος ἀλγεινοὺς

† μόχθους οὓς ἀμφὶ Τροίαν †

δεκέτεις ἀλάληντο νέοι λόγχαις.

λέχητ’ἔρημ’ἂν οὔποτ’ἐξελείπετο,

καὶ τεκέων

ὀρφανοὶ γέροντες.

ἥκω λαβὼν σὸν παῖδ’, ὃν εἰς ἄλλους δόμους

λάθρᾳ θυγατρὸς τῆς ἐμῆς ὑπεξέθου.

σὲ μὲν γὰρ ηὔχεις θεᾶς βρέτας σῴσειν τόδε,

τοῦτον δὲ τοὺς κρύψαντας · ἀλλ’ἐφηυρέθης

ἧσσον φρονοῦσα τοῦδε Μενέλεω, γύναι.

κεἰ μὴ τόδ’ἐκλιποῦσ’ἐρημώσεις πέδον,

ὅδ’ἀντὶ τοῦ σοῦ σώματος σφαγήσεται.

ταῦτ’οὖν λογίζου, πότερα κατθανεῖν θέλεις

ἢ τόνδ’ὀλέσθαι σῆς ἁμαρτίας ὕπερ,

ἣν εἰς ἔμ’εἴςτε παῖδ’ἐμὴν ἁμαρτάνεις.

ὦ δόξα δόξα, μυρίοισι δὴ βροτῶν

οὐδὲν γεγῶσι βίοτον ὤγκωσας μέγαν.

εὔκλεια δ’οἷς μὲν ἔστ’ἀληθείας ὕπο,

εὐδαιμονίζω · τοὺς δ’ὑπὸ ψευδῶν, ἔχειν

οὐκ ἀξιώσω, πλὴν τύχῃ φρονεῖν δοκεῖν.

σὺ δὴ στρατηγῶν λογάσιν Ἑλλήνων ποτὲ

Τροίαν ἀφείλου Πρίαμον, ὧδε φαῦλος ὤν;

ὅστις θυγατρὸς ἀντίπαιδος ἐκ λόγων

τοσόνδ’ἔπνευσας, καὶ γυναικὶ δυστυχεῖ

δούλῃ κατέστης εἰς ἀγῶν’; οὐκ ἀξιῶ

οὔτ’οὖν σὲ Τροίας οὔτε σοῦ Τροίαν ἔτι.

Μενέλαε, φέρε δὴ διαπεράνωμεν λόγους ·

τέθνηκα τῇ σῇ θυγατρὶ καί μ’ἀπώλεσε ·

μιαιφόνον μὲν οὐκέτ’ἂν φύγοι μύσος.

ἐν τοῖς δὲ πολλοῖς καὶ σὺ τόνδ’ἀγωνιῇ

φόνον · τὸ συνδρῶν γάρ σ’ἀναγκάσει χρέος.

ἢν δ’οὖν ἐγὼ μὲν μὴ θανεῖν ὑπεκδράμω,

τὸν παῖδά μου κτενεῖτε; κᾆτα πῶς πατὴρ

τέκνου θανόντος ῥᾳδίως ἀνέξεται;

οὐχ ὧδ’ἄνανδρον αὐτὸν ἡ Τροία καλεῖ ·

ἀλλ’εἶσιν οἷ χρή — Πηλέως γὰρ ἄξια

πατρόςτ’Ἀχιλλέως ἔργα δρῶν φανήσεται —

ὤσει δὲ σὴν παῖδ’ἐκ δόμων · σὺ δ’ἐκδιδοὺς

ἄλλῳ τί λέξεις; πότερον ὡς κακὸν πόσιν

φεύγει τὸ ταύτης σῶφρον; ἀλλὰ πεύσεται.

γαμεῖ δὲ τίς νιν; ἤ σφ’ἄνανδρον ἐν δόμοις

χήραν καθέξεις πολιόν; ὦ τλήμων ἀνήρ,

κακῶν τοσούτων οὐχ ὁρᾷς ἐπιρροάς;

πόσας ἂν εὐνὰς θυγατέρ’ἠδικημένην

βούλοι’ἂν εὑρεῖν ἢ παθεῖν ἁγὼ λέγω;

οὐ χρὴ ’πὶ μικροῖς μεγάλα πορσύνειν κακὰ

οὐ δ’, εἰ γυναῖκές ἐσμεν ἀτηρὸν κακόν,

ἄνδρας γυναιξὶν ἐξομοιοῦσθαι φύσιν.

ἡμεῖς γὰρ εἰ σὴν παῖδα φαρμακεύομεν

καὶ νηδὺν ἐξαμβλοῦμεν, ὡς αὐτὴ λέγει,

ἑκόντες οὐκ ἄκοντες, οὐ δὲ βώμιοι

πίτνοντες, αὐτοὶ τὴν δίκην ὑφέξομεν

ἐν σοῖσι γαμβροῖς, οἷσιν οὐκ ἐλάσσονα

βλάβην ὀφείλω προστιθεῖσ’ἀπαιδίαν.

ἡμεῖς μὲν οὖν τοιοίδε · τῆς δὲ σῆς φρενὸς —

ἕν σου δέδοικα · διὰ γυναικείαν ἔριν

καὶ τὴν τάλαιναν ὤλεσας Φρυγῶν πόλιν.

ἄγαν ἔλεξας ὡς γυνὴ πρὸς ἄρσενας,

καί σου τὸ σῶφρον ἐξετόξευσεν φρενός.

γύναι, τάδ’ἐστὶ σμικρὰ καὶ μοναρχίας

οὐκ ἄξι’, ὡς φῄς, τῆς ἐμῆς οὐ δ’Ἑλλάδος.

εὖ δ’ἴσθ’, ὅτου τις τυγχάνει χρείαν ἔχων,

τοῦτ’ἔσθ’ἑκάστῳ μεῖζον ἢ Τροίαν ἑλεῖν.

κἀγὼ θυγατρί — μεγάλα γὰρ κρίνω τάδε,

λέχους στέρεσθαι — σύμμαχος καθίσταμαι.

τὰ μὲν γὰρ ἄλλα δεύτερ’ἂν πάσχοι γυνή,

ἀνδρὸς δ’ἁμαρτάνουσ’ἁμαρτάνει βίου.

δούλων δ’ἐκεῖνον τῶν ἐμῶν ἄρχειν χρεὼν

καὶ τῶν ἐκείνου τοὺς ἐμούς, ἡμᾶςτε πρός ·

φίλων γὰρ οὐδὲν ἴδιον, οἵτινες φίλοι

ὀρθῶς πεφύκασ’, ἀλλὰ κοινὰ χρήματα.

μένων δὲ τοὺς ἀπόντας, εἰ μὴ θήσομαι

τἄμ’ὡς ἄριστα, φαῦλός εἰμι κοὐ σοφός.

ἀλλ’ἐξανίστω τῶνδ’ἀνακτόρων θεᾶς ·

ὡς, ἢν θάνῃς σύ, παῖς ὅδ’ἐκφεύγει μόρον,

σοῦ δ’οὐ θελούσης κατθανεῖν, τόνδε κτενῶ.

δυοῖν δ’ἀνάγκη θατέρῳ λιπεῖν βίον.

οἴμοι, πικρὰν κλήρωσιν αἵρεσίντέ μοι

βίου καθίστης · καὶ λαχοῦσά γ’ἀθλία

καὶ μὴ λαχοῦσα δυστυχὴς καθίσταμαι.

ὦ μεγάλα πράσσων αἰτίας μικρᾶς πέρι,

πιθοῦ · τί καίνεις μ’; ἀντὶ τοῦ; ποίαν πόλιν

προύδωκα; τίνα σῶν ἔκτανον παίδων ἐγώ;

ποῖον δ’ἔπρησα δῶμ’; ἐκοιμήθην βίᾳ

σὺν δεσπόταισι · κᾆτ’ἔμ’, οὐ κεῖνον κτενεῖς,

τὸν αἴτιον τῶνδ’, ἀλλὰ τὴν ἀρχὴν ἀφεὶς

πρὸς τὴν τελευτὴν ὑστέραν οὖσαν φέρῃ;

οἴμοι κακῶν τῶνδ’, ὦ τάλαιν’ἐμὴ πατρίς,

ὡς δεινὰ πάσχω. τί δέ με καὶ τεκεῖν ἐχρῆν

ἄχθοςτ’ἐπ’ἄχθει τῷδε προσθέσθαι διπλοῦν;

ἥτις σφαγὰς μὲν Ἕκτορος τροχηλάτους

κατεῖδον οἰκτρῶςτ’Ἴλιον πυρούμενον,

αὐτὴ δὲ δούλη ναῦς ἐπ’Ἀργείων ἔβην

κόμης ἐπισπασθεῖσ’· ἐπεὶ δ’ἀφικόμην

Φθίαν, φονεῦσιν Ἕκτορος νυμφεύομαι.

τί δῆτ’ἐμοὶ ζῆν ἡδύ; πρὸς τί χρὴ βλέπειν;

πρὸς τὰς παρούσας ἢ παρελθούσας τύχας;

εἷς παῖς ὅδ’ἦν μοι λοιπὸς ὀφθαλμὸς βίου ·

τοῦτον κτενεῖν μέλλουσιν οἷς δοκεῖ τάδε.

οὐ δῆτα τοὐμοῦ γ’εἵνεκ’ἀθλίου βίου ·

ἐν τῷδε μὲν γὰρ ἐλπίς, εἰ σωθήσεται,

ἐμοὶ δ’ὄνειδος μὴ θανεῖν ὑπὲρ τέκνου.

ἰδοὺ προλείπω βωμὸν ἥδε χειρία

σφάζειν φονεύειν, δεῖν, ἀπαρτῆσαι δέρην.

ὦ τέκνον, ἡ τεκοῦσά σ’, ὡς σὺ μὴ θάνῃς,

στείχω πρὸς Ἅιδην · ἢν δ’ὑπεκδράμῃς μόρον,

μέμνησο μητρός, οἷα τλᾶσ’ἀπωλόμην,

καὶ πατρὶ τῷ σῷ διὰ φιλημάτων ἰὼν

δάκρυάτε λείβων καὶ περιπτύσσων χέρας

λέγ’οἷ’ἔπραξα. πᾶσι δ’ἀνθρώποις ἄρ’ἦν

ψυχὴ τέκν’· ὅστις δ’αὔτ’ἄπειρος ὢν ψέγει,

ἧσσον μὲν ἀλγεῖ, δυστυχῶν δ’εὐδαιμονεῖ.

ᾤκτιρ’ἀκούσασ’· οἰκτρὰ γὰρ τὰ δυστυχῆ

βροτοῖς ἅπασι, κἂν θυραῖος ὢν κυρῇ.

εἰς ξύμβασιν δὲ χρῆν σε παῖδα σὴν ἄγειν,

Μενέλαε, καὶ τήνδ’, ὡς ἀπαλλαχθῇ πόνων.

λάβεσθέ μοι τῆσδ’, ἀμφελίξαντες χέρας,

δμῶες · λόγους γὰρ οὐ φίλους ἀκούσεται

ἐγώ σ’, ἵν’ἁγνὸν βωμὸν ἐκλίποις θεᾶς,

προύτεινα παιδὸς θάνατον, ᾧ σ’ὑπήγαγον

εἰς χεῖρας ἐλθεῖν τὰς ἐμὰς ἐπὶ σφαγήν.

καὶ τἀμφὶ σοῦ μὲν ὧδ’ἔχοντ’ἐπίστασο ·

τὰ δ’ἀμφὶ παιδὸς τοῦδε παῖς ἐμὴ κρινεῖ,

ἤντε κτανεῖν νιν ἤντε μὴ κτανεῖν θέλῃ.

ἀλλ’ἕρπ’ἐς οἴκους τούσδ’, ἵν’εἰς ἐλευθέρους

δούλη γεγῶσα μήποθ’ὑβρίζειν μάθῃς.

οἴμοι · δόλῳ μ’ὑπῆλθες, ἠπατήμεθα.

κήρυσσ’ἅπασιν · οὐ γὰρ ἐξαρνούμεθα.

ἦ ταῦτ’ἐν ὑμῖν τοῖς παρ’Εὐρώτᾳ σοφά;

καὶ τοῖς γε Τροίᾳ, τοὺς παθόντας ἀντιδρᾶν.

τὰ θεῖα δ’οὐ θεῖ’οὐ δ’ἔχειν ἡγῇ δίκην;

ὅταν τάδ’ᾖ, τότ’οἴσομεν · σὲ δὲ κτενῶ.

ἦ καὶ νεοσσὸν τόνδ’, ὑπὸ πτερῶν σπάσας;

οὐ δῆτα · θυγατρὶ δ’, ἢν θέλῃ, δώσω κτανεῖν.

οἴμοι · τί δῆτά σ’οὐ καταστένω, τέκνον;

οὔκουν θρασεῖά γ’αὐτὸν ἐλπὶς ἀναμένει.

ὦ πᾶσιν ἀνθρώποισιν ἔχθιστοι βροτῶν

Σπάρτης ἔνοικοι, δόλια βουλευτήρια,

ψευδῶν ἄνακτες, μηχανορράφοι κακῶν,

ἑλικτὰ κοὐδὲν ὑγιές, ἀλλὰ πᾶν πέριξ

φρονοῦντες, ἀδίκως εὐτυχεῖτ’ἀν’Ἑλλάδα.

τί δ’οὐκ ἐν ὑμῖν ἐστιν; οὐ πλεῖστοι φόνοι;

οὐκ αἰσχροκερδεῖς; οὐ λέγοντες ἄλλα μὲν

γλώσσῃ, φρονοῦντες δ’ἄλλ’ἐφευρίσκεσθ’ἀεί;

ὄλοισθ’. ἐμοὶ μὲν θάνατος οὐχ οὕτω βαρὺς

ὡς σοὶ δέδοκται · κεῖνα γάρ μ’ἀπώλεσεν,

ὅθ’ἡ τάλαινα πόλις ἀνηλώθη Φρυγῶν

πόσιςθ’ὁ κλεινός, ὅς σε πολλάκις δορὶ

ναύτην ἔθηκεν ἀντὶ χερσαίου κακόν.

νῦν δ’εἰς γυναῖκα γοργὸς ὁπλίτης φανεὶς

κτείνεις μ’. ἀπόκτειν’· ὡς ἀθώπευτόν γέ σε

γλώσσης ἀφήσω τῆς ἐμῆς καὶ παῖδα σήν.

ἐπεὶ σὺ μὲν πέφυκας ἐν Σπάρτῃ μέγας,

ἡμεῖς δὲ Τροίᾳ γ’. εἰ δ’ἐγὼ πράσσω κακῶς,

μηδὲν τόδ’αὔχει · καὶ σὺ γὰρ πράξειας ἄν.

οὐδέποτε δίδυμα λέκτρ’ἐπαινέσω βροτῶν

οὐ δ’ἀμφιμάτορας κόρους,

ἔριδας οἴκων δυσμενεῖςτε λύπας.

μίαν μοι στεργέτω πόσις γάμοις

ἀκοινώνητον ἀνδρὸς εὐνάν.

οὐ δέ γ’ἐνὶ πόλεσι δίπτυχοι τυραννίδες

μιᾶς ἀμείνονες φέρειν,

ἄχθος ἐπ’ἄχθει καὶ στάσις πολίταις ·

τεκόντοινθ’ὕμνον ἐργάταιν δυοῖν

ἔριν

Μοῦσαι φιλοῦσι κραίνειν.

πνοαὶ δ’ὅταν φέρωσι ναυτίλους θοαί,

κατὰ πηδαλίων δίδυμαι πραπίδων γνῶμαι,

σοφῶντε πλῆθος ἀθρόον ἀσθενέστερον

φαυλοτέρας φρενὸς αὐτοκρατοῦς.

ἑνὸς ἁ δύνασις ἀνάτε μέλαθρα

κατάτε πόλιας, ὁπόταν

εὑρεῖν θέλωσι καιρόν.

ἔδειξεν ἡ Λάκαινα τοῦ στρατηλάτα

Μενέλα · διὰ γὰρ πυρὸς ἦλθ’ἑτέρῳ λέχεϊ,

κτείνει δὲ τὴν τάλαιναν Ἰλιάδα κόραν

παῖδάτε δύσφρονος ἔριδος ὕπερ.

ἄθεος ἄνομος ἄχαρις ὁ φόνος ·

ἔτι σε, πότνια, μετατροπὰ

τῶνδ’ἔπεισιν ἔργων.

καὶ μὴν ἐσορῶ

τόδε σύγκρατον ζεῦγος πρὸ δόμων

ψήφῳ θανάτου

δύστηνε γύναι, τλῆμον δὲ σὺ παῖ,

μητρὸς λεχέων ὃς ὑπερθνῄσκεις

οὐδὲν μετέχων

οὐ δ’αἴτιος ὢν βασιλεῦσιν.

ἅδ’ἐγὼ χέρας

αἱματηρὰς βρόχοισι κεκλῃμένα

πέμπομαι κατὰ γαίας.

μᾶτερ μᾶτερ, ἐγὼ δὲ σᾷ

πτέρυγι συγκαταβαίνω.

θῦμα δάιον, ὦ χθονὸς

Φθίας κράντορες.

ὦ πάτερ,

μόλε φίλοις ἐπίκουρος.

κείσῃ δή, τέκνον ὦ φίλος,

μαστοῖς ματέρος ἀμφὶ σᾶς

νεκρὸς ὑπὸ χθονί, σὺν νεκρῷτ’[…]

ὤμοι μοι, τί πάθω; τάλας

δῆτ’ἐγὼ σύτε, μᾶτερ.

ἴθ’ὑποχθόνιοι · καὶ γὰρ ἀπ’ἐχθρῶν

ἥκετε πύργων · δύο δ’ἐκ δισσαῖν

θνῄσκετ’ἀνάγκαιν · σὲ μὲν ἡμετέρα

ψῆφος ἀναιρεῖ, παῖδα δ’ἐμὴ παῖς

τόνδ’Ἑρμιόνη · καὶ γὰρ ἀνοία

μεγάλη λείπειν ἐχθροὺς ἐχθρῶν,

ἐξὸν κτείνειν

καὶ φόβον οἴκων ἀφελέσθαι.

ὦ πόσις πόσις, εἴθε σὰν

χεῖρα καὶ δόρυ σύμμαχον

κτησαίμαν, Πριάμου παῖ.

δύστανος, τί δ’ἐγὼ μόρου

παράτροπον μέλος εὕρω;

λίσσου, γούνασι δεσπότου

χρίμπτων, ὦ τέκνον.

ὦ φίλος,

φίλος, ἄνες θάνατόν μοι.

λείβομαι δάκρυσιν κόρας,

στάζω λισσάδος ὡς πέτρας

λιβὰς ἀνήλιος, ἁ τάλαιν’[…]

ὤμοι μοι, τί δ’ἐγὼ κακῶν

μῆχος ἐξανύσωμαι;

τί με προσπίτνεις, ἁλίαν πέτραν

ἢ κῦμα λιταῖς ὣς ἱκετεύων;

τοῖς γὰρ ἐμοῖσιν γέγον’ὠφελία,

σοὶ δ’οὐδὲν ἔχω φίλτρον, ἐπεί τοι

μέγ’ἀναλώσας ψυχῆς μόριον

Τροίαν εἷλον καὶ μητέρα σήν ·

ἧς ἀπολαύων

Ἅιδην χθόνιον καταβήσῃ.

καὶ μὴν δέδορκα τόνδε Πηλέα πέλας,

σπουδῇ τιθέντα δεῦρο γηραιὸν πόδα.

ὑμᾶς ἐρωτῶ τόντ’ἐφεστῶτα σφαγῇ,

τί ταῦτα; πῶς ταῦτ’; ἐκ τίνος λόγου νοσεῖ

δόμος; τί πράσσετ’ἄκριτα μηχανώμενοι;

Μενέλα’, ἐπίσχες · μὴ τάχυν’ἄνευ δίκης […]

ἡγοῦ σὺ θᾶσσον, οὐ γὰρ ὡς ἔοικέ μοι

σχολῆς τόδ’ἔργον · ἀλλ’ἀνηβητηρίαν

ῥώμην μ’ἐπαινῶ λαμβάνειν, εἴπερ ποτέ […]

πρῶτον μὲν οὖν κατ’οὖρον ὥσπερ ἱστίοις

ἐμπνεύσομαι τῇδ’· εἰπέ, τίνι δίκῃ χέρας

βρόχοισιν ἐκδήσαντες οἵδ’ἄγουσί σε

καὶ παῖδ’; ὕπαρνος γάρ τις οἶς ἀπόλλυσαι,

ἡμῶν ἀπόντων τοῦτε κυρίου σέθεν.

οἵδ’, ὦ γεραιέ, σὺν τέκνῳ θανουμένην

ἄγουσί μ’οὕτως ὡς ὁρᾷς. τί σοι λέγω;

οὐ γὰρ μιᾶς σε κληδόνος προθυμίᾳ

μετῆλθον, ἀλλὰ μυρίων ὑπ’ἀγγέλων.

ἔριν δὲ τὴν κατ’οἶκον οἶσθά που κλύων

τῆς τοῦδε θυγατρός, ὧντ’ἀπόλλυμαι χάριν.

καὶ νῦν με βωμοῦ Θέτιδος, ἣ τὸν εὐγενῆ

ἔτικτέ σοι παῖδ’, ἣν σὺ θαυμαστὴν σέβεις,

ἄγουσ’ἀποσπάσαντες, οὔτε τῳ δίκῃ

κρίναντες οὔτε τοὺς ἀπόντας ἐκ δόμων

μείναντες, ἀλλὰ τὴν ἐμὴν ἐρημίαν

γνόντες τέκνουτε τοῦδ’, ὃν οὐδὲν αἴτιον

μέλλουσι σὺν ἐμοὶ τῇ ταλαιπώρῳ κτενεῖν.

ἀλλ’ἀντιάζω σ’, ὦ γέρον, τῶν σῶν πάρος

πίτνουσα γονάτων — χειρὶ δ’οὐκ ἔξεστί μοι

τῆς σῆς λαβέσθαι φιλτάτης γενειάδος —

ῥῦσαί με πρὸς θεῶν · εἰ δὲ μή, θανούμεθα

αἰσχρῶς μὲν ὑμῖν, δυστυχῶς δ’ἐμοί, γέρον.

χαλᾶν κελεύω δεσμὰ πρὶν κλαίειν τινά,

καὶ τῆσδε χεῖρας διπτύχους ἀνιέναι.

ἐγὼ δ’ἀπαυδῶ γ’ἄλλος οὐχ ἥσσων σέθεν

καὶ τῆσδε πολλῷ κυριώτερος γεγώς.

πῶς; ἦ τὸν ἀμὸν οἶκον οἰκήσεις μολὼν

δεῦρ’; οὐχ ἅλις σοι τῶν κατὰ Σπάρτην κρατεῖν;

εἷλόν νιν αἰχμάλωτον ἐκ Τροίας ἐγώ.

οὑμὸς δέ γ’αὐτὴν ἔλαβε παῖς παιδὸς γέρας.

οὔκουν ἐκείνου τἀμὰ τἀκείνουτ’ἐμά;

δρᾶν εὖ, κακῶς δ’οὔ, μη δ’ἀποκτείνειν βίᾳ.

ὡς τήνδ’ἀπάξεις οὔποτ’ἐξ ἐμῆς χερός.

σκήπτρῳ δὲ τῷδε σὸν καθαιμάξω κάρα;

ψαῦσόν γ’, ἵν’εἰδῇς, καὶ πέλας πρόσελθέ μου.

σὺ γὰρ μετ’ἀνδρῶν, ὦ κάκιστε κἀκ κακῶν;

σοὶ ποῦ μέτεστιν ὡς ἐν ἀνδράσιν λόγου;

ὅστις πρὸς ἀνδρὸς Φρυγὸς ἀπηλλάγης λέχος,

ἄκλῃστ’ἄδουλα δώμαθ’ἑστίας λιπών,

ὡς δὴ γυναῖκα σώφρον’ἐν δόμοις ἔχων

πασῶν κακίστην. οὐ δ’ἂν εἰ βούλοιτό τις

σώφρων γένοιτο Σπαρτιατίδων κόρη,

αἳ ξὺν νέοισιν ἐξερημοῦσαι δόμους

γυμνοῖσι μηροῖς καὶ πέπλοις ἀνειμένοις

δρόμους παλαίστραςτ’οὐκ ἀνασχετοὺς ἐμοὶ

κοινὰς ἔχουσι. κᾆτα θαυμάζειν χρεὼν

εἰ μὴ γυναῖκας σώφρονας παιδεύετε;

Ἑλένην ἐρέσθαι χρῆν τάδ’, ἥτις ἐκ δόμων

τὸν σὸν λιποῦσα Φίλιον ἐξεκώμασε

νεανίου μετ’ἀνδρὸς εἰς ἄλλην χθόνα.

κἄπειτ’ἐκείνης οὕνεχ’Ἑλλήνων ὄχλον

τοσόνδ’ἀθροίσας ἤγαγες πρὸς Ἴλιον;

ἣν χρῆν σ’ἀποπτύσαντα μὴ κινεῖν δόρυ,

κακὴν ἐφευρόντ’, ἀλλ’ἐᾶν αὐτοῦ μένειν

μισθόντε δόντα μήποτ’εἰς οἴκους λαβεῖν.

ἀλλ’οὔτι ταύτῃ σὸν φρόνημ’ἐπούρισας,

ψυχὰς δὲ πολλὰς κἀγαθὰς ἀπώλεσας,

παίδωντ’ἄπαιδας γραῦς ἔθηκας ἐν δόμοις,

πολιούςτ’ἀφείλου πατέρας εὐγενῆ τέκνα.

ὧν εἷς ἐγὼ δύστηνος · αὐθέντην δὲ σὲ

μιάστορ’ὥς τιν’εἰσδέδορκ’Ἀχιλλέως.

ὃς οὐ δὲ τρωθεὶς ἦλθες ἐκ Τροίας μόνος,

κάλλιστα τεύχη δ’ἐν καλοῖσι σάγμασιν

ὅμοι’ἐκεῖσε δεῦρότ’ἤγαγες πάλιν.

κἀγὼ μὲν ηὔδων τῷ γαμοῦντι μήτε σοὶ

κῆδος ξυνάψαι μήτε δώμασιν λαβεῖν

κακῆς γυναικὸς πῶλον · ἐκφέρουσι γὰρ

μητρῷ’ὀνείδη. τοῦτο καὶ σκοπεῖτέ μοι,

μνηστῆρες, ἐσθλῆς θυγατέρ’ἐκ μητρὸς λαβεῖν.

πρὸς τοῖσδε δ’εἰς ἀδελφὸν οἷ’ἐφύβρισας,

σφάξαι κελεύσας θυγατέρ’εὐηθέστατα;

οὕτως ἔδεισας μὴ οὐ κακὴν δάμαρτ’ἔχῃς.

ἑλὼν δὲ Τροίαν — εἶμι γὰρ κἀνταῦθά σοι —

οὐκ ἔκτανες γυναῖκα χειρίαν λαβών,

ἀλλ’, ὡς ἐσεῖδες μαστόν, ἐκβαλὼν ξίφος

φίλημ’ἐδέξω, προδότιν αἰκάλλων κύνα,

ἥσσων πεφυκὼς Κύπριδος, ὦ κάκιστε σύ.

κἄπειτ’ἐς οἴκους τῶν ἐμῶν ἐλθὼν τέκνων

πορθεῖς ἀπόντων, καὶ γυναῖκα δυστυχῆ

κτείνεις ἀτίμως παῖδάθ’, ὃς κλαίοντά σε

καὶ τὴν ἐν οἴκοις σὴν καταστήσει κόρην,

κεἰ τρὶς νόθος πέφυκε. πολλάκις δέ τοι

ξηρὰ βαθεῖαν γῆν ἐνίκησε σπορᾷ,

νόθοιτε πολλοὶ γνησίων ἀμείνονες.

ἀλλ’ἐκκομίζου παῖδα. κύδιον βροτοῖς

πένητα χρηστὸν ἢ κακὸν καὶ πλούσιον

γαμβρὸν πεπᾶσθαι καὶ φίλον · σὺ δ’οὐδὲν εἶ.

σμικρᾶς ἀπ’ἀρχῆς νεῖκος ἀνθρώποις μέγα

γλῶσσ’ἐκπορίζει · τοῦτο δ’οἱ σοφοὶ βροτῶν

ἐξευλαβοῦνται, μὴ φίλοις τεύχειν ἔριν.

τί δῆτ’ἂν εἴποις τοὺς γέροντας, ὡς σοφοί,

καὶ τοὺς φρονεῖν δοκοῦντας Ἕλλησίν ποτε;

ὅτ’ὢν σὺ Πηλεὺς καὶ πατρὸς κλεινοῦ γεγώς,

κῆδος συνάψας, αἰσχρὰ μὲν σαυτῷ λέγεις

ἡμῖν δ’ὀνείδη διὰ γυναῖκα βάρβαρον,

ἣν χρῆν σ’ἐλαύνειν τήνδ’ὑπὲρ Νείλου ῥοὰς

ὑπέρτε Φᾶσιν, κἀμὲ παρακαλεῖν ἀεί

οὖσαν μὲν ἠπειρῶτιν, οὗ πεσήματα

πλεῖσθ’Ἑλλάδος πέπτωκε δοριπετῆ νεκρῶν,

τοῦ σοῦ δὲ παιδὸς αἵματος κοινουμένην.

Πάρις γάρ, ὃς σὸν παῖδ’ἔπεφν’Ἀχιλλέα,

Ἕκτορος ἀδελφὸς ἦν, δάμαρ δ’ἥδ’Ἕκτορος.

καὶ τῇδέ γ’εἰσέρχῃ σὺ ταὐτὸν εἰς στέγος

καὶ ξυντράπεζον ἀξιοῖς ἔχειν βίον,

τίκτειν δ’ἐν οἴκοις παῖδας ἐχθίστους ἐᾷς.

ἁγὼ προνοίᾳ τῇτε σῇ κἀμῇ, γέρον,

κτανεῖν θέλων τήνδ’ἐκ χερῶν ἁρπάζομαι.

καίτοι φέρ’· ἅψασθαι γὰρ οὐκ αἰσχρὸν λόγου ·

ἢν παῖς μὲν ἡμὴ μὴ τέκῃ, ταύτης δ’ἄπο

βλάστωσι παῖδες, τῆσδε γῆς Φθιώτιδος

στήσεις τυράννους, βάρβαροι δ’ὄντες γένος

Ἕλλησιν ἄρξουσ’; εἶτ’ἐγὼ μὲν οὐ φρονῶ

μισῶν τὰ μὴ δίκαια, σοὶ δ’ἔνεστι νοῦς;

γέρων γέρων εἶ. τὴν δ’ἐμὴν στρατηγίαν

λέγων ἔμ’ὠφελοῖς ἂν ἢ σιγῶν πλέον.

Ἑλένη δ’ἐμόχθησ’οὐχ ἑκοῦσ’, ἀλλ’ἐκ θεῶν,

καὶ τοῦτο πλεῖστον ὠφέλησεν Ἑλλάδα ·

ὅπλων γὰρ ὄντες καὶ μάχης ἀίστορες

ἔβησαν εἰς τἀνδρεῖον · ἡ δ’ὁμιλία

πάντων βροτοῖσι γίγνεται διδάσκαλος.

εἰ δ’εἰς πρόσοψιν τῆς ἐμῆς ἐλθὼν ἐγὼ

γυναικὸς ἔσχον μὴ κτανεῖν, ἐσωφρόνουν.

οὐ δ’ἂν σὲ Φῶκον ἤθελον κατακτανεῖν.

ταῦτ’εὖ φρονῶν σ’ἐπῆλθον, οὐκ ὀργῆς χάριν ·

ἢν δ’ὀξυθυμῇς, σοὶ μὲν ἡ γλωσσαλγία

μείζων, ἐμοὶ δὲ κέρδος ἡ προμηθία.

παύσασθον ἤδη · λῷστα γὰρ μακρῷ τάδε ·

λόγων ματαίων, μὴ δύο σφαλῆθ’ἅμα.

οἴμοι, καθ’Ἑλλάδ’ὡς κακῶς νομίζεται ·

ὅταν τροπαῖα πολεμίων στήσῃ στρατός,

οὐ τῶν πονούντων τοὔργον ἡγοῦνται τόδε,

ἀλλ’ὁ στρατηγὸς τὴν δόκησιν ἄρνυται,

ὃς εἷς μετ’ἄλλων μυρίων πάλλων δόρυ,

οὐδὲν πλέον δρῶν ἑνὸς ἔχει πλείω λόγον.

σεμνοὶ δ’ἐν ἀρχαῖς ἥμενοι κατὰ πτόλιν

φρονοῦσι δήμου μεῖζον, ὄντες οὐδένες ·

οἱ δ’εἰσὶν αὐτῶν μυρίῳ σοφώτεροι,

εἰ τόλμα προσγένοιτο βούλησίςθ’ἅμα.

ὡς καὶ σὺ σόςτ’ἀδελφὸς ἐξωγκωμένοι

Τροίᾳ κάθησθε τῇτ’ἐκεῖ στρατηγίᾳ,

μόχθοισιν ἄλλων καὶ πόνοις ἐπηρμένοι.

δείξω δ’ἐγώ σοι μὴ τὸν Ἰδαῖον Πάριν

ἥσσω νομίζειν Πηλέως ἐχθρόν ποτε,

εἰ μὴ φθερῇ τῆσδ’ὡς τάχιστ’ἀπὸ στέγης

καὶ παῖς ἄτεκνος, ἣν ὅ γ’ἐξ ἡμῶν γεγὼς

ἐλᾷ δι’οἴκων τῶνδ’ἐπισπάσας κόμης ·

ἣ στερρὸς οὖσα μόσχος οὐκ ἀνέξεται

τίκτοντας ἄλλους, οὐκ ἔχουσ’αὐτὴ τέκνα.

ἀλλ’, εἰ τὸ κείνης δυστυχεῖ παίδων πέρι,

ἄπαιδας ἡμᾶς δεῖ καταστῆναι τέκνων;

φθείρεσθε τῆσδε, δμῶες, ὡς ἂν ἐκμάθω

εἴ τίς με λύειν τῆσδε κωλύσει χέρας.

ἔπαιρε σαυτήν · ὡς ἐγὼ καίπερ τρέμων

πλεκτὰς ἱμάντων στροφίδας ἐξανήσομαι.

ὧδ’, ὦ κάκιστε, τῆσδ’ἐλυμήνω χέρας;

βοῦν ἢ λέοντ’ἤλπιζες ἐντείνειν βρόχοις;

ἢ μὴ ξίφος λαβοῦσ’ἀμυνάθοιτό σε

ἔδεισας; ἕρπε δεῦρ’ὑπ’ἀγκάλας, βρέφος,

ξύλλυε μητρὸς δεσμόν · ἐν Φθίᾳ σ’ἐγὼ

θρέψω μέγαν τοῖσδ’ἐχθρόν. εἰ δ’ἀπῆν δορὸς

τοῖς Σπαρτιάταις δόξα καὶ μάχης ἀγών,

τἄλλ’ὄντες ἴστε μηδενὸς βελτίονες.

ἀνειμένον τι χρῆμα πρεσβυτῶν γένος

καὶ δυσφύλακτον ὀξυθυμίας ὕπο.

ἄγαν προνωπὴς εἰς τὸ λοιδορεῖν φέρῃ ·

ἐγὼ δὲ πρὸς βίαν μὲν εἰς Φθίαν μολὼν

οὔτ’οὖν τι δράσω φλαῦρον οὔτε πείσομαι.

καὶ νῦν μέν — οὐ γὰρ ἄφθονον σχολὴν ἔχω —

ἄπειμ’ἐς οἴκους · ἔστι γάρ τις οὐ πρόσω

Σπάρτης […] πόλις τις, ἣ πρὸ τοῦ μὲν ἦν φίλη,

νῦν δ’ἐχθρὰ ποιεῖ · τήνδ’ἐπεξελθεῖν θέλω

στρατηλατήσας χὐποχείριον λαβεῖν.

ὅταν δὲ τἀκεῖ θῶ κατὰ γνώμην ἐμήν,

ἥξω · παρὼν δὲ πρὸς παρόντας ἐμφανῶς

γαμβροὺς διδάξω καὶ διδάξομαι λόγους.

κἂν μὲν κολάζῃ τήνδε καὶ τὸ λοιπὸν ᾖ

σώφρων καθ’ἡμᾶς, σώφρον’ἀντιλήψεται ·

θυμούμενος δὲ τεύξεται θυμουμένων,

ἔργοισι δ’ἔργα διάδοχ’ἀντιλήψεται.

τοὺς σοὺς δὲ μύθους ῥᾳδίως ἐγὼ φέρω ·

σκιὰ γὰρ ἀντίστοιχος ὣς φωνὴν ἔχεις,

ἀδύνατος, οὐδὲν ἄλλο πλὴν λέγειν μόνον.

ἡγοῦ, τέκνον μοι, δεῦρ’ὑπ’ἀγκάλαις σταθείς,

σύτ’, ὦ τάλαινα · χείματος γὰρ ἀγρίου

τυχοῦσα λιμένας ἦλθες εἰς εὐηνέμους.

ὦ πρέσβυ, θεοί σοι δοῖεν εὖ καὶ τοῖσι σοῖς,

σῴσαντι παῖδα κἀμὲ τὴν δυσδαίμονα.

ὅρα δὲ μὴ νῷν εἰς ἐρημίαν ὁδοῦ

πτήξαντες οἵδε πρὸς βίαν ἄγωσί με,

γέροντα μὲν σ’ὁρῶντες, ἀσθενῆ δ’ἐμὲ

καὶ παῖδα τόνδε νήπιον · σκόπει τάδε,

μὴ νῦν φυγόντες εἶθ’ἁλῶμεν ὕστερον.

οὐ μὴ γυναικῶν δειλὸν εἰσοίσεις λόγον ·

χώρει · τίς ὑμῶν ἅψεται; κλαίων ἄρα

ψαύσει. θεῶν γὰρ οὕνεχ’ἱππικοῦτ’ὄχλου

πολλῶνθ’ὁπλιτῶν ἄρχομεν Φθίαν κάτα ·

ἡμεῖς δ’ἔτ’ὀρθοὶ κοὐ γέροντες, ὡς δοκεῖς,

ἀλλ’εἴς γε τοιόνδ’ἄνδρ’ἀποβλέψας μόνον

τροπαῖον αὐτοῦ στήσομαι, πρέσβυς περ ὤν.

πολλῶν νέων γὰρ κἂν γέρων εὔψυχος ᾖ

κρείσσων · τί γὰρ δεῖ δειλὸν ὄντ’εὐσωματεῖν;

μὴ γενοίμαν ἢ πατέρων ἀγαθῶν

εἴην πολυκτήτωντε δόμων μέτοχος.

εἴ τι γὰρ πάσχοι τις ἀμήχανον, ἀλκᾶς

οὐ σπάνις εὐγενέταις,

κηρυσσομένοισι δ’ἀπ’ἐσθλῶν δωμάτων

τιμὰ καὶ κλέος · οὔτοι λείψανα τῶν ἀγαθῶν

ἀνδρῶν ἀφαιρεῖται χρόνος · ἁ δ’ἀρετὰ

καὶ θανοῦσι λάμπει.

κρεῖσσον δὲ νίκαν μὴ κακόδοξον ἔχειν

ἢ ξὺν φθόνῳ σφάλλειν δυνάμειτε δίκαν.

ἡδὺ μὲν γὰρ αὐτίκα τοῦτο βροτοῖσιν,

ἐν δὲ χρόνῳ τελέθει

ξηρὸν καὶ ὀνείδεσιν ἔγκειται δόμων.

ταύταν ᾔνεσα ταύταν καὶ φέρομαι βιοτάν,

μηδὲν δίκας ἔξω κράτος ἐν θαλάμοις

καὶ πόλει δύνασθαι.

ὦ γέρον Αἰακίδα,

πείθομαι καὶ σὺν Λαπίθαισί σε

Κενταύρων ὁμιλῆσαι δορὶ

κλεινοτάτῳ · καὶ ἐπ’Ἀργῴου δορὸς ἄξενον ὑγρὰν

ἐκπερᾶσαι ποντιᾶν Ξυμπληγάδων

κλεινὰν ἐπὶ ναυστολίαν,

Ἰλιάδατε πόλιν ὅτε πάρος

εὐδόκιμον ὁ Διὸς ἶνις ἀμφέβαλε φόνῳ,

κοινὰν τὰν εὔκλειαν ἔχοντ’

Εὐρώπαν ἀφικέσθαι.

ὦ φίλταται γυναῖκες, ὡς κακὸν κακῷ

διάδοχον ἐν τῇδ’ἡμέρᾳ πορσύνεται.

δέσποινα γὰρ κατ’οἶκον, Ἑρμιόνην λέγω,

πατρόςτ’ἐρημωθεῖσα συννοίᾳθ’ἅμα,

οἷον δέδρακεν ἔργον Ἀνδρομάχην κτανεῖν

καὶ παῖδα βουλεύσασα, κατθανεῖν θέλει,

πόσιν τρέμουσα, μὴ ἀντὶ τῶν δεδραμένων

ἐκ τῶνδ’ἀτίμως δωμάτων ἀποσταλῇ,

ἢ κατθάνῃ κτείνουσα τοὺς οὐ χρὴ κτανεῖν.

μόλις δέ νιν θέλουσαν ἀρτῆσαι δέρην

εἴργουσι φύλακες δμῶες ἔκτε δεξιᾶς

ξίφη καθαρπάζουσιν ἐξαιρούμενοι.

οὕτω μεταλγεῖ καὶ τὰ πρὶν δεδραμένα

ἔγνωκε πράξασ’οὐ καλῶς. ἐγὼ μὲν οὖν

δέσποιναν εἴργουσ’ἀγχόνης κάμνω, φίλαι ·

ὑμεῖς δὲ βᾶσαι τῶνδε δωμάτων ἔσω

θανάτου νιν ἐκλύσασθε · τῶν γὰρ ἠθάδων

φίλων νέοι μολόντες εὐπιθέστεροι.

καὶ μὴν ἐν οἴκοις προσπόλων ἀκούομεν

βοὴν ἐφ’οἷσιν ἦλθες ἀγγέλλουσα σύ.

δείξειν δ’ἔοικεν ἡ τάλαιν’ὅσον στένει

πράξασα δεινά · δωμάτων γὰρ ἐκπερᾷ

φεύγουσα χεῖρας προσπόλων πόθῳ θανεῖν.

ἰώ μοί μοι ·

σπάραγμα κόμας ὀνύχωντε δάι’

ἀμύγματα θήσομαι.

ὦ παῖ, τί δράσεις; σῶμα σὸν καταικιῇ;

αἰαῖ αἰαῖ ·

ἔρρ’αἰθέριον πλοκάμων ἐμῶν ἄπο,

λεπτόμιτον φάρος.

τέκνον, κάλυπτε στέρνα, σύνδησαι πέπλους.

τί δέ με δεῖ στέρνα

καλύπτειν πέπλοις; δῆλα καὶ

ἀμφιφανῆ καὶ ἄκρυπτα

δεδράκαμεν πόσιν.

ἀλγεῖς, φόνον ῥάψασα συγγάμῳ σέθεν;

κατὰ μὲν οὖν στένω

δαΐας τόλμας, ἂν ἔρεξ’·

ὦ κατάρατος ἐγὼ

κατάρατος ἀνθρώποις.

συγγνώσεταί σοι τήνδ’ἁμαρτίαν πόσις.

τί μοι ξίφος

ἐκ χερὸς ἠγρεύσω;

ἀπόδος, ὦ φίλα, ’πόδος, ἵν’ἀνταίαν

ἐρείσω πλαγάν · τί με βρόχων εἴργεις;

ἀλλ’εἴ σ’ἀφείην μὴ φρονοῦσαν, ὡς θάνῃς;

οἴμοι πότμου.

ποῦ μοι πυρὸς φίλα φλόξ;

ποῦ δ’εἰς πέτρας ἀερθῶ,

ἢ κατὰ πόντον ἢ καθ’ὕλαν ὀρέων,

ἵνα θανοῦσα νερτέροισιν μέλω;